Γονιμότητα, η επιστήμη και η ελευθερία να επιλέξεις το πότε

Του Δρ Παναγιώτη Ψαθά*

Η γονιμότητα της γυναίκας αρχίζει να μειώνεται μετά τα 35 έτη, με την ποιότητα και τον αριθμό των ωαρίων να φθίνουν προοδευτικά. Στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα φυσικής σύλληψης μειώνεται σχεδόν κατά 50% μετά τα 40, ενώ αυξάνεται παράλληλα ο κίνδυνος χρωμοσωμικών ανωμαλιών. Αυτή η γνώση, όσο απαραίτητη κι αν είναι, λειτούργησε συχνά ως πηγή άγχους και πίεσης.

Πολλές γυναίκες αναγκάστηκαν να επιταχύνουν αποφάσεις ζωής. Άλλες να αναστείλουν προσωπικά ή επαγγελματικά όνειρα. Και κάποιες να βιώσουν τη μητρότητα όχι ως επιλογή, αλλά ως αγώνα ενάντια στον χρόνο.

Η εξέλιξη της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής — και ειδικότερα της κρυοσυντήρησης ωαρίων — έρχεται να επαναπροσδιορίσει ριζικά αυτή τη σχέση. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ιατρικό επίτευγμα. Πρόκειται για μια βαθιά κοινωνική τομή.

Η σύγχρονη μέθοδος της υαλοποίησης (vitrification) επιτρέπει την ταχεία κατάψυξη των ωαρίων με ποσοστά επιβίωσης που ξεπερνούν το 90% μετά την απόψυξη. Τα ωάρια διατηρούν τη βιολογική τους ποιότητα ακριβώς όπως ήταν τη στιγμή της λήψης τους. Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι μια γυναίκα 30 ή 35 ετών μπορεί να διαφυλάξει τη γονιμότητά της με πιθανότητες επιτυχίας αντίστοιχες της ηλικίας κατάψυξης.

Σήμερα, διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση κατεψυγμένων ωαρίων οδηγεί σε ποσοστά κύησης παρόμοια με εκείνα των φρέσκων, ενώ η εξωσωματική γονιμοποίηση συνολικά έχει εξελιχθεί σε μια εξαιρετικά εξατομικευμένη και ασφαλή διαδικασία.

Η κρυοσυντήρηση ως «τράπεζα χρόνου»

Για τη γυναίκα, η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν είναι μια υπόσχεση μητρότητας. Είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: μια αποφόρτιση από τη βιολογική πίεση. Είναι η δυνατότητα να συνεχίσει να ζει, να εργάζεται, να αγαπά και να εξελίσσεται χωρίς τον μόνιμο φόβο ότι «ο χρόνος τελειώνει».

Η μητρότητα παύει να είναι μια αγχώδης προθεσμία και μετατρέπεται σε συνειδητή επιλογή. Όταν και εφόσον η γυναίκα θελήσει, θα έρθει η στιγμή να γίνει μητέρα με περισσότερη ηρεμία, ωριμότητα και εσωτερική ετοιμότητα.

Η ανθρώπινη διάσταση της επιστήμης

Η σύγχρονη γυναικολογία δεν αντιμετωπίζει πλέον τη γυναίκα ως «περιστατικό», αλλά ως ολόκληρη προσωπικότητα. Η ιατρική γνώση συνδυάζεται με ψυχολογική υποστήριξη, κατανόηση και σεβασμό στον ρυθμό της κάθε γυναίκας.

Όπως συχνά τονίζει ο Δρ. Παναγιώτης Ψαθάς, όσο μεγάλη κι αν είναι η πρόκληση να επιτευχθεί η κύηση, άλλο τόσο σημαντικό είναι να νιώθει η γυναίκα ότι δεν είναι μόνη στη διαδικασία των αποφάσεών της. Η επιστήμη, όταν λειτουργεί με ανθρωπιά, δεν κατευθύνει, συνοδεύει.

Το μέλλον ανήκει στη γυναίκα που επιλέγει

Η επιστήμη από μόνη της είναι ουδέτερη. Η κοινωνική της σημασία γεννιέται από τον τρόπο που τη χρησιμοποιούμε. Η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν είναι εργαλείο αναβολής της ζωής. Είναι εργαλείο ελευθερίας.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, η γυναίκα έχει το δικαίωμα να σχεδιάσει το μέλλον της με βάση τις δικές της ανάγκες και επιθυμίες, όχι τις βιολογικές πιέσεις.

Η 8η Μαρτίου δεν είναι μια γιορτή συμβολισμών. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται — κατακτάτε. Και σήμερα, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής, η γυναίκα μπορεί να πει με σιγουριά:

«Θα γίνω μητέρα όταν εγώ αποφασίσω.»

Δρ Παναγιώτης Ψαθάς

Μαιευτήρας, Χειρουργός, Γυναικολόγος
Institute Of Life – ΙΑΣΩ

Πέτρου Ράλλη 438, 18451 Νίκαια, Αθήνα.
Τηλέφωνο:+30 210 49 13 529
E-mail: info@ppsathas.com