FOCUS

Αμυντική συμμαχία AUKUS: Προειδοποιήσεις για κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών

Αμυντική συμμαχία AUKUS: Προειδοποιήσεις για κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών
Σε αμερικανικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια επενδύει η Αυστραλία ακυρώνοντας συμφωνία με τη Γαλλία Mass Communication Specialist 3rd Class Naomi Johnson/U.S. Navy via AP

Την έντονη ανησυχία της ότι το σχέδιο της Αυστραλίας να αποκτήσει πυρηνοκίνητα υποβρύχια, βάσει της στρατηγικής σύμπραξης AUKUS με τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης σε μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών στην περιοχή του Ινδοειρηνικού, εκφράζει η Μαλαισία από τη θέση της ως χώρα-μέλος της ASEAN.

«Θα προκαλέσει άλλες δυνάμεις να ενεργήσουν επίσης περισσότερο επιθετικά στην περιοχή, ιδίως στη Νότια Σινική Θάλασσα» αναφέρει το γραφείο του πρωθυπουργού της Μαλαισίας σε ανακοίνωσή του, εν μέσω των ευρύτερων τριγμών που έχει πυροδοτήσει στις διατλαντικές σχέσεις η αμυντική σύμπραξη.

«Ως χώρα της ASEAN [Ένωση Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας], η Μαλαισία υιοθετεί την αρχή του να παραμείνει η ASEAN ως μια Ζώνη Ειρήνης, Ελευθερίας και Ουδετερότητας» τονίζεται στην ανακοίνωση και προτρέπονται όλες οι πλευρές να αποφεύγουν τις προκλήσεις και τον ανταγωνισμό εξοπλισμών στην περιοχή.

Σε αχαρτογράφητα νερά η Αυστραλία με πρόσβαση στην αμερικανική δύναμη πυρός

Η αιφνίδια ανακοίνωση της συγκρότησης στρατηγικής αμυντικής σύμπραξης μεταξύ Αυστραλίας, Ηνωμένου Βασιλείου και ΗΠΑ έρχεται να ενισχύσεις τις σχέσεις της Καμπέρα με την Ουάσινγκτον μέσω της απόκτησης πυρηνοκίνητων υποβρυχίων και αμερικανικών πυραύλων, με κίνδυνο κλιμάκωσης της έντασης με την Κίνα, η οποία και χαρακτήρισε «ανεύθυνο» το εγχείρημα της AUKUS και απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.

Χωρίς να έχει προηγηθεί δημόσιος διάλογος, ο Αυστραλός πρωθυπουργός, Σκοτ Μόρισον, πέρασε στον πυρηνικό κόσμο, όχι στα πυρηνικά όπλα, αλλά στην ανάπτυξη ενός στόλου τουλάχιστον οκτώ πυρηνοκίνητων υποβρυχίων τεχνολογίας αιχμής σε σύμπραξη με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Μέχρι πολύ πρόσφατα -μέχρι πριν από 12 ώρες ίσως- η ιδέα θα είχε θεωρηθεί 'περιθωριακή'», σύμφωνα με τον Σαμ Ρόγκβιν του Lowy Institute του Σίδνεϊ.

Εκτός της άμεσης συνέπειας αυτής της στρατηγικής σύμπραξης που ήταν η ακύρωση του συμβολαίου με την Γαλλία για την κατασκευή συμβατικών υποβρυχίων και η οργή του Παρισιού, ο Σκοτ Μόρισον τίναξε στον αέρα σειρά πολιτικών ταμπού της Αυστραλίας: Κατά πρώτον, την παραδοσιακή απαγόρευση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας, αλλά επίσης την πολύ προσεκτική προσέγγιση που είχε υιοθετήσει η Καμπέρα απέναντι στην Κίνα για την αποφυγή της έντασης με το Πεκίνο.

«Η συνεργασία αυτή για τα πυρηνικά υποβρύχια βλάπτει σοβαρά την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, εντείνει την κούρσα των εξοπλισμών και υπονομεύει τις διεθνείς προσπάθειες μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων» δήλωσε ο εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε από κοινού από τον Τζο Μπάιντεν, τον Μπόρις Τζόνσον και τον Σκοτ Μόρισον θα επιτρέψει στην αυστραλιανή ήπειρο να αποκτήσει πρόσβαση στην αμερικανική δύναμη πυρός, την οποία ωστόσο η Ουάσινγκτον έχει αρνηθεί σε στενούς της συμμάχους, όπως το Ισραήλ.

Στην «οικογένεια» των μεγάλων δυνάμεων

Με τον τρόπο αυτόν, οι αυστραλιανές Ένοπλες Δυνάμεις θα έχουν την ικανότητα να πλήξουν στόχους μακριά από τις ακτές τους.

Τα πυρηνοκίνητα υποβρύχια είναι πιο σιωπηλά, πιο γρήγορα και έχουν μεγαλύτερη αντοχή, γεγονός που θα επιτρέψει στην Αυστραλία να αναπτύσσει τα υποβρύχια αυτά στην περιοχή του Ινδικού-Ειρηνικού Ωκεανού για μακρύτερες περιόδους, εξηγεί ο Ashley Townshend Κέντρου Μελετών των ΗΠΑ στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.

Η Αυστραλία άρχισε να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο ενίσχυσης των στρατιωτικών της ικανοτήτων το 2020, καθώς οι σχέσεις της με την Κίνα επιδεινώνονταν.

Η στρατηγική σύμπραξη θα ενώνει την Αυστραλία με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο για δεκαετίες.

«Θα μπορούσε να είναι η πρώτη μίας σειράς εξελίξεων, όπως η ανάπτυξη αμερικανικών στρατηγικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς, κυρίως πυραύλων και αόρατων βομβαρδιστικών, στην Αυστραλία» εκτιμά ο Michael Sullivan, ειδικός Διεθνών Σχέσεων στο Flinders University.

«Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μπορούσε επίσης να σημάνει την μετακίνηση στην βόρεια Αυστραλία αμερικανικών δυνάμεων από τις βάσεις της Οκινάουα και του Γκουάμ, οι οποίες είναι όλο και περισσότερο ευάλωτες στις κινεζικές στρατιωτικές επιθέσεις», σημειώνει.

Η προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η ενίσχυση των αυστραλιανών στρατιωτικών ικανοτήτων τοποθετεί μία μεσαίου μεγέθους δύναμη στο επίκεντρο των αυξανόμενων εντάσεων ανάμεσα στην αμερικανική και την κινεζική υπερδύναμη.

Αντιδράσεις και εντός Αυστραλίας

Ο πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Πολ Κίτινγκ, θεωρεί ότι η απόφαση αναγκάζει την Αυστραλία να συμμετέχει «σε κάθε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά της Κίνας» και θέτει τέλος στον διάλογο δεκαετιών με τους Ασιάτες γείτονές της.

«Κάπου 240 χρόνια αφού εγκαταλείψαμε την Μεγάλη Βρετανία, προσπαθούμε και πάλι να εγγυηθούμε την ασφάλειά μας στην Ασία μέσω του Λονδίνου», λέει.

Η τριμερής συμφωνία εγείρει θέματα εντός της Αυστραλίας, όπου η χρήση της πυρηνικής ενέργειας ήταν μέχρι σήμερα απαγορευμένη, όπως και στις γειτονικές χώρες.

Η Νέα Ζηλανδία, η οποία απαγορεύει την είσοδο στα χωρικά της ύδατα κάθε πυρηνοκίνητου πλοίου από το 1985, έκανε γνωστό ότι τα πυρηνοκίνητα υποβρύχια της Αυστραλίας δεν θα έχουν την άδεια εισόδου στα χωρικά της ύδατα.

Η πυρηνική ενέργεια είναι επίμαχο θέμα στην Αυστραλία. Η Καμπέρα έχει απαγορεύσει την χρήση της από το 1998, αν και η χώρα διαθέτει πλούσια κοιτάσματα ουρανίου.

Ο Σκοτ Μόρισον επέμεινε ότι η Αυστραλία «δεν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα ή να αναπτύξει την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας. «Και θα συνεχίσουμε να τηρούμε όλες τις δεσμεύσεις μας ως προς την μη διασπορά των πυρηνικών όπλων» διαβεβαίωσε.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ