Η αλήθεια για το ιδιωτικό χρέος

Και συνεχίζοντας να νομοθετεί υπέρ των συμφερόντων των funds και των servicers ή και καθ´υπαγόρευσιν τους, επιχείρησε να ψηφίσει το άρθρο 23, διάταξη με την οποία μια ιδιωτική συμφωνία αποκτούσε την ισχύ εκτελεστού τίτλου, ισχυριζόμενη ότι έτσι απλοποιεί τη διαδικασία και παρακάμπτει γραφειοκρατικά στάδια. Η προηγούμενη απόκτηση εκτελεστού τίτλου δεν συνιστά όμως γραφειοκρατία. Είναι ουσιώδης εγγύηση δικαστικής προστασίας. Αυτή την εγγύηση επιχειρήσαν να παρακάμψουν, προσφέροντας στα funds και τους servicers αυτό που ήθελαν, δηλαδή επιτάχυνση των πλειστηριασμών.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας υπό την πίεση του ΠΑΣΟΚ, της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών αναγκάστηκε να αποσύρει το άρθρο 23 του νομοσχεδίου, διάταξη την οποία υπερασπίστηκε μέχρι την τελευταία στιγμή. Το βαρύ πολιτικό κόστος στην παρούσα προεκλογική περίοδο έσυρε την κυβέρνηση στην απόσυρση μιας συνειδητής νομοθετικής επιλογής που ενίσχυε ακόμη περισσότερο τη θέση των τραπεζών και των servicers σε βάρος των δανειοληπτών.

Η απόσυρση του άρθρου 23 υπήρξε μια σημαντική κοινοβουλευτική νίκη. Η κυβέρνηση όμως αρνήθηκε να κάνει δεκτή την τροπολογία του ΠΑΣΟΚ και να αποσύρει αντίστοιχη διάταξη την οποία είχε ψηφίσει τον Ιούνιο, παρά την αντίδραση μας, με την οποία η σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών στον εξωδικαστικό μηχανισμό αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Πρόκειται για την ίδια ακριβώς αντίληψη: ο πολίτης καλείται να προσφύγει σε έναν μηχανισμό ρύθμισης, ενώ η συμφωνία που υπογράφει μπορεί να αξιοποιηθεί εναντίον του για αναγκαστική εκτέλεση.

Η κυβέρνηση κατά συνέπεια απέσυρε το άρθρο 23 προκειμένου να διαχειριστεί το πολιτικό κόστος όχι επειδή αναγνώρισε ότι καταργεί μια ουσιαστική εγγύηση προστασίας για τους δανειολήπτες. Στην αγωνιώδη διαχείριση του πολιτικού κόστους εντάσσονται άλλωστε και οι δυο τροπολογίες της τελευταίας στιγμής.

Επί επτά χρόνια η Νέα Δημοκρατία κατάργησε την προστασία της κύριας κατοικίας, έχει αφήσει ασύδοτη τη λειτουργία των funds και των servicers και τους δανειολήπτες απροστάτευτους απέναντι στην καταχρηστική τους λειτουργία. Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους παραμένει μια ανοιχτή πληγή και οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Οι ολοκληρωμένοι πλειστηριασμοί κατοικιών αυξήθηκαν από 4.536 το 2021 σε 25.565 το 2025. Στο τέλος του 2025, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονταν σε 78,4 δισ. ευρώ. Οι τράπεζες εξυγίαναν τους ισολογισμούς τους, αλλά οι δανειολήπτες εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένοι στον φαύλο κύκλο της υπερχρέωσης και των προσαυξήσεων.

Ακόμη και οι ρυθμίσεις που η κυβέρνηση προβάλλει ως προστατευτικές αφήνουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα. Πώς μπορεί να μιλά για πραγματική δεύτερη ευκαιρία, όταν η προκαταβολή για μια ρύθμιση μπορεί να φτάσει το 15%; Σε μια οφειλή 100.000 ευρώ, αυτό σημαίνει 15.000 ευρώ. Από πού θα τα εξασφαλίσει ένας άνθρωπος που αδυνατεί ήδη να πληρώσει τις δόσεις του; Και τι αξία έχουν οι νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης των servicers τις οποίες επί επτά χρόνια αρνήθηκε να επιβάλει, εάν δεν συνοδεύονται από ουσιαστικούς ελέγχους και κυρώσεις εις βάρος τους.

Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση νόμου, την οποία η κυβέρνηση αρνείται να φέρει προς συζήτηση. Προτείνουμε επαναφορά της δικαστικής προστασίας της κύριας κατοικίας, αναμόρφωση του εξωδικαστικού μηχανισμού με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, αιτιολογημένες προτάσεις από τους πιστωτές, ανεξάρτητες Επιτροπές Διευθέτησης Οφειλών και 120 δόσεις για τις οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους δήμους με επιτόκιο και αντιμετώπιση προσαυξήσεων που τις καθιστά βιώσιμες, ώστε ο οφειλέτης να ανασάνει και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές να μειωθούν.

Η κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να επιλέξει έστω και καθυστερημένα να εισάγει ένα πλαίσιο ουσιαστικών κανόνων και λογοδοσίας για τα funds και τους servicers και αποτελεσματικής προστασίας για τους δανειολήπτες. Δεν το έκανε. Αξιολογώντας το γεγονός ότι καθ´όλη τη διάρκεια της θητείας της επέτρεψε την ασύδοτη λειτουργία τους είναι προφανές ότι τους υπερασπίζεται με συνέπεια και αποτελεσματικότητα.

Για το ΠΑΣΟΚ η ουσιαστική προστασία των δανειοληπτών συνιστά ηθική δέσμευση και πολιτική προτεραιότητα. Θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε δικαιοσύνη για τους δανειολήπτες και εγγυόμαστε την ουσιαστική θεσμική και νομοθετική τους στήριξη μετά την ήττα της ΝΔ στις επικείμενες εκλογές.

*Η Μιλένα Αποστολάκη είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής στον Β1 Βόρειο Τομέα Αθηνών