Δημητρακόπουλος: «Πύρινες μπάλες» εξαπλώνουν τις φωτιές - Ακραία ισοδύναμα φυσικών καταστροφών

Όπως εξηγεί, τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να παρατηρείται ένα όλο και πιο ακραίο καιρικό περιβάλλον «όσον αφορά στις μετεωρολογικές συνθήκες, όπως αυτές εκφράζονται με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, παρατεταμένες ξηρασίες και καύσωνες».

Αυτές, λοιπόν, οι συνθήκες, σε συνδυασμό με ισχυρούς ανέμους «με θυελλώδη μελτέμια βόρειας-βορειοανατολικής κατεύθυνσης» και την λεπτή «ξηρή δασική καύσιμη ύλη» δημιουργούν ένα «εκρηκτικό κοκτέιλ» για τις φωτιές.

• Διαβάστε περισσότερα - Τι είναι οι «mega-fires»: Το σημείο «0» της φωτιάς που εξαπλώθηκε από τη Βοιωτία, στην Αττική

Ο καθηγητής σημειώνει, επίσης, ότι οι άνεμοι που αντικρίζουμε στην Ελλάδα συνήθως, είναι καταβατικοί:

«Έρχονται από την κορυφή του βουνού προς τη θάλασσα».

Οι πυρκαγιές αυτές, που τυλίγουν στις φλόγες πάνω από 100.000 στρέμματα, είναι «αδύνατον να ελεγχθούν από οποιονδήποτε δάσο-πυροσβεστικό οργανισμό, όσο καλά εξοπλισμένος και αν είναι, με αποτέλεσμα να θεωρούνται ισοδύναμα φυσικών καταστροφών, όπως ένας σεισμός ή μια έκρηξη ηφαιστείου».

«Πύρινες μπάλες»

Την ίδια ώρα, σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση των πυρκαγιών φέτος έχουν διαδραματίσει και οι ισχυροί άνεμοι, οι οποίοι αφενός εμποδίζουν την επιτυχή επιχείρηση κατάσβεσης, αφετέρου τη «σημειακή εξάπλωση της φωτιάς».

Όπως εξηγεί ο κοσμήτορας «η φωτιά δεν προχωράει σαν ένα μέτωπο, αλλά σαν πύρινες τούφες, πύρινες μπάλες τις οποίες ο άνεμος εκτοξεύει σε διάφορα σημεία. Από εκεί που πολεμάς τη φωτιά σε ένα σημείο, ξαφνικά αντικρίζεις πίσω σου δύο ή τρεις νέες εστίες».

Πρόκειται, όπως τονίζει για μια «εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση».

Γιατί οι βροχές δεν συνεπάγονται λιγότερες φωτιές

Οι φωτιές που κατέκαψαν την Αττικοβοιωτία και το Ρέθυμνο σημειώθηκαν μόλις λίγες ημέρες μετά από έντονες βροχοπτώσεις. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, λίγα 24ωρα μετά να καταγραφούν τόσο ανεξέλεγκτες πυρκαγιές.

Σχολιάζοντας αυτό το παράδοξο, ο καθηγητής σημειώνει ότι «πράγματι ο χειμώνας είχε βροχοπτώσεις έως και 100% ή και 130% πάνω από το κλιματικό μέσο όρο».

Πρόκειται για ποσοστά έως και 2,5 φορές πάνω από τα συνηθισμένα όρια.

Αυτό όμως έχει σαν αποτέλεσμα να παράγεται περισσότερη βιομάζα από τα χόρτα τα οποία όταν ξεραθούν να μετατρέπονται σε άφθονη ξερή καύσιμη ύλη. Εξαιρετικά ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός ότι ιδιαίτερα στις εκτάσεις που υπάρχουν πεύκα, η «υγρασία στις πευκοβελόνες μέσα σε 30 με 40 λεπτά, μπορεί από το 100% να υποχωρήσει στο 5%, με αποτέλεσμα να «πιάνουν φωτιά με το παραμικρό».

«Επομένως, βροχερός χειμώνας σημαίνει περισσότερη βιομάζα, περισσότερα ξερά χόρτα, μεγαλύτερος κίνδυνος πυρκαγιάς» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Δημητρακόπουλος.

Τα δύο φαινόμενα που κάνουν πιο συχνές τις πυρκαγιές

Το μέλλον, δε, σκιαγραφείται δυσοίωνο, καθώς σύμφωνα με τον κ. Δημητρακόπουλο:

«Θα έχουμε τέτοια φαινόμενα και μάλιστα με αυξανόμενη συχνότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής και λόγω δύο άλλων παραγόντων: της βορειοατλαντικής ταλάντωσης και του Ελ Νίνιο».

• «Καυτό» καλοκαίρι: Το ορόσημο των +2 βαθμών Κελσίου «έσπασε» - Θα «σαρώσει» το Ελ Νίνιο

Ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες; «Η θετική φάση της βορειοατλαντικής ταλάντωσης - δηλαδή τη διαφορά ατμοσφαιρικής πίεσης στον Ατλαντικό Ωκεανό μεταξύ του τροπικού της Νήσου των Αζορών και της Ισλανδίας - που αλλάζει την κατεύθυνση των ανέμων. Όταν είναι στην αρνητική φάση επικρατεί ζέστη και ξηρασία στις βορειοδυτικές χώρες και όταν είναι στη θετική φάση επικρατούν αντίστοιχα φαινόμενα στην Ελλάδα και την ευρύτερη Μεσόγειο» απαντά ο καθηγητής.

Ο δεύτερος παράγοντας, είναι το φαινόμενο του Ελ Νίνιο: «Η νότια ταλάντωση του Ατλαντικού. Το φαινόμενο έχει έρθει πλέον στην ξηρή φάση με αποτέλεσμα να επιτείνει τα ακραία φαινόμενα».

«Ένα είναι βέβαιο» προειδοποιεί ο κ. Δημητρακόπουλος, για να συνεχίσει «ότι φέτος, το καλοκαίρι μας δεν θα έχει ομαλή μεσογειακή ροή. Οι θερμοκρασίες, οι βροχοπτώσεις και τα επίπεδα ξηρασίας δεν θα είναι ανάλογα με τον κλιματικό μέσο όρο».

Η αποτροπή αλλαγής του κλίματος, απάντηση στην προστασία της φύσης από τις πυρκαγιές

Ουσιαστική απάντηση απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο «η αποτροπή της περαιτέρω αλλαγής του κλίματος». «Αλλά ούτε και γι’ αυτό είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος» υπογραμμίζει.

«Υπάρχει η κλιματική αλλαγή, αλλά υπάρχει και η ανθρώπινη εμμονή στην επιπολαιότητα και την απληστία, οφείλουμε να επικεντρωθούμε στην ατομική και τη συλλογική ευθύνη, ούτως ώστε να αποφύγουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πυρκαγιές από ανθρώπινη αμέλεια» καταλήγει.

Απευθύνει επίσης έκκληση «το δόγμα του πυροσβεστικού σώματος επιτέλους να γίνει πράξη και να πολεμάμε τις πυρκαγιές στο σημείο που συμβαίνουν και όχι να τις περιμένουμε να φτάσουν το δρόμο».