ΕΛΛΑΔΑ

Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού: Η προστασία των ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα

Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού: Η προστασία των ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα
DJORDJE SAVIC/ EPA/ ΑΠΕ-ΜΠΕ

Περισσότερα από 1864 ανήλικα παιδιά από διάφορες χώρες του κόσμου, βρίσκονται ως ασυνόδευτα στην χώρα μας.

Το 20% των παιδιών προέρχεται από το Αφγανιστάν, το 10% από το Πακιστάν , το 13% από τη Συρία και το 57% από άλλες χώρες, κυρίως αφρικανικές.

Η Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού, στις 20 Νοεμβρίου βρίσκει τις ελληνικές αρχές έτοιμες να προσφέρουν προστασία των ασυνόδευτων παιδιών που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια μέσα από τέσσερις πυλώνες δράσης:

«Την διασφάλιση της παροχής ολοκληρωμένης προστασίας και προώθηση των δικαιωμάτων των παιδιών, την αναζήτηση και υλοποίηση βιώσιμων λύσεων για κάθε ασυνόδευτο ανήλικο, την πρόληψη και αποτελεσματική προστασία από κάθε μορφή βίας και εκμετάλλευσης, και την ενίσχυση του μηχανισμού συλλογής δεδομένων για τους ασυνόδευτους ανηλίκους και τις δομές φιλοξενίας. Θεμελιώδης και βασική συνθήκη αποτελεσματικής προστασίας των παιδιών είναι η ένταξή τους σε κατάλληλες για την ηλικία και τις ανάγκες τους δομές φιλοξενίας και φροντίδας που προσφέρονται οι απαραίτητες υπηρεσίες για την υγιή ανάπτυξή τους», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ηρακλής Μοσκώφ.

Τα δικαιώματα των παιδιών

Η Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Νοεμβρίου για να τιμήσει τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Παιδιού από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ που αποφασίστηκε την ίδια ημερομηνία του 1959. Ανάμεσα στα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών, όπως περιγράφονται μέσα στη Διακήρυξη είναι τα εξής:

«Κάθε παιδί πρέπει να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέσα για τη φυσιολογική του ανάπτυξη, τόσο σε υλικό όσο και σε πνευματικό επίπεδο. Κάθε παιδί που πεινάει πρέπει να τρέφεται, κάθε παιδί που είναι άρρωστο πρέπει να λαμβάνει περίθαλψη, κάθε παιδί που είναι αβοήθητο πρέπει να λαμβάνει βοήθεια, κάθε παραβατικό παιδί πρέπει να αποκαθίσταται πίσω στην κοινωνία, κάθε ορφανό και κάθε άστεγο παιδί πρέπει να αποκτά στέγη και κάθε είδους βοήθεια. Κάθε παιδί πρέπει να είναι το πρώτο άτομο που θα λαμβάνει ανακούφιση σε περιόδους δυστυχίας και πένθους».

Κι αν αυτά μοιάζουν αυτονόητα για πολλά παιδιά στον κόσμο, αποτελούν όνειρο για πολλά άλλα, όπως για τα ασυνόδευτα ανήλικα που μεταναστεύουν σε ξένες χώρες, είτε ευθύς εξαρχής ασυνόδευτα λόγω ειδικών συνθηκών είτε γίνονται ασυνόδευτα στην πορεία γιατί χάνουν τους γονείς τους στην πορεία.

«Σύμφωνα με τα στοιχεία του Νοεμβρίου 2023, ο εκτιμώμενος αριθμός ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα είναι 1.864», λέει, στο Αθηναικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός γραμματέας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας Ηρακλής Μοσκώφ, ενώ ο Τζιανλούκα Ρόκο επικεφαλής αποστολής του ΔΟΜ Ελλάδας, τονίζει ότι «η πιο επείγουσα ανάγκη που πρέπει να καλυφθεί αρχικά είναι η παροχή ιατρικής αξιολόγησης.

Τα παιδιά που μετακινούνται εκτίθενται σε διαφορετικά επίπεδα κινδύνου, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την υγεία τους, δεδομένου ότι μπορεί να μην έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης από τη στιγμή που εγκατέλειψαν τη χώρα καταγωγής τους».

Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και η Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, ανακοίνωσαν τις προηγούμενες ημέρες ότι 3.173 ασυνόδευτα παιδιά που ζούσαν σε επισφαλείς συνθήκες στην Ελλάδα, έλαβαν υπηρεσίες προστασίας και στέγασης από την αρχή του 2022 έως και τις 31 Οκτωβρίου του 2023.

Ο ΔΟΜ, υπό τον συντονισμό της αρμόδιας Γενικής Γραμματείας του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πλαίσιο λειτουργίας του Εθνικού Μηχανισμού Επείγουσας Ανταπόκρισης (ΕΜΕΑ), που έχει ως σκοπό τον εντοπισμό και την άμεση στέγαση σε Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας, ασυνόδευτων παιδιών που διαβιούν σε καθεστώς αστεγίας ή σε επισφαλείς συνθήκες, λειτουργεί πανελλαδικά, σήμερα, πέντε δομές επείγουσας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, συνολικής χωρητικότητας 200 θέσεων.

Σε αυτές τις δομές, παρέχεται ψυχοκοινωνική και νομική υποστήριξη, εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη ενώ κατά την διαμονή των παιδιών σε αυτές, ολοκληρώνεται και η καταγραφή του αιτήματός τους για διεθνή προστασία. Κατά τη διαμονή των παιδιών, λαμβάνει χώρα εξατομικευμένη εκτίμηση των αναγκών των παιδιών, εκτιμώνται οι ιδιαίτερες ανάγκες τους και ολοκληρώνεται η διαδικασία αξιολόγησης του βέλτιστου συμφέροντός τους με σκοπό την ανεύρεση κατάλληλου πλαισίου μακροχρόνιας φιλοξενίας.

«Τα ασυνόδευτα παιδιά είναι επιρρεπή στη βία, την κακοποίηση, την εκμετάλλευση, την κράτηση και την εμπορία ανθρώπων.

Διαφορετικοί παράγοντες συμβάλλουν στην ευπάθεια των παιδιών, συμπεριλαμβανομένων των προϋπαρχόντων παραγόντων κινδύνου σε ατομικό, κοινοτικό και δομικό επίπεδο, τους συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους μετανάστευσαν, και τις ειδικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Ως εκ τούτου, η αρχική ιατρική αξιολόγηση επικεντρώνεται στον εντοπισμό ζητημάτων που απαιτούν παροχή άμεσης φροντίδας και διεξάγεται από τις ιατρικές ομάδες του ΔΟΜ, το Εθνικό Σύστημα Υγείας, ΜΚΟ και ιδιωτικούς φορείς που παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες σε πληθυσμούς προσφύγων.

Ο ΔΟΜ υποστηρίζει επίσης τα παιδιά κατά την άφιξή τους στην επικοινωνία με τις οικογένειές τους και στην ενημέρωσή τους ότι είναι ασφαλή. Είναι επίσης σημαντικό να παρέχονται βασικά είδη, όπως είδη ρουχισμού, υπόδησης και τρόφιμα στις δομές φιλοξενίας του ΔΟΜ», τονίζει ο Τζιανλούκα Ρόκο, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Από τα παιδιά που φιλοξενήθηκαν, 1.273 εντοπίστηκαν σε συνθήκες αστεγίας, 811 εντοπίστηκαν από τις ελληνικές αρχές, 431 βρίσκονταν σε κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης, και 402 σε ανοιχτές δομές φιλοξενίας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Μεταξύ των παιδιών, 2.844 ήταν αγόρια και 329 κορίτσια, προερχόμενα κυρίως από το Αφγανιστάν (1.106), το Πακιστάν (638), τη Σομαλία (446), τη Συρία (254) και την Αίγυπτο (231).

Ο ΔΟΜ σε συνεργασία με τον ΕΜΕΑ του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου εξασφάλισαν μέχρι σήμερα βιώσιμες λύσεις για συνολικά 2.328 παιδιά. 1.994 παραπέμφθηκαν σε μόνιμες δομές φιλοξενίας, 131 ενηλικιώθηκαν, 107 ζουν σε δομές ημιαυτόνομης διαβίωσης και 89 επανενώθηκαν με τις οικογένειές τους στην Ελλάδα.

Τα παιδιά που εντοπίζονται άστεγα ή σε επισφαλείς συνθήκες παραπέμπονται στον ΕΜΕΑ μέσω της Τηλεφωνικής Γραμμής Εντοπισμού κυρίως από τις ελληνικές αρχές (Αστυνομία, Υπηρεσία Ασύλου, Νοσοκομεία κά) και τους συνεργαζόμενους φορείς του ΕΜΕΑ, ήτοι την Άρσις στην Θεσσαλονίκη και το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού στην Αθήνα (μέσω κινητών μονάδων και γραφείων ενημέρωσης), και άλλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της παιδικής προστασίας.

«Σύμφωνα με τα στοιχεία του Νοεμβρίου 2023, ο εκτιμώμενος αριθμός ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα είναι 1864.

Το 20% των παιδιών προέρχεται από το Αφγανιστάν, το 10% από το Πακιστάν , το 13% από τη Συρία και το 57% από άλλες χώρες, κυρίως αφρικανικές.

Για την προστασία των ασυνόδευτων παιδιών που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια έχει συνταχθεί η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ασυνόδευτων Ανηλίκων (2021-2025). Βάσει της Εθνικής Στρατηγικής ορίζονται τέσσερεις βασικοί πυλώνες δράσης: α) διασφάλιση της παροχής ολοκληρωμένης προστασίας και προώθηση των δικαιωμάτων των παιδιών, β) αναζήτηση και υλοποίηση βιώσιμων λύσεων για κάθε ασυνόδευτο ανήλικο, γ) πρόληψη και αποτελεσματική προστασία από κάθε μορφή βίας και εκμετάλλευσης, και δ) ενίσχυση του μηχανισμού συλλογής δεδομένων για τους ασυνόδευτους ανηλίκους και τις δομές φιλοξενίας. Θεμελιώδης και βασική συνθήκη αποτελεσματικής προστασίας των παιδιών είναι η ένταξή τους σε κατάλληλες για την ηλικία και τις ανάγκες τους δομές φιλοξενίας και φροντίδας που προσφέρονται οι απαραίτητες υπηρεσίες για την υγιή ανάπτυξή τους», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ηρακλής Μοσκώφ.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ