Μπορεί να ξαναζήσουμε έναν φονικό καύσωνα όπως το 1986;
Σταυρούλα Μαλαίνου - CNN Greece
Θα μπορούσαν τα «καλοκαίρια του μέλλοντος» να θυμίζουν τον ιστορικό καύσωνα του 1958; Τον φονικότερο του 1987; Τον πιο καταστροφικό του 2021; Ή τον πιο παρατεταμένο του 2024;
Η απάντηση δεν είναι «ναι», ούτε «όχι». Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι οι πρώιμες και ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, καθώς και τα επαναλαμβανόμενα θερμικά «κύματα» αποτελούν τον «κανόνα» για τα καλοκαίρια στη Μεσόγειο.
Το βιώνουμε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Τα καλοκαίρια από το 2021 έως και το 2025, με εξαίρεση μόνο του 2022, σημειώθηκαν καύσωνες με διάρκεια πάνω από 10 ημέρες.
Η μεγαλύτερη ήταν 16 ημέρες το 2024. Πρόκειται για αλλεπάλληλες χρονιές, γεγονός που προβληματίζει τους ειδικούς.
Ας κάνουμε εδώ μία αναδρομή στα σφοδρά και θανατηφόρα «κύματα» που έχει ζήσει η Ελλάδα:
Ιούλιος του 1987: Ο φονικότερος καύσωνας στην ιστορία, με θερμοκρασίες που «άγγιξαν» τους 44 βαθμούς Κελσίου, διάρκεια 11 ημερών και με 1.300 νεκρούς κυρίως στην Αττική, εν μέσω πλήρης έλλειψης κλιματισμού.
Αύγουστος 1958: Ο ιστορικός καύσωνας, με διάρκεια περίπου μίας εβδομάδας, μέγιστη θερμοκρασία στους 47,2°C στα Τρίκαλα Θεσσαλίας και 600 νεκρούς.
Αύγουστος 2021: το «μαύρο καλοκαίρι» της χώρας. Ο πιο καταστροφικός καύσωνας για τη φύση, με διάρκεια σχεδόν δύο εβδομάδων, τον υδράργυρο έως 47,1 βαθμούς Κελσίου και με τις βιβλικές πυρκαγιές σε Βόρεια Εύβοια, Αττική και Ηλεία να καίνε πάνω από 1 εκατομμύριο στρέμματα δάσους.
Ξηρασία περιβάλλοντος, εύφλεκτα δάση, κατεστραμμένες αγροτικές περιοχές, τεράστια οικονομική ζημία για παραγωγούς, σοκ στην υγεία με σοβαρό θερμικό στρες, που ολοένα και μεγαλώνει, είναι οι σημαντικές συνέπειες των αλλεπάλληλων «κυμάτων».
Φέτος τον Ιούνιο καταγράφηκε ακραία ζέστη στην Ευρώπη, με τη Γαλλία να καταρρίπτει ρεκόρ πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου, μετρώντας νεκρούς.
Μάλιστα, μόλις ένα μήνα πριν, τον Μάιο, η Ευρώπη είχε έρθει ξανά αντιμέτωπη με πρώιμο «κύμα» υψηλών θερμοκρασιών.
Δύο «κύματα» μέσα σε μόλις δύο μήνες.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί σε όλο και πιο ισχυρούς και επικίνδυνους καύσωνες, με τις μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες να έχουν αυξηθεί κατά περίπου 1,3 βαθμούς Κελσίου από την προβιομηχανική εποχή.
Οι γιατροί μιλούν για έναν «σιωπηλό δολοφόνο» που σκοτώνει περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπους κάθε χρόνο.
Η αφόρητη ζέστη καταπονεί τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς καρδιά και νεφρά καταβάλλουν υπερπροσπάθεια για να διατηρήσουν τη θερμοκρασία του σώματος στα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ μπορεί να προκαλέσει θερμοπληξία.
Ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους ή ομάδες πληθυσμού που δεν έχουν πρόσβαση σε κλιματισμό κινδυνεύουν περισσότερο.
Τι άλλο έχει αλλάξει στους καύσωνες των τελευταίων χρόνων;
Ότι και το βράδυ η ατμόσφαιρα παραμένει αποπνικτική, κοινώς δεν δροσίζει.
Χαρακτηριστικές οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες» στο Παρίσι τον Ιούνιο, κατά τη διάρκεια των οποίων οι χαμηλότερες θερμοκρασίες ήταν στους 20 βαθμούς Κελσίου.
Μάλιστα, οι μετεωρολόγοι στην Ευρώπη εισήγαγαν τον όρο «εφιαλτικές νύχτες» για εκείνες με τον υδράργυρο πάνω από τους 30 βαθμούς Κελσίου.
Η μείωση της ρύπανσης από τα ορυκτά καύσιμα είναι το μέγιστο «βήμα», ώστε ο πλανήτης να μην βιώσει μελλοντικά ακόμη πιο δυνατούς, ακόμη πιο φονικούς καύσωνες.
Είναι όμως και ο «ελέφαντας στο δωμάτιο», με την «πράσινη μετάβαση» να αποτελεί «εξίσωση για δυνατούς λύτες».
