Ελευθεριάδης στο CNN Greece: Οι πυρηνικοί σταθμοί έχουν αντοχές πολύ μεγαλύτερες από τους σεισμούς

Ο καθηγητής τονίζει ότι η έναρξη της συζήτησης, έστω και καθυστερημένα, είναι θετική εξέλιξη για τη χώρα.

«Φυσικά και μπορούμε να συζητάμε για πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα», σημειώνει χαρακτηριστικά. «Και θα έπρεπε να το έχουμε κάνει τουλάχιστον 10 χρόνια πριν. Το ότι ανοίγει έστω και τώρα η συζήτηση είναι θετικό, έστω και με καθυστέρηση».

Η συζήτηση ξεκινά εκ νέου σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά νέες ισορροπίες στο ενεργειακό της μείγμα, μετά την κρίση των τελευταίων ετών αλλά και τις πιέσεις για απανθρακοποίηση της οικονομίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν ή ενισχύουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα, θεωρώντας ότι αποτελεί μια σταθερή πηγή ενέργειας χαμηλών εκπομπών.

Η ασφάλεια των σύγχρονων πυρηνικών αντιδραστήρων

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα όσων αντιδρούν στην πυρηνική ενέργεια είναι η ασφάλεια, ιδιαίτερα μετά τα μεγάλα ατυχήματα του παρελθόντος. Ο καθηγητής όμως υποστηρίζει ότι η τεχνολογία έχει προχωρήσει δραστικά.

«Σε μεγάλο βαθμό τα ζητήματα αυτά έχουν απαντηθεί», εξηγεί. «Τα σημερινά επίπεδα ασφάλειας είναι πολύ, πολύ υψηλότερα από αυτά της εποχής που έγιναν τα γνωστά ατυχήματα. Η τεχνολογία έχει προχωρήσει, βρισκόμαστε πλέον σε αντιδραστήρες τρίτης γενιάς – ακόμη και τέταρτης γενιάς σε ερευνητικό επίπεδο – που είναι πολύ πιο προχωρημένοι και πολύ πιο ασφαλείς».

Μάλιστα, προχωρά σε μια χαρακτηριστική σύγκριση:

«Αν με ρωτούσατε σήμερα τι είναι πιο επικίνδυνο, ένα μοντέρνο πυρηνικό εργοστάσιο ή άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις, θα έλεγα πως με διαφορά είναι πιο ασφαλές ένα σύγχρονο πυρηνικό εργοστάσιο».

Η σεισμικότητα της Ελλάδας

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα που συχνά τίθενται στον δημόσιο διάλογο είναι η έντονη σεισμικότητα της Ελλάδας. Ο καθηγητής Ελευθεριάδης θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό έχει ουσιαστικά επιλυθεί από την ίδια την τεχνολογία.

«Τα ζητήματα αυτά είναι λυμένα εδώ και πολλά χρόνια», υποστηρίζει. «Οι πυρηνικοί σταθμοί κατασκευάζονται με αντοχές πολύ μεγαλύτερες από τους σεισμούς που μπορεί να συμβούν σε μια περιοχή».

Όπως εξηγεί, ακόμη και τα πιο ακραία σενάρια που μπορούν να προκύψουν στον ελληνικό χώρο έχουν ήδη ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό των εγκαταστάσεων.

«Οι μεγαλύτεροι σεισμοί που μπορούν να δώσουν τα ρήγματα στην περιοχή μας είναι της τάξης των 7 ή 7,5 Ρίχτερ. Ένας πυρηνικός σταθμός είναι σχεδιασμένος να αντέχει σεισμούς ακόμη και εκατό φορές πιο καταστροφικούς από τους μεγαλύτερους που έχουμε δει στον ελλαδικό χώρο», τονίζει, και καταλήγει: «Από την άποψη της σεισμικότητας δεν το θεωρώ πρόβλημα».

«Δεν λέω να τρέξουμε αύριο να φτιάξουμε πυρηνικό σταθμό»

Παρά τη θετική του στάση απέναντι στη συζήτηση, ο καθηγητής επισημαίνει ότι αυτό δεν σημαίνει πως η Ελλάδα πρέπει άμεσα να προχωρήσει σε κατασκευή πυρηνικού σταθμού.

«Δεν σημαίνουν όλα αυτά που σας λέω ότι είμαι υπέρ του να τρέξουμε τώρα να κάνουμε πυρηνικούς σταθμούς», διευκρινίζει. «Αλλά μια σοβαρή συζήτηση μπορούμε να την κάνουμε. Και θα έπρεπε να την έχουμε κάνει εδώ και καιρό».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το βασικό ζητούμενο είναι να εξεταστεί συνολικά το ενεργειακό μείγμα της χώρας: «Κάτι έχει να δώσει η πυρηνική ενέργεια, αλλά πρέπει να το δούμε μέσα στο σύνολο της ενεργειακής πολιτικής», υπογραμμίζει.

Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες

Ένα από τα σενάρια που συζητούνται διεθνώς είναι η χρήση μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs). Πρόκειται για μικρότερες μονάδες παραγωγής ενέργειας που θεωρούνται πιο ευέλικτες και οικονομικές.

Ο καθηγητής θεωρεί ότι και αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε να εξεταστεί, χωρίς όμως να θεωρείται η μοναδική λύση.

«Μπορούμε να το συζητήσουμε, αλλά δεν χρειάζεται να περιοριστούμε μόνο σε αυτούς», εξηγεί. «Ακόμη και αυτοί βρίσκονται σε φάση εξέλιξης. Δεν είναι ένα τελειωμένο τεχνολογικό θέμα».

Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι πολλές χώρες επενδύουν ήδη σε αντιδραστήρες τρίτης γενιάς.

«Οι αντιδραστήρες που κατασκευάζονται σήμερα, όπως αυτοί που εγκαθίστανται στην Τουρκία, είναι αντιδραστήρες τρίτης γενιάς και είναι πολύ πιο ασφαλείς από εκείνους της εποχής του Τσερνόμπιλ».

Η ανάγκη για σταθερή ενεργειακή πηγή

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα του καθηγητή Χρήστου Ελευθεριάδη, αφορά τη λειτουργία του ενεργειακού συστήματος συνολικά. Όπως εξηγεί, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι απαραίτητες, αλλά από τη φύση τους είναι στοχαστικές – εξαρτώνται δηλαδή από τον άνεμο και την ηλιοφάνεια.

«Χρειάζεται μια ελεγχόμενη θερμική πηγή στο σύστημα», σημειώνει. «Οι ΑΠΕ παράγουν όταν φυσάει ή όταν έχει ήλιο. Χρειάζεσαι λοιπόν ένα σύστημα που να μπορεί να ανεβάζει ή να κατεβάζει την παραγωγή όταν αλλάζει η ζήτηση».

Όπως λέει: «Μπορεί να έχεις ώρες που αυξάνεται η ζήτηση και ταυτόχρονα πέφτει ο άνεμος ή η ηλιοφάνεια. Τότε πρέπει να έχεις τη δυνατότητα να αυξήσεις την παραγωγή από μια ελεγχόμενη πηγή».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πυρηνική ενέργεια μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο. «Η σημερινή πυρηνική τεχνολογία έχει την ευελιξία να καλύψει τέτοιες ανάγκες», εξηγεί.

Σοβαρός και ώριμος ενεργειακός διάλογος

Ο καθηγητής καταλήγει τονίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται έναν πιο ώριμο και τεκμηριωμένο διάλογο για το ενεργειακό της μέλλον.

«Μπορούμε να συζητήσουμε πολλά μοντέλα», σημειώνει. «Ακόμη και ένα σύστημα που να βασίζεται μόνο σε ΑΠΕ με μεγάλη κλίμακα αποθήκευσης».

Το κρίσιμο όμως, όπως επισημαίνει, είναι να γίνει επιτέλους μια σοβαρή συζήτηση.

«Ας καθίσουμε να κάνουμε μια σοβαρή κουβέντα και να δημιουργήσουμε ένα σωστό θεσμικό πλαίσιο», λέει. «Για το συμφέρον της κοινωνίας».