Ακρίβεια: «Δεν βγαίνει ο μήνας» – Πολίτες μιλούν στο CNN Greece για την πίεση σε καύσιμα και τρόφιμα

Η ακρίβεια όχι μόνο παραμένει, αλλά απειλεί να κλιμακωθεί περαιτέρω, σε μια περίοδο που τα περιθώρια αντοχής των νοικοκυριών έχουν ήδη εξαντληθεί.

Από το κόστος μετακίνησης μέχρι το «καλάθι» της καθημερινότητας, οι καταναλωτές περιγράφουν μια ασφυκτική πραγματικότητα και προεξοφλούν ότι μια νέα διεθνής κρίση θα μεταφραστεί –όπως λένε– σε ακόμη μεγαλύτερη οικονομική πίεση.

Η φράση που επανέρχεται σχεδόν σε κάθε συνομιλία συνοψίζει την κατάσταση: η καθημερινότητα έχει γίνει τόσο ακριβή που, όπως λένε, «δεν αντέχει άλλη αύξηση».

Με τις διεθνείς εξελίξεις να παραμένουν ρευστές, το ερώτημα που κυριαρχεί δεν είναι αν θα υπάρξουν νέες ανατιμήσεις, αλλά πόσο βαθιά θα επηρεάσουν –για ακόμη μία φορά– το ήδη πιεσμένο εισόδημα των νοικοκυριών.

Καύσιμα: Η πρώτη «γραμμή» της επιβάρυνσης

Στα πρατήρια καυσίμων, οι επίπτωσεις είναι άμεσες και καθημερινές, ιδίως για όσους χρησιμοποιούν το αυτοκίνητο ως εργαλείο δουλειάς.

«Δεν μπορούμε να την παλέψουμε άλλο. Βάζω 5 ευρώ βενζίνη… Πρέπει να βάζω 10 ευρώ τη μέρα, να χάνω το μεροκάματό μου για να δουλεύω», δηλώνει εργαζόμενος στη διανομή, αποτυπώνοντας με σαφήνεια την πίεση που ασκεί η αύξηση των τιμών.

Η ίδια εικόνα καταγράφεται και σε άλλους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, που βλέπουν το κόστος μετακίνησης να επηρεάζει όχι μόνο το εισόδημά τους, αλλά και τη βιωσιμότητα της εργασίας τους.

«Χρειάζομαι το αυτοκίνητο κάθε μέρα. Είναι πρόβλημα και για εμένα και για τον εργοδότη μου. Όσο ανεβαίνουν οι τιμές, γίνεται δύσκολο για όλους».

Αρκετοί, μάλιστα, εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων, επισημαίνοντας ότι η εμπειρία έχει δείξει πως κάθε γεωπολιτική ένταση μεταφέρεται γρήγορα στην αντλία.

Άλλοι καταναλωτές κάνουν λόγο για «ψυχολογικό όριο» στην τιμή της βενζίνης, τονίζοντας ότι μια νέα άνοδος θα τους αναγκάσει να αλλάξουν δραστικά την καθημερινότητά τους.

Από την πλευρά τους, παράγοντες της αγοράς καυσίμων εξηγούν ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν σχεδόν άμεσα τις τιμές, ιδίως όταν σχετίζονται με την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, που αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια παραγωγή και διακίνηση πετρελαίου και δίνουν την εικόνα ότι ο κόσμος εξακολουθεί να βάζει καύσιμα, πολύ περιορισμένα ωστόσο.

Σούπερ μάρκετ: «Η ποιότητα γίνεται πολυτέλεια»

Στα ράφια των σούπερ μάρκετ, η ακρίβεια μεταφράζεται σε καθημερινά διλήμματα και αναγκαστικές επιλογές.

«Μέρα με τη μέρα αυξάνονται οι τιμές… Προσπαθούμε να διατηρήσουμε την ποιότητα, αλλά η ποιότητα είναι συνυφασμένη με την ακρίβεια», λέει μητέρα τετραμελούς οικογένειας.

«Τα γαλακτοκομικά και τα κρέατα τα παίρνουμε από ανάγκη, αλλά είναι πάρα πολύ ακριβά», προσθέτει.

Η ίδια εκφράζει τον φόβο ότι οι διεθνείς εξελίξεις θα επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.

«Ο πόλεμος θα φέρει ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια. Είναι λογικό λόγω πετρελαίου, αλλά στο καλάθι της νοικοκυράς οι αυξήσεις φτάνουν πολλαπλασιασμένες», λέει.

Την ίδια στιγμή, άλλοι καταναλωτές εμφανίζονται πιο κατηγορηματικοί ως προς την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων πολιτικών.

«Ο κόσμος υποφέρει. Ο μισθός δεν φτάνει, όλα ανεβαίνουν και κανείς δεν κάνει τίποτα. Με επιδόματα δεν βοηθιέται ο κόσμος. Αν δεν υπάρξουν δραστικά μέτρα, δεν ξέρω πού θα οδηγήσει όλο αυτό», αναφέρει συνταξιούχος του ιδιωτικού τομέα.

Η γενικευμένη αίσθηση είναι ότι το «καλάθι» έχει ήδη συρρικνωθεί και ότι οι δυνατότητες περαιτέρω προσαρμογής είναι περιορισμένες.

Λαϊκές αγορές: Η ακρίβεια «χτυπά» και τις πιο προσιτές επιλογές

Ακόμη και στις λαϊκές αγορές, που παραδοσιακά λειτουργούν ως «ανάχωμα» για τα χαμηλότερα εισοδήματα, η εικόνα δείχνει ότι η ακρίβεια έχει πλέον διαχυθεί σε όλο το φάσμα της αγοράς.

«Τον μπακαλιάρο, που ήταν το πιο φθηνό ψάρι, τον πουλάνε 22 και 25 ευρώ. Δεν υπάρχει έλεγχος. Είναι καραμπινάτη αισχροκέρδεια», καταγγέλλει συνταξιούχος.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η μαρτυρία χαμηλοσυνταξιούχου: «Δεκαπέντε μέρες και τέρμα. Δεν υπάρχει μία. Καήκαμε. Ακόμα και εδώ είναι ακριβά».

Οι δηλώσεις αυτές αναδεικνύουν μια αγορά όπου η έννοια της «φθηνής επιλογής» φαίνεται να υποχωρεί, την ώρα που οι καταναλωτές στρέφονται σε ολοένα μικρότερες ποσότητες και πιο αυστηρά κριτήρια αγορών.

Η κοινή εμπειρία των τελευταίων ετών, σύμφωνα με τους καταναλωτές, έχει ενισχύσει την πεποίθηση ότι οι αυξήσεις δεν μεταφέρονται γραμμικά, αλλά συχνά διογκώνονται μέχρι να φτάσουν στον τελικό καταναλωτή.

Παραγωγοί μιλούν για μια «αλυσίδα» που ξεκινά από την ενέργεια και καταλήγει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από τις μεταφορές έως τα τρόφιμα. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο το ύψος των τιμών, αλλά και τη διάρκεια της πίεσης.

Σε αυτό το περιβάλλον, το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος ακρίβειας λειτουργεί ως καταλύτης ανασφάλειας. Οι πολίτες εμφανίζονται κουρασμένοι, με περιορισμένες δυνατότητες περαιτέρω προσαρμογής.