Πώς τα συναισθήματα διαμορφώνουν τη δημοκρατία

Γιατί τα μηνύματα υπέρ της δημοκρατίας βρίσκουν ολοένα και μικρότερη απήχηση στις όλο και πιο πολωμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες; Τρία έργα έρευνας και καινοτομίας του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» —τα PROTEMO, PLEDGE και MORES— διερευνούν τα τελευταία χρόνια διαφορετικές πτυχές του ίδιου ζητήματος: τον ρόλο που διαδραματίζουν τα συναισθήματα στη διαμόρφωση της πολιτικής και το κόστος που συνεπάγεται για τον δημόσιο βίο η παραγνώρισή τους από εκείνους που λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις.

Επικεφαλής της ελληνικής ερευνητικής ομάδας είναι ο κ. Νίκος Δεμερτζής, ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας και Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στις 1 και 2 Δεκεμβρίου 2026, τα τρία έργα διοργανώνουν στις Βρυξέλλες το κοινό καταληκτικό τους συνέδριο, με τη συμμετοχή ερευνητών, εκπροσώπων οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών και φορέων χάραξης πολιτικής.

Τα επιστημονικά ευρήματα που θα παρουσιαστούν αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα συνδέονται με ορισμένες από τις σημαντικότερες πολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη:

Ποιοι παράγοντες διευρύνουν το χάσμα μεταξύ αντίπαλων πολιτικών παρατάξεων; Πώς η συναισθηματική πόλωση διαβρώνει την εμπιστοσύνη στις δημοκρατίες και με ποιους τρόπους τα συναισθήματα μπορούν να συμβάλουν στη γεφύρωση αυτού του χάσματος; Πώς οι συναισθηματικά φορτισμένες εκκλήσεις επηρεάζουν τον διάλογο γύρω από τις δημόσιες πολιτικές και τις στάσεις των πολιτών; Πώς η παραμέληση των συναισθηματικών αναγκών μπορεί να απομακρύνει ακόμη περισσότερο τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες από την πολιτική; Πώς και υπό ποιες συνθήκες τα παράπονα και η δυσαρέσκεια μετατρέπονται σε απειλή για τη δημοκρατία; Πώς μπορούν, αντίθετα, να μετατραπούν σε ενεργό και εποικοδομητική συμμετοχή των πολιτών στα κοινά;

Το συνέδριο

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε δύο συνεχόμενες ημέρες.

Η πρώτη ημέρα είναι αφιερωμένη στην παρουσίαση και τη συζήτηση των επιστημονικών ευρημάτων. Οι θεματικές συνεδρίες, υπό την καθοδήγηση και τον συντονισμό εμπειρογνωμόνων των τριών έργων, θα καλύψουν βασικά πεδία στα οποία επιδρούν τα συναισθήματα: τη συμπεριφορά και τις πολιτικές στάσεις των ατόμων, τα μέσα ενημέρωσης και την πολιτική επικοινωνία, καθώς και την ίδια τη διαδικασία χάραξης δημόσιας πολιτικής.

Κάθε συνεδρία θα συνδυάζει σύντομες παρουσιάσεις ερευνητικών αποτελεσμάτων από τα τρία έργα με ανοιχτή συζήτηση.

Το απογευματινό πρόγραμμα περιλαμβάνει παράλληλες ομάδες εργασίας με αντικείμενο μεθοδολογικά, εννοιολογικά και θεωρητικά ζητήματα, με τη μετανάστευση και τις κρίσεις να αποτελούν παραδειγματικές περιπτώσεις ανάλυσης και σχολιασμού.

Η δεύτερη ημέρα επικεντρώνεται στη χάραξη δημόσιας πολιτικής και στις οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών. Οι συνεδρίες θα εξετάσουν τα ερευνητικά δεδομένα, τους κινδύνους και τις δυνατότητες που συνδέονται με τον ρόλο των συναισθημάτων στη λήψη πολιτικών αποφάσεων, καθώς και την πρακτική εφαρμογή εργαλείων που έχουν αναπτυχθεί με βάση την επιστημονική έρευνα, με στόχο τη βελτίωση της χάραξης πολιτικής και της επικοινωνίας.

Θα ακολουθήσουν παράλληλες ομάδες εργασίας για εκπροσώπους της κοινωνίας πολιτών και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δημόσιων πολιτικών.

Παρότι η θεματολογία και οι επιμέρους στόχοι διαφέρουν μεταξύ των δύο ημερών, οι εγγεγραμμένοι συμμετέχοντες μπορούν να παρακολουθήσουν οποιαδήποτε από τις δύο ημέρες του συνεδρίου και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες δικτύωσης.

Τα έργα MORES, PLEDGE και PROTEMO αντιπροσωπεύουν συνολικά επενδύσεις σχεδόν 10 εκατομμυρίων ευρώ από το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για την έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα επηρεάζουν την πολιτική και τη δημοκρατική ζωή.

Το κοινό καταληκτικό συνέδριο αποτελεί την ευκαιρία για τους ερευνητές να παρουσιάσουν τα επιστημονικά τους ευρήματα και τις προεκτάσεις τους στην ευρύτερη ερευνητική κοινότητα και στους φορείς χάραξης πολιτικής, καθώς και να συζητήσουν μαζί τους τα συμπεράσματα της έρευνας.

Πρόγραμμα

Το προσωρινό πρόγραμμα του συνεδρίου, το οποίο ενδέχεται να τροποποιηθεί, είναι διαθέσιμο για λήψη: download here.

Συμμετοχή

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον χώρο διεξαγωγής και το πρόγραμμα θα αποσταλούν στους συμμετέχοντες μετά την επιβεβαίωση της εγγραφής τους.

Για να δηλώσετε συμμετοχή, παρακαλούμε συμπληρώστε: registration form here