Κιρμικίρογλου στο CNN Greece: «Η βιωσιμότητα των μέσων είναι ασπίδα απέναντι στην παραπληροφόρηση»

Αυτό τόνισε, μιλώντας στο CNN Greece ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, προσθέτοντας παράλληλα πως η παραπληροφόρηση είναι η νούμερο ένα απειλή του μέλλοντος αλλά και του παρόντος. Ταυτόχρονα, διασκέδασε τους φόβους για το αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει κάποια στιγμή τους δημοσιογράφους, τονίζοντας πως, αντίθετα, όλες οι έρευνες έχουν δείξει ότι το επάγγελμα της δημοσιογραφίας θα ανθίσει με την τεχνητή νοημοσύνη»,

Πενταετής μηχανισμός στήριξης του Τύπου με δύο άξονες

Αναλυτικά, αναφερόμενος στον πρόσφατα ανακοινωθέντα Μηχανισμό Στήριξης της Βιωσιμότητας του Τύπου, ο κ. Κιρμικίρογλου εξήγησε ότι πρόκειται για πρωτοβουλία που ελήφθη μετά από ενέργειες του αρμόδιου για τον Τύπο Υφυπουργού, Παύλου Μαρινάκη, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως ανέφερε, βασικό χαρακτηριστικό του είναι ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός: «Έχει για πρώτη φορά χαρακτηριστικά, θα έλεγα, ενός μακροπρόθεσμου πλάνου, πενταετούς, ώστε τα εκδοτικά μέσα και οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν με προβλεψιμότητα και ασφάλεια ποιες είναι οι βασικές τους πηγές εσόδων και ποιες είναι οι υποχρεώσεις τους από την άλλη πλευρά».

Ο μηχανισμός διαρθρώνεται σε δύο βασικούς άξονες: Ο πρώτος αφορά την κάλυψη του ΕΔΟΕΑΠ, δηλαδή της ασφαλιστικής επιβάρυνσης που είχαν οι επιχειρήσεις για τη φαρμακευτική περίθαλψη των δημοσιογράφων.

«Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε δύο στόχους. Από τη μία πλευρά να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα των μέσων που επιβαρύνονται με αυτό το κόστος και από την άλλη πλευρά να κάνουμε πιο ελκυστικό το επάγγελμα του δημοσιογράφου», σημείωσε ο κ. Κιρμικίρογλου, , υπενθυμίζοντας ότι ο κλάδος επλήγη σε πολύ μεγάλο βαθμό ιδίως την περίοδο της οικονομικής.

Ο δεύτερος άξονας αφορά την άμεση επιχορήγηση των επιχειρήσεων με βάση τις θέσεις εργασίας που διατηρούν –τόσο στα πανελλαδικά μέσα όσο και σε περιφερειακό επίπεδο– καθώς και τον κύκλο εργασιών τους. Αναφορικά με το σκεπτικό του σχεδίου, ο κ. Κιρμικίρογλου σημείωσε: «Όχι γιατί θέλουμε κατά μία έννοια συντεχνιακά να υποστηρίξουμε τα μέσα ενημέρωσης, αλλά γιατί μέσα από τη βιωσιμότητα των μέσων, μέσα από την ασφάλεια, την προβλεψιμότητα, τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, έχουμε, θα έλεγα, μια ασπίδα απέναντι στην παραπληροφόρηση». Και πρόσθεσε: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ενημέρωση του πολίτη, πέρα από συνταγματικό δικαίωμα, είναι και ένας βασικός παράγοντας για την ευημερία του και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας».

Εθνικό Σχέδιο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων

Αναφερόμενος στο ζήτημα της ασφάλειας των επαγγελματιών του κλάδου, ο κ. Κιρμικίρογλου υπενθύμισε ότι με τον νόμο του προηγούμενου έτους για την αναβάθμιση της ΕΡΤ και την ενσωμάτωση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία του Τύπου θεσμοθετήθηκε το Εθνικό Σχέδιο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, με τριετή ορίζοντα.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι διεθνείς εκθέσεις καταγράφουν αύξηση των κρουσμάτων βίας κατά δημοσιογράφων, ενώ οι εμπόλεμες συρράξεις πληθαίνουν. «Είμαστε σε μια ευαίσθητη γεωπολιτική γειτονιά, όπου βρισκόμαστε κοντά σε πολεμικές ζώνες, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στη Βόρεια Αφρική», είπε χαρακτηριστικά.

Σε αυτά προστίθενται οι φυσικές καταστροφές λόγω κλιματικής αλλαγής –πυρκαγιές και πλημμύρες που καλούνται να καλύψουν οι ρεπόρτερ– αλλά και οι ψηφιακές απειλές: «Συχνά οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν λεκτικές επιθέσεις, στοχοποιήσεις, bullying, απόπειρες phishing, δηλαδή “ψαρέματος” προσωπικών δεδομένων ή και πηγών».

Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένες δράσεις: πιστοποιημένη εκπαίδευση για την κάλυψη εμπόλεμων ζωνών και φυσικών καταστροφών, καλύτερη συνεργασία Ελληνικής Αστυνομίας και δημοσιογράφων στην κάλυψη διαδηλώσεων, νέα νομοθεσία για τις SLAPPs –τις καταχρηστικές αγωγές φίμωσης εις βάρος δημοσιογράφων που καλύπτουν δημόσιες υποθέσεις– σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς και διεθνείς συνεργασίες με το Συμβούλιο της Ευρώπης και τον ΟΑΣΕ.

Παράλληλα, όπως ανέφερε ο κ. Κιρμικίρογλου, ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τις γυναίκες δημοσιογράφους, που σύμφωνα με τις διεθνείς εκθέσεις απειλούνται ολοένα και περισσότερο με σεξουαλική παρενόχληση, στοχοποίηση στο διαδίκτυο και βίντεο εκδίκησης. Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπονται γραμμή υποστήριξης και εργαστήρια ψυχολογικής στήριξης, σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων στη Θεσσαλονίκη. Στόχος είναι έως τα τέλη Σεπτεμβρίου να έχει ολοκληρωθεί η διαβούλευση και να παρουσιαστεί το πλήρες σχέδιο.

Παραπληροφόρηση: «Η νούμερο ένα απειλή του μέλλοντος αλλά και του παρόντος»

Αναφερόμενος στο φαινόμενο της παραπληροφόρησης, ο κ. Κιρμικίρογλου τόνισε χαρακτηριστικά πως «η παραπληροφόρηση είναι μια μάστιγα», επισημαίνοντας ότι όλες οι διεθνείς και ευρωπαϊκές εκθέσεις του τελευταίου διαστήματος «την κατατάσσουν ως τη νούμερο ένα απειλή του μέλλοντος αλλά και του παρόντος». Μάλιστα, τα περιστατικά ξένης χειραγώγησης σε εγχώριες υποθέσεις στις ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα ενώ ταυτόχρονα η Τεχνητή Νοημοσύνη, κατά τον ίδιο, κάνει ολοένα πιο δύσκολη τη διάκριση ψεύδους και αλήθειας: «Τα deepfakes είναι εδώ», ανέφερε, κάνοντας λόγο για βίντεο που μιμούνται φωνή και εικόνα και εξαπατούν τον πολίτη όχι μόνο στο πεδίο της ενημέρωσης αλλά και της οικονομίας.

Σε αυτό το πρόβλημα, η απάντηση της πολιτείας, σύμφωνα με τον κ. Κιρμικίρογλου, είναι ολιστική και περιλαμβάνει συμμαχία με την κοινωνία, καθώς «όσα μέτρα και όσα τεχνολογικά εργαλεία και να λάβουμε, η καλύτερη απάντηση είναι η εκπαίδευση».

Στο πλαίσιο αυτό, την προηγούμενη χρονιά, μαθητές σε 35 σχολεία εκπαιδεύτηκαν σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μαθαίνοντας «τι σημαίνει ρεπορτάζ, τι σημαίνει πηγή, τι σημαίνει να ερευνάς πριν δημοσιεύσεις». Στόχος είναι η επέκταση των προγραμμάτων καθώς πρόσφατα πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της νέας εθνικής ομάδας για την παιδεία στα μέσα, με experts από τα πανεπιστήμια και εκπροσώπους των ενώσεων του έντυπου Τύπου, με στόχο ένα πρώτο συνεκτικό στρατηγικό κείμενο για τον μιντιακό εγγραμματισμό. Παράλληλα, δίνονται κίνητρα για την ενυπόγραφη δημοσιογραφία και ενισχύεται, μέσω των Μητρώων, η διαφάνεια στην ιδιοκτησία και η ακεραιότητα των επιχειρήσεων του Τύπου.

«Η δημοσιογραφία θα ανθίσει με την τεχνητή νοημοσύνη»

Στο ερώτημα αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει κάποια στιγμή τους δημοσιογράφους, ο κ. Κιρμικίρογλου ήταν καθησυχαστικός: «Είναι πολύ δύσκολο να αντικατασταθεί ο ανθρώπινος παράγοντας στη δημοσιογραφία. Αντιθέτως, όλες οι έρευνες έχουν δείξει ότι το επάγγελμα της δημοσιογραφίας θα ανθίσει με την τεχνητή νοημοσύνη», καθώς αυτή προσφέρει νέες δυνατότητες στην έρευνα και νέα τεχνολογικά εργαλεία, σε μια εποχή που το οπτικοακουστικό περιεχόμενο αποκτά τη δική του βαρύτητα.

Το κρίσιμο σημείο, όπως ανέφερε, είναι η κριτική ικανότητα και οι ψηφιακές δεξιότητες των Ελλήνων δημοσιογράφων: «Το ποιοτικό ρεπορτάζ, το ενυπόγραφο, το ρεπορτάζ το οποίο διασταυρώνει τις πηγές του –αυτή νομίζω είναι η απάντηση τόσο στην τεχνητή νοημοσύνη όσο και στις άλλες απειλές που είναι μπροστά μας».

Μάλιστα, τόνισε πως η Γενική Γραμματεία πιστεύει «σε πολύ μεγάλο βαθμό στον ρόλο της δημοσιογραφίας» και γι’ αυτό αναλαμβάνει τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, με τελικό ζητούμενο τη διασφάλιση του δικαιώματος του πολίτη στην ενημέρωση.