The Ellinikon: Πώς μια αστική ανάπλαση αλλάζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της πόλης
Με το πρόγραμμα Urban Green Dots η LAMDA πρασινίζει τις γειτονιές. Πλατεία Ρήγα Φεραίου στον δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης
Στη σύγχρονη εποχή, η εικόνα των πόλεων μεταβάλλεται με ταχείς ρυθμούς, με την κλιματική κρίση, την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και την ανάγκη για μία καλύτερη ποιότητα ζωής να μετατρέπουν τα μεγάλα αστικά έργα σε κρίσιμα πεδία εφαρμογής νέων πρακτικών πολιτικών.
Γιατί, σήμερα, η επιτυχία των μεγάλων αστικών έργων δεν κρίνεται μόνο από το μέγεθος ή την επενδυτική τους αξία, αλλά από το κατά πόσο μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον, να μειώσουν το οικολογικό τους αποτύπωμα και να βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το The Ellinikon φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα διεθνές παράδειγμα βιώσιμης αστικής ανάπλασης. Με βασικό άξονα τη δημιουργία ενός εκτεταμένου πράσινου οικοσυστήματος και την αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων στον σχεδιασμό και τη λειτουργία του, η LAMDA Development επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση των πολιτών με το φυσικό περιβάλλον.
Περιβάλλον και βιωσιμότητα στον πυρήνα του αστικού σχεδιασμού
Στην «καρδιά» της ανάπτυξης του έργου του The Ellinikon βρίσκεται το Μητροπολιτικό Πάρκο, έκτασης 2.000.000 τ.μ, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους μεγαλύτερους χώρους πρασίνου στην Ευρώπη. Ωστόσο, η περιβαλλοντική προσέγγιση δεν περιορίζεται εντός των ορίων της επένδυσης.
Η LAMDA Development, σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σχεδιάζει την ανάπτυξη ενός ευρύτερου δικτύου πράσινων διαδρομών που θα συνδέει το πάρκο με τον Υμηττό και το παραλιακό μέτωπο. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος Urban Green Dots, έχει ήδη ολοκληρωθεί η αναβίωση 4 πάρκων στις γειτονιές του Αλίμου και της Αργυρούπολης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Σε συνεργασία με το ΕΛΚΕΘΕ, εφαρμόζεται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρακολούθησης που περιλαμβάνει καθημερινούς ελέγχους, τακτικές δειγματοληψίες και καταγραφή της θαλάσσιας ζωής, όπως στα λιβάδια Ποσειδωνίας. Οι μέχρι σήμερα μετρήσεις δείχνουν ότι οι εργασίες δεν έχουν επηρεάσει αρνητικά το θαλάσσιο περιβάλλον, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε ελέγχει συστηματικά την ποιότητα των υδάτων στο παράκτιο μέτωπο του The Ellinikon
Κλιματική ανθεκτικότητα και υποδομές
Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αποτελεί, επίσης, κεντρική παράμετρο του αστικού σχεδιασμού του The Ellinikon. Έτσι, σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, αναπτύσσεται ένα δίκτυο καταγραφής μετεωρολογικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, το οποίο επιτρέπει την παρακολούθηση του μικροκλίματος και την αξιολόγηση της επίδρασης του έργου στη θερμοκρασία και την ποιότητα του αέρα. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της περιοχής.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζουν και τα αντιπλημμυρικά έργα, που εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό προστασίας από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Από το 2022, η LAMDA Development έχει ξεκινήσει εργασίες για την αναβάθμιση των ρεμάτων Τραχώνων και Ευρυάλης, με στόχο την ασφαλή διαχείριση μεγάλων όγκων νερού και την προστασία τόσο του έργου του The Ellinikon όσο και των όμορων δήμων.
Τα έργα υλοποιούνται με βάση εγκεκριμένες μελέτες που η LAMDA Development έχει αναθέσει σε εξειδικευμένα γραφεία, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί και πρόσθετοι έλεγχοι - πέρα από αυτούς που απαιτεί η νομοθεσία- με σύγχρονα μοντέλα, όπως η μελέτη STORM Risk Assessment, που περιλαμβάνει προσομοίωση 1.000 σεναρίων καταιγίδων.
Κοινωνικές δράσεις και εκπαίδευση
Πέρα από το περιβαλλοντικό σκέλος, το έργο στο The Ellinikon επενδύει συστηματικά στη σχέση με την τοπική κοινωνία. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιου του 2025 από την εταιρεία MINDSEARCH, κατέγραψε υψηλά επίπεδα αποδοχής, με το 76% των κατοίκων των όμορων δήμων να διατηρεί θετική στάση απέναντι στην ανάπτυξη και τη συντριπτική πλειονότητα να εκφράζει πρόθεση επίσκεψης.
Σε επίπεδο κοινωνικών δράσεων, η LAMDA Development έχει προχωρήσει, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία εφαρμογής για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία, καθώς και στην υλοποίηση του προγράμματος «Χρόνος Μαζί» για την τρίτη ηλικία, που περιλαμβάνει δράσεις κοινωνικής υποστήριξης και δημιουργικής απασχόλησης σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο.
Στον τομέα της εκπαίδευσης, δράσεις όπως το «Δες τη Ζωή με Άλλα Μάτια», σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «Με Άλλα Μάτια» που υλοποιείται από το 2024, και το «Smart City Innovators» που υλοποιείται με τη SciCo, φέρνουν μαθητές σε επαφή με έννοιες όπως η βιωσιμότητα, η τεχνολογία και η κοινωνική συμμετοχή.
Διαφάνεια και περιορισμός όχλησης
Καθώς το έργο στο The Ellinikon βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με περισσότερα από 20 ενεργά εργοτάξια, η μείωση της όχλησης των κατοίκων αποτελεί βασική προτεραιότητα της LAMDA Development. Για τον σκοπό αυτό, υλοποιείται σύστημα συνεχούς παρακολούθησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τα έργα κατασκευής, με την εγκατάσταση σταθερών σταθμών μέτρησης που καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου και αιωρούμενων σωματιδίων.
Τα δεδομένα των μετρήσεων συλλέγονται συστηματικά και εντάσσονται στις ετήσιες περιβαλλοντικές εκθέσεις, ενώ προβλέπεται η δημόσια πρόσβασή τους, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Από την επίσημη ανακοίνωση των νέων πρωτοβουλιών της LAMDA. Από αριστερά: Δρ. Βασίλης Καψιμάλης, Δ/ντης Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε, Δρ. Βαγγέλης Γερασόπουλος, Δ/ντης του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σίσσυ Ηλιοπούλου, Chief Marketing & Communications Officer, LAMDA, Δρ. Μαρία Παπαφωτίου, Δ/ντρια Εργαστηρίου Ανθοκομίας & Αρχιτεκτονικής Τοπίου, του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Καναβάκης, Υπεύθυνος της LAMDA για την περιβαλλοντική διαχείριση και παρακολούθηση του The Ellinikon.
Σε μια εποχή όπου οι σύγχρονες πόλεις καλούνται να γίνουν πιο ανθεκτικές, πιο «έξυπνες» και πιο βιώσιμες, το ζητούμενο για τα μεγάλα επενδυτικά έργα, όπως αυτό στο The Ellinikon, δεν είναι μόνο η ολοκλήρωσή τους. Είναι η δημιουργία ενός «ζωντανού» αστικού οικοσυστήματος που θα εξελίσσεται παράλληλα με το περιβάλλον και την κοινωνία που το περιβάλλει.
