Explainer video: Τέλος στο «υδατικό στρες», βιώνουμε τη «χρεοκοπία του νερού» - Τι σηματοδοτεί

Ως υδατική χρεοκοπία ορίζεται η «διαρκής υπεράντληση επιφανειακών και υπόγειων υδάτων σε σχέση με τις αντίστοιχες εισροές και τα ασφαλή επίπεδα εξάντλησης».

Προϋπόθεση είναι επίσης η «μη αναστρέψιμη απώλεια του φυσικού κεφαλαίου που σχετίζεται με το νερό».

Αυτή η έννοια διαφέρει από το υδατικό στρες, που αντανακλά τις καταστάσεις υψηλής πίεσης οι οποίες παραμένουν αναστρέψιμες, ή από τον όρο υδατική κρίση, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις καταστάσεις σοκ που πάντως μπορούν να ξεπεραστούν.

Διευκρινίζεται, δε, ότι, η υδατική χρεοκοπία δεν έχει να κάνει με το πόσο υγρό ή ξηρό φαίνεται ένα μέρος. Ακόμη και περιοχές που βρίσκονται αντιμέτωπες με πλημμύρες κάθε χρόνο μπορεί να βρίσκονται σε υδατική χρεοκοπία, αν υπερβαίνουν το ετήσιο ανανεώσιμο υδάτινο «εισόδημά» τους.

Χρησιμοποιώντας παγκόσμια σύνολα δεδομένων και πρόσφατα επιστημονικά ευρήματα, η έκθεση παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα των τάσεων που αφορούν το νερό, με τον άνθρωπο να αποτελεί βασική πηγή του προβλήματος.

Η κρίση του νερού του πλανήτη σε αριθμούς

Σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα, το 50% των μεγάλων λιμνών παγκοσμίως έχουν χάσει το νερό τους από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, με το 25% της ανθρωπότητας να εξαρτάται άμεσα από αυτήν την πηγή. Ως αποτέλεσμα, δεκάδες μεγάλα ποτάμια πλέον δεν φτάνουν στη θάλασσα το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου.

Παράλληλα, 410 εκατομμύρια εκτάρια φυσικών υγροτόπων, μια έκταση σχεδόν ίση με το μέγεθος της ΕΕ, έχουν επίσης εξαφανιστεί τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Η παγκόσμια απώλεια παγετώνων από τη δεκαετία του 1970 έχει αυξηθεί κατά 30%.

Η αλάτωση έχει βλάψει περίπου 100 εκατομμύρια εκτάρια γεωργικής γης και το 70% των κύριων υδροφορέων (που αποθηκεύουν και μεταφέρουν υπόγειο νερό) παρουσιάζει μακροπρόθεσμη πτωτική τάση.

Περιοχές σε όλο τον κόσμο πλήττονται από σοβαρά προβλήματα ύδρευσης: η Καμπούλ εκτιμάται πως θα γίνει η πρώτη σύγχρονη πόλη που θα ξεμείνει από νερό. Η πόλη του Μεξικού βυθίζεται με ρυθμό περίπου 50 εκατοστών ετησίως, καθώς ο τεράστιος υδροφόρος ορίζοντας κάτω από τους δρόμους της υπεραντλείται. Στα νοτιοδυτικά των ΗΠΑ, οι πολιτείες βρίσκονται σε μια συνεχή μάχη για το πώς θα μοιραστούν το συρρικνούμενο νερό του ποταμού Κολοράντο που έχει πληγεί από την ξηρασία.

Τα συγκλονιστικά αυτά στοιχεία, δείχνουν πως η ανθρωπότητα, βαδίζει σε ένα δρόμο χωρίς γυρισμό αναφορικά με την πηγή της ζωής της: το νερό.