Επιτέλους αποκτήσαμε ένα σημαντικό εργαλείο για τη διαχείριση του Μεταναστευτικού

Στην ουσία πρόκειται για την προσαρμογή του ελληνικού δικαίου στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου στο οποίο κατέληξαν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024 μετά από πολύχρονες διαπραγματεύσεις, υποχωρήσεις και συμβιβασμούς μεταξύ των Κρατών και διαφορετικών πολιτικών Ομάδων της Ευρώπης.

Το Σύμφωνο κινείται μεταξύ του σεβασμού στα ανθρώπινα δικαιώματα και των διεθνών συνθηκών για την μετανάστευση και την ανάγκη υπεράσπισης της εσωτερικής ασφάλειας των εθνικών Κρατών. Μετουσιώθηκε δε σε επίπεδο Ένωσης σε οκτώ Κανονισμούς και δύο Οδηγίες που έπρεπε να ενσωματωθούν στα εθνικά δίκαια μέχρι τις 12 Ιουνίου του 2026. Έτσι από τις 13 τα Κράτη της Ευρώπης έχουν υιοθετήσει και εφαρμόζουν μια ενιαία, συντονισμένη και συγκροτημένη πολιτική για το Μεταναστευτικό.

Το Σύμφωνο Μετανάστευσης αποβλέπει στην αυστηροποίηση των ελέγχων στα σύνορα, την επιτάχυνση των διαδικασιών ελέγχων και εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, την επιστροφή όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις παροχής διεθνούς προστασίας και ασύλου στις χώρες προέλευσής τους.

Σημαντική για την Ελλάδα είναι η υιοθέτηση της Αρχής της Αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών της Ευρώπης ιδίως σε περιόδους κρίσεων και αύξησης των μεταναστευτικών ροών. Για πρώτη φορά αναγνωρίζεται εμπράκτως ότι τα σύνορα της χώρας μας είναι και σύνορα της Ευρώπης. Αυτό στην πράξη μεταφράζεται στην υποχρέωση υποδοχής και φιλοξενίας ενός αριθμού μεταναστών στο έδαφός τους και την συνδρομή είτε την οικονομική είτε σε μέσα. Επίσης σημαντική η αναγνώριση της δυνατότητας σε περιόδους κρίσης τα Κράτη να μπορούν να διαφοροποιούν τους κανόνες, κυρίως σε ότι αφορά τα χρονικά πλαίσια, προκειμένου να διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά την κατάσταση.

Ο πρώτος έλεγχος διαλογής (screening) επιταχύνεται και ολοκληρώνεται μέσα σε 7 μέρες στα σύνορα και σε 3 μέρες στην ενδοχώρα. Μετά δε απ΄ αυτόν και ανάλογα με το αποτέλεσμά του είτε προχωρά η διαδικασία εξέτασης ασύλου, είτε η διαδικασία επιστροφής ή αυτή της μετεγκατάστασης σε άλλη χώρα μέλος της Ε.Ε.

Η δημιουργία κόμβων φιλοξενίας (return hubs) με τελικό σκοπό την επιστροφή στη χώρα προέλευσης, ακόμη και στο έδαφος τρίτων χωρών κατόπιν συμφωνίας με την Ένωση, αποτελεί μια ακόμη καινοτομία του Συμφώνου. Φυσικά όλα θα κριθούν στην πράξη και τη συνέπεια που θα δείξουν τα Κράτη - Μέλη . Το σίγουρο όμως είναι ότι η χώρα μας τώρα διαθέτει ένα σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό εργαλείο για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, απόλυτα εναρμονισμένου με την κοινή πλέον πολιτική της Ευρώπης για την μετανάστευση.

*Ο Σταύρος Κελέτσης είναι βουλευτής Έβρου της Ν.Δ., εισηγητής του Ν/Σ για το Μεταναστευτικό