Τι γνωρίζουν οι Έλληνες για τη νικοτίνη - Τι δείχνει νέα έρευνα

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα, η πλειονότητα των συμμετεχόντων θεωρεί ότι είναι επαρκώς ενημερωμένη, αλλά παράλληλα διατηρεί λανθασμένες αντιλήψεις για τις επιπτώσεις της ουσίας αυτής στην υγεία. Ενδεικτικό είναι το εύρημα ότι το 71% των ενηλίκων στην Ελλάδα δηλώνει ότι διαθέτει «πολύ» ή «αρκετά» καλές γνώσεις για τη νικοτίνη και τις επιπτώσεις της στην υγεία, ωστόσο το 83% πιστεύει λανθασμένα ότι η νικοτίνη προκαλεί ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα.

Σύμφωνα μάλιστα με ευρήματα επιστημονικών ερευνών τα οποία και επικαλείται o Διευθυντής Εξωτερικών Υποθέσεων της JTI, Tom Hirons η νικοτίνη δεν αποτελεί αιτία ασθενειών που σχετίζονται με το κάπνισμα, αλλά ο σχετικός κίνδυνος προκύπτει από την επαναλαμβανόμενη και μακροχρόνια έκθεση στα πολυάριθμα επιβλαβή χημικά συστατικά, τα οποία παράγονται κυρίως κατά την καύση του καπνού.

Εντούτοις, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 61% των ενηλίκων δυσκολεύεται να διακρίνει ποιες πληροφορίες σχετικά με τη νικοτίνη είναι ακριβείς.

Την ίδια ώρα, σχεδόν ένας τους δύο ερωτηθέντες θεωρεί ότι η νικοτίνη ευθύνεται για μία σειρά παθήσεων. Ειδικότερα, το 52% πιστεύει πως η νικοτίνη προκαλεί αναπνευστικές παθήσεις, το 49% καρκίνο, το 45% καρδιακές παθήσεις και το 33% στοματικές νόσους.

Αυτά τα δεδομένα αναδεικνύουν όπως τονίζει ο κ. Hirons την ανάγκη για σαφέστερη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση στον τομέα της δημόσιας υγείας, , καθώς «η στρεβλή πληροφόρηση υπονομεύει την επιλογή των ενήλικων καταναλωτών».

Αξίζει να σημειωθεί πως η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών στην Ευρώπη, καθώς το 36% των πολιτών δηλώνει ότι καπνίζει. Υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται μόνο στη Βουλγαρία (37%), ενώ ακολουθούν η Κροατία (35%) και η Ρουμανία (34%).

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 22,6% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω καπνίζει καθημερινά, το 1,7% καπνίζει μερικές φορές την εβδομάδα, ένα 1,7% μερικές φορές τον μήνα και το 1,2% περιστασιακά μέσα στο έτος. Αντίθετα, το 72,8% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει ότι δεν καπνίζει. Να σημειωθεί ότι, στην έρευνα περιλαμβάνονται και στοιχεία που αφορούν τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωβαρομέτρου για το έτος 2023, το 12% και το 10% των Ελλήνων έχουν κάνει έστω και μια φορά χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου και θερμαινόμενων προϊόντων καπνού αντίστοιχα ενώ τα ανάλογα ποσοστά στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ ανέρχονται σε 8% και 14% αντίστοιχα.

Στροφή σε εναλλακτικές μορφές

Αναφορικά με τον μετασχηματισμού του του κλάδου προϊόντων καπνού και νικοτίνης, αλλά και τη στροφή ενήλικων καταναλωτών σε εναλλακτικά προϊόντα, η έρευνα δείχνει ότι το 72% των ενηλίκων στην Ελλάδα γνωρίζει πως υπάρχουν επιλογές όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches). Ωστόσο, εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικές επιφυλάξεις απέναντι στη χρήση τους.

Ειδικότερα, το 33% δηλώνει ότι βασικό εμπόδιο αποτελεί η αβεβαιότητα σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία, ενώ αντίστοιχο ποσοστό (33%) αναφέρει ότι προτιμά να συνεχίσει το κάπνισμα συμβατικών τσιγάρων. Επιπλέον, το 30% εκφράζει ανησυχίες για την ποιότητα και την ασφάλεια των προϊόντων, το 28% για το κόστος τους, ενώ το 17% επικαλείται την έλλειψη σαφών πληροφοριών. Μόλις το 6% δηλώνει ότι δεν υπάρχει κάτι που θα το απέτρεπε από το να δοκιμάσει εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης.

Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες καπνιστές (53%) δηλώνουν ότι θα ήταν πιο πιθανό να επιλέξουν ένα εναλλακτικό προϊόν νικοτίνης, εφόσον ήταν βέβαιοι και βέβαιες ότι είναι σημαντικά λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα. Σύμφωνα με τον κ. Hirons, το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η παροχή σαφών και επιστημονικά τεκμηριωμένων πληροφοριών θα μπορούσε να συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος εμπιστοσύνης και στην καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές.