Πέρα από τα 250 χρόνια: Η νέα εποχή της ελληνοαμερικανικής οικονομικής συμμαχίας

Είναι μια ευκαιρία να αναλογιστούμε τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι ΗΠΑ στη διαμόρφωση του σύγχρονου κόσμου, αλλά και να εξετάσουμε πώς οι διατλαντικές σχέσεις εξελίσσονται στο πλαίσιο των προκλήσεων της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται στον επόμενο μεγάλο κύκλο της ιστορίας τους, η Ελλάδα είναι κάτι περισσότερο από ένας διαχρονικά σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος. Η σχέση αυτή βασίζεται σε μια δυναμική στρατηγική και οικονομική συνεργασία, με πραγματικό περιεχόμενο, μετρήσιμα αποτελέσματα και σημαντικές προοπτικές. Η Ελλάδα μπορεί να είναι ένας ουσιαστικός οικονομικός εταίρος, ένας κόμβος συνεργασίας και μια πλατφόρμα κοινής ανάπτυξης.

Η σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι στατική. Δεν περιορίζεται πλέον σε ιστορικούς δεσμούς, κοινές αξίες ή διπλωματική συνεργασία.

Σήμερα, οι δύο χώρες συνεργάζονται σε τομείς που καθορίζουν το μέλλον της ευρύτερης περιοχής όπου συναντώνται η Ευρώπη, η Ανατολική Μεσόγειος, τα Βαλκάνια και η Μέση Ανατολή: την ενέργεια, τις υποδομές, την τεχνολογία, την άμυνα, την καινοτομία, την εκπαίδευση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στην περιφέρεια αυτών των εξελίξεων. Βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρό τους.

Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα. Η Ελλάδα κάνει τα πρώτα βήματα για να λειτουργήσει ως κόμβος ενέργειας, logistics, τεχνολογίας και επενδύσεων. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελούν οι εισαγωγές φυσικού αερίου. Ήδη, πάνω από το 80% των εισαγωγών LNG της χώρας το 2025 προήλθε από τις ΗΠΑ. Από τις συνολικές εισροές φυσικού αερίου στην Ελλάδα, το 65% επανεξήχθησαν σε γειτονικές χώρες.

Η Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει τον ρόλο της ως αξιόπιστη πύλη για αμερικανικές επιχειρήσεις που αναζητούν πρόσβαση σε ευρωπαϊκές και περιφερειακές αγορές. Και ταυτόχρονα, να αποτελέσει προορισμό αμερικανικών επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως και βάση για ελληνικές επιχειρήσεις που επεκτείνονται στην αμερικανική αγορά.

Η πρόκληση, βεβαίως, δεν είναι μόνο να αναγνωρίσουμε αυτή τη δυνατότητα. Είναι να τη μετατρέψουμε σε πράξη. Αυτό απαιτεί σταθερότητα, συνέπεια, ταχύτητα στην υλοποίηση, σύγχρονο ρυθμιστικό περιβάλλον, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επένδυση στις δεξιότητες και ουσιαστική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η επόμενη φάση της ελληνοαμερικανικής οικονομικής σχέσης δεν θα κριθεί από τις προθέσεις, αλλά από την ικανότητά μας να δημιουργούμε συγκεκριμένες ευκαιρίες: επενδύσεις που παράγουν αξία, συνεργασίες που μεταφέρουν τεχνογνωσία, επιχειρήσεις που μεγαλώνουν, θέσεις εργασίας που απαιτούν υψηλές δεξιότητες, τεχνολογίες που αυξάνουν την παραγωγικότητα.

Ιδιαίτερα κρίσιμος θα είναι ο ρόλος της καινοτομίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα δεδομένα, η κυβερνοασφάλεια, οι πράσινες τεχνολογίες και οι νέες ενεργειακές υποδομές δεν αποτελούν απλώς τεχνολογικές εξελίξεις. Είναι παράγοντες αύξησης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Στη σημερινή γεωπολιτική οικονομία, οι χώρες δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο σε κόστος, αλλά σε εμπιστοσύνη. Οι χώρες που θα καταφέρουν να συνδυάσουν ταλέντο, υποδομές, επενδύσεις και θεσμική αξιοπιστία θα έχουν καθοριστικό πλεονέκτημα.

Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα τα στοιχεία για να διεκδικήσει έναν ακόμα πιο ενεργό ρόλο. Διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό υψηλού επιπέδου, επιχειρήσεις με αυξανόμενη εξωστρέφεια, αναβαθμισμένη γεωστρατηγική σημασία και μια ελληνοαμερικανική σχέση ισχυρότερη από ποτέ.

Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι η οικονομική ανάπτυξη της χώρας τα τελευταία χρόνια, με ρυθμό γύρω στο 2%, υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, και η συνεπακόλουθη αναβάθμιση της ελληνικής πιστοληπτικής ικανότητας σε επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους Moody's, S&P και Fitch, που ολοκληρώθηκε μέσα στο 2025, έχουν επιφέρει μια επιχειρηματική αυτοπεποίθηση για πρωτοβουλίες που είχαμε πολλές δεκαετίες να δούμε. Το χρέος προς ΑΕΠ έχει υποχωρήσει κατά περίπου 50 ποσοστιαίες μονάδες από το υψηλό του 2020, και ελληνικές εταιρείες επεκτείνονται πλέον με επενδύσεις στην αμερικανική αγορά.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχει ευκαιρία. Υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν θα την αξιοποιήσουμε με σχέδιο, ταχύτητα και θάρρος.

Αυτό είναι το πραγματικό νόημα του “Beyond 250”: να δούμε τη σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών όχι μόνο μέσα από όσα πετύχαμε μέχρι σήμερα, αλλά κυρίως μέσα από όσα μπορούμε να χτίσουμε μαζί για το μέλλον.

Στο Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο πιστεύουμε ότι αυτή είναι η ουσία της νέας διατλαντικής οικονομικής συμμαχίας. Να μη μένει στο επίπεδο της θεσμικής σχέσης, αλλά να γίνεται καθημερινή πρακτική συνεργασία ανάμεσα σε επιχειρήσεις, επενδυτές, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, θεσμούς και ανθρώπους. Μπορεί να βοηθήσει περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις να δουν την αμερικανική αγορά όχι ως μακρινή φιλοδοξία, αλλά ως πραγματική προοπτική ανάπτυξης.

Ο Ιωάννης Δ. Σαρακάκης είναι Πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου