H ασφάλεια της ενεργειακής τροφοδοσίας και ο πόλεμος του Ιράν

Η Ευρώπη, θιασώτης του δόγματος για πολλαπλές πηγές ανεφοδιασμού ενέργειας στα πρώτα χρόνια μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης μεταπήδησε στο δόγμα της πολλαπλότητας όχι μόνο των πηγών αλλά και των οδεύσεων.

Αυτό αναβάθμισε σημαντικά τόσο την Κεντρική Ασία όσο και τις χώρες του Καυκάσου στο γεωπολιτικό ενεργειακό χάρτη της Ευρασίας.

Είδαμε τεράστιες επενδύσεις από τους πολυεθνικούς γίγαντες στην ευρύτερη περιοχή της Κασπίας να αναπτύσσονται τόσο στην εξόρυξη όσο και σε συστήματα μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Επιπλέον νέες επενδύσεις ετοιμάζονται με ηλεκτρικές διασυνδέσεις από Κεντρική Ασία και Καύκασο προς Ευρώπη προκειμένου να μεταφερθεί ηλεκτρική ενέργεια παραγώμενη από ΑΠΕ στην περιοχή της Κασπίας αναβαθμίζοντας περαιτέρω τη σημασία του Αζερμπαϊτζάν ως ενεργειακού τροφοδότη για την Ευρώπη.

Σε όλη την μέχρι τώρα διάρκεια του πολέμου της Ρωσίας με την Ουκρανία αυτή η εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας της Ευρώπης από την Κεντρική Ασία και Καύκασο λειτούργησε σχεδόν άψογα δίνοντας στην Ευρώπη απαραίτητες ενεργειακές ενέσεις επιβίωσης, μαζί φυσικά με όλες τις άλλες μορφές ενέργειας που είτε αναπτύχθηκαν είτε ξαναμπήκαν στα στρατηγικά ενεργειακά πλάνα των ευρωπαϊκών χωρών (ΑΠΕ, πυρηνική ενέργεια) και τις άλλες πηγές ενεργειακής τροφοδοσίας με LNG από διάφορετικές πηγές (ΗΠΑ, Κατάρ κλπ).

Μόλις χθες όμως χτυπήθηκε από ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, στόχος στο Αζερμπαϊτζάν (μια χώρα που παράγει αέριο και πετρέλαιο και τροφοδοτεί τόσο την Ευρώπη όσο και την παγκόσμια αγορά με φυσικό αέριο και πετρέλαιο μέσω αγωγών), το οποίο συνορεύει με τα βόρεια σύνορα του Ιράν, και το οποίο χτύπημα το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, δεν δίστασε να πραγματοποιήσει παρά το ότι ένα 15% τουλάχιστον του πληθυσμού του Ιράν, είναι Αζέροι!

Φυσικά όταν το θεοκρατικό καθεστώς κτυπάει και σκοτώνει τους νέους του Ιράν που διαδηλώνουν εναντίον του είναι σίγουρο ότι δεν θα διστάσει να χτυπήσει τον οποιονδήοτε εάν θεωρήσει ότι αυτό θα βοηθήσει την επιβίωση του.

Με αποκλεισμένα λοιπόν τα στενά του Ορμούζ από τους φρουρούς της επανάστασης και συνακόλουθα με αποκλεισμένη την ροή ενέργειας από τις χώρες του Κόλπου, ένα στρατιωτικό χτύπημα στους αγωγούς του Καυκάσου, θα μπορούσε να ενισχύσει την αναστάτωση των αγορών ενέργειας τόσο στην Ευρώπη όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο και στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται ή ελπίζει.

Είναι βέβαιο ότι το Αζερμπαϊτζάν διαθέτει έναν πολύ αξιόμαχο στρατό που και πρόσφατα το επιβεβαίωσε καθώς και η στάση του απέναντι στο Ιράν με την σκλήρη δήλωση του Προέδρου Αλίεφ οτι «δεν θα ανεχτούμε αυτή την αβάσιμη ενέργεια και επιθετικότητα που διαπράττεται εναντίον του Αζερμπαϊτζάν. Οι ένοπλες δυνάμεις μας έχουν λάβει εντολή να προετοιμαστούν και να ετοιμάσουν αντίποινα», μήπως όμως η προστασία της Ευρώπης και κυρίως των ΗΠΑ επιβάλλει και προστασία των ενεργειακών πηγών αλλά και επενδύσεων σε επίρρωση του ίδιου της του δόγματος περί ενεργειακής ασφάλειας;

Είναι βέβαιο ότι η Τουρκία που θεωρεί το Αζερμπαϊτζάν σαν αδελφή χώρα θα συνδράμει στην προστασία των αγωγών του που κατά μέγιστο ποσοστό διατρέχουν και το δικό της έδαφος (με εξαίρεση τον αγωγό πετρελαίου Baku- Supsa και τις μεταφορές πετρελαίου με σιδηρόδρομο από Baku στο λιμάνι της Γεωργίας το Batumi) αλλά είναι άγνωστο εάν θα είναι αρκετή αυτή η συνδρομή και εάν η Ευρώπη θέλει την επιπλέον ενίσχυση του Ερντογάν στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Θωμάς Λαμνίδης είναι δικηγόρος, ιδρυτής της Lamnidis Law