Γυναικεία εκπροσώπηση στην ψηφιακή εποχή

Δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα επηρεάσουν οι νέες τεχνολογίες την αγορά εργασίας και την οικονομία γενικότερα ούτε ποιες θα είναι οι επιπτώσεις τους για επιμέρους ομάδες του πληθυσμού.

Η Ευρώπη θέλει να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλους στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι γυναίκες. Και αυτό διότι, αν και αποτελούν περίπου το ήμισυ του πληθυσμού, η εκπροσώπηση των γυναικών μεταξύ των αποφοίτων σχολών Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Επιστήμης των Μηχανικών και Μαθηματικών (STEM), αλλά και μεταξύ των εργαζομένων στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη.

Ειδικότερα, ο δείκτης “Women in Digital” για την Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε σε 54,8 μονάδες (με μέγιστο το 100) το 2024. Τα στοιχεία που διαμορφώνουν το δείκτη αναδεικνύουν την ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στις εξειδικευμένες ψηφιακές δεξιότητες και την κατάρτιση και απασχόληση σε τεχνολογίες αιχμής. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στην 23η θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ (με δείκτη 49,3).

Το χάσμα της εκπροσώπησης μεταξύ των φύλων στην ψηφιακή οικονομία έχει σοβαρές οικονομικές προεκτάσεις καθώς σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού παραμένει αναξιοποίητο, ιδίως σε τομείς στρατηγικής σημασίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως οι ΤΠΕ. Επιπλέον, δυσχεραίνεται η επίτευξη των στόχων στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενδεικτικά για την αύξηση του εργατικού δυναμικού με εξειδίκευση σε ΤΠΕ.

Παράλληλα, η απουσία γυναικείας ηγεσίας στον χώρο της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της έρευνας αφήνει το ενδεχόμενο οι νέες τεχνολογίες να μην λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των γυναικών ή να συντηρούν μεροληψία και προκαταλήψεις εις βάρος τους. Αντιθέτως, η γυναικεία εκπροσώπηση συμβάλλει στην καλύτερη λήψη αποφάσεων μέσα σε ένα πλουραλιστικό πλαίσιο, στην κατάρριψη κοινωνικών στερεότυπων και στην ενδυνάμωση των νεότερων γυναικών.

Για τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών πρέπει να ληφθούν έγκαιρα μέτρα ώστε να κλείσει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των φύλων και οι γυναίκες να είναι σε θέση όχι μόνο να αντεπεξέλθουν στις νέες προκλήσεις, αλλά και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για γυναίκες από κοινωνικοοικονομικά ευάλωτες ομάδες.

Για τον σκοπό αυτό χρειάζονται συντονισμένες ενέργειες από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Ξεκινώντας από τα διαπιστωμένα κενά, σημαντικές είναι οι δράσεις για την ενίσχυση του εκπαιδευτικού συστήματος και της δια βίου μάθησης με έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένων δράσεων ενίσχυσης του ψηφιακού χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού.