Παιδική παχυσαρκία: Η εκδήλωση που ανέδειξε τη νέα εθνική στρατηγική πρόληψης για τα παιδιά

Και αυτό γιατί οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, η αυξανόμενη έκθεση στις οθόνες και οι κοινωνικές ανισότητες έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον που δυσκολεύει την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από μικρή ηλικία.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η συζήτηση γύρω από την παιδική παχυσαρκία φαίνεται να αλλάζει. Η έμφαση πια μετατοπίζεται από τη λογική της ατομικής ευθύνης σε μια πιο ολιστική προσέγγιση, όπου η πολιτεία, τα σχολεία, οι τοπικές κοινότητες και οι οικογένειες καλούνται να συνεργαστούν για την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας των παιδιών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε, στις 27 Μαΐου, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, η εκδήλωση ολοκλήρωσης της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας που συνδιοργανώθηκε από το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF. Στην εκδήλωση συμμετείχαν κυβερνητικοί εκπρόσωποι, υπουργοί Υγείας, διακεκριμένοι επιστήμονες και ακαδημαϊκοί από κορυφαία διεθνή πανεπιστήμια, διεθνείς οργανισμοί, αθλητικοί φορείς και νέοι από πολλές χώρες, αναδεικνύοντας την Ελλάδα ως παράδειγμα ανάπτυξης ολοκληρωμένων πολιτικών πρόληψης.

Η ελληνική στρατηγική και τα αποτελέσματα της Εθνικής Δράσης

Την εκδήλωση ολοκλήρωσης Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF παρουσίασαν οι δημοσιογράφοι Απόστολος Μαγγηριάδης και Σία Κοσιώνη. Πραγματοποιώντας την έναρξη της εκδήλωσης, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Δρ. Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε τη μετάβαση της χώρας από τις αρνητικές ευρωπαϊκές πρωτιές σε μια νέα εθνική προσέγγιση πρόληψης και προαγωγής υγείας για τα παιδιά.

Από την πλευρά του, ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Dr. Ghassan Khalil, τόνισε ότι η παιδική παχυσαρκία δεν αφορά μόνο στη δημόσια υγεία, αλλά και στα δικαιώματα του παιδιού, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος για όλα τα παιδιά. Κάπως έτσι, δημιουργήθηκε το κατάλληλο «έδαφος» για να παρουσιαστούν τα σημαντικότερα αποτελέσματα της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, η οποία χαρακτηρίστηκε ως μία από τις πιο ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες πρόληψης παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν, στο πλαίσιο της δράσης πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 13.000 εξατομικευμένες συνεδρίες διατροφικής συμβουλευτικής, ενώ διανεμήθηκαν πάνω από 130.000 υγιεινά γεύματα και φρέσκα φρούτα σε σχολικές μονάδες. Παράλληλα, σχεδόν 100.000 έφηβοι συμμετείχαν στη δράση «Το Ταξίδι της Τροφής», που επικεντρώθηκε στην εκπαίδευση γύρω από τη διατροφή και τις καθημερινές συνήθειες ζωής.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη φυσική δραστηριότητα, μέσω του προγράμματος Healthy Hoops 4 All, στο πλαίσιο του οποίου υλοποιήθηκαν περισσότερες από 237.000 δωρεάν προπονήσεις μπάσκετ, με στόχο ο αθλητισμός να γίνει μέρος της καθημερινότητας των παιδιών και βασικό «εργαλείο» πρόληψης κατά της παιδικής παχυσαρκίας.

Η ανάγκη για μια νέα κουλτούρα πρόληψης κατά της παιδικής παχυσαρκίας

Η εκδήλωση είχε έντονο διεθνή χαρακτήρα, με συμμετοχές από πανεπιστήμια, οργανισμούς και κυβερνητικούς φορείς από την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μέση Ανατολή και την Αυστραλία. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις βιώσιμες στρατηγικές πρόληψης για την παιδική παχυσαρκία και στις λεγόμενες «whole-of-society» και «whole-of-government» προσεγγίσεις, δηλαδή στη συνεργασία ολόκληρης της κοινωνίας και του κράτους για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Διεθνείς επιστήμονες και εκπρόσωποι οργανισμών, μεταξύ των οποίων η Υπουργός Υγείας της Πορτογαλίας Ana Paula Martins, ο Επικεφαλής του ΠΟΥ στην Ελλάδα Dr. João Breda, ο Πρόεδρος της World Obesity Federation Dr. Simon Barquera, ο Joan Matji, Global Lead Nutrition της UNICEF, η Professor Niyati Parekh από το New York University, ο Professor Lee M. Sanders από το Stanford University, η Professor Paulina Nowicka από το Uppsala University και το Karolinska Institutet και η Dr. Jill Landsbaugh Kaar από το University of Colorado, υπογράμμισαν ότι η παιδική παχυσαρκία επηρεάζεται έντονα από το σύγχρονο περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά.

Όπως ανέφεραν, παράγοντες όπως η αυξημένη έκθεση στα ψηφιακά μέσα, η διαφήμιση ανθυγιεινών τροφίμων, οι κοινωνικές ανισότητες και η καθιστική καθημερινότητα διαμορφώνουν συνήθειες που ενισχύουν τον κίνδυνο εμφάνισης παιδικής παχυσαρκίας ήδη από μικρή ηλικία. Για τον λόγο αυτό, τόνισαν ότι η πρόληψη δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο σχολείο ή στην οικογένεια, αλλά απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις και συνεργασία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας.

Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε το βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Pau Gasol, Παγκόσμιου Πρεσβευτή της UNICEF, για τη διατροφή και την εξάλειψη της παιδικής παχυσαρκίας. Ο θρύλος του παγκόσμιου μπάσκετ απηύθυνε κάλεσμα για συλλογική δράση και επένδυση στην πρόληψη, υπογραμμίζοντας ότι η αλλαγή νοοτροπίας γύρω από τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της υγείας των παιδιών παγκοσμίως.

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η παρουσία παιδιών και εφήβων στη διοργάνωση. Συγκεκριμένα, η «Διακήρυξη των Νέων για την Παιδική Παχυσαρκία», που παρουσιάστηκε από τη Συμβουλευτική Ομάδα Παιδιών και Νέων της UNICEF, ανέδειξε τη σημασία της ενεργής συμμετοχής των ίδιων των νέων στις πολιτικές που αφορούν στην υγεία και την καθημερινότητά τους.

Όπως αναδείχθηκε και στην εκδήλωση ολοκλήρωσης της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF, η παιδική παχυσαρκία παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας της σύγχρονης εποχής. Το ζητούμενο, όμως, πλέον δεν είναι μόνο η καταγραφή του προβλήματος, αλλά η δημιουργία μιας νέας κουλτούρας πρόληψης που θα ξεκινά από το σχολείο και την οικογένεια και θα φτάνει μέχρι τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι πόλεις, η εκπαίδευση και η καθημερινότητα των παιδιών.