ΚΟΣΜΟΣ

Σύνοδος Κορυφής 17 Μαρτίου: Χαμηλές προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας

Σύνοδος Κορυφής 17 Μαρτίου:  Χαμηλές προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας
REUTERS

Με χαμηλές προσδοκίες για συμφωνία ανάμεσα σε Ε.Ε. και Τουρκία για το προσφυγικό ξεκινά αύριο η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν οι Financial Times, o πρόεδρος του Ευρωαπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ στήριξε τις κυπριακές απαιτήσεις που ζητούν να «αδυνατίσουν» οι υποσχέσεις προς την Τουρκία για το ξεπάγωμα των ενταξιακών κεφαλαίων.

Στο προσχέδιο της συμφωνίας που ετοιμάστηκε -όπως μεταδίδει το Reuters- οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να «προετοιμαστούν για την απόφαση» αν θα ξεπαγώσουν τα κεφάλαια, ένα νομικό εμπόδιο που πρέπει να ξεπεράσει κάθε χώρα που θέλει να εισέλθει στην Ε.Ε. Η έκφραση αυτή απέχει αρκετά από το οριστικό άνοιγμα των κεφαλαίων που ζητούσε η Άγκυρα. Το ξεπάγωμα των ενταξιακών κεφαλαίων αναμένεται να αποτελέσει κορυφαίο ζήτημα διαφωνίας στην αυριανή Σύνοδο.

Παράλληλα, το προσχέδιο αναφέρει πως η Ε.Ε. θα επιταχύνει την εκταμίευση των 3 δισ. ευρώ και είναι έτοιμη να προχωρήσει στη χρηματοδότηση της Άγκυρας με άλλα 3 δισ.

Η Αγκυρα έχει επίσης ζητήσει την απελευθέρωση της βίζας μέχρι το τέλος Ιουνίου, ωστόσο, το ζήτημα είναι δύσκολο για τις χώρες της ΕΕ, που δείχνουν απρόθυμες να καταργήσουν τη βίζα για 75 εκατ. Τούρκους.

Όπως σημειώνει το προσχέδιο η Τουρκία θα πρέπει να εκπληρώσει και τις 72 προϋποθέσεις αν θέλει η Κομισιόν να προβεί στη σχετική σύσταση για άρση των ταξιδιωτικών βεβαιώσεων.

Ακόμη, υπογραμμίζεται πως η Τουρκία θα πρέπει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποτρέψει νέες οδούς είτε θαλάσσιων είτε χερσαίων διαδρομών.

Νωρίτερα, υπήρξε η παρέμβαση του Ντόναλντ Τουσκ με την επιστολή που απέστειλε προς τους ηγέτες των 28 χωρών της Ε.Ε. με την οποία τους προσκαλεί στη Σύνοδο.

Ο κ. Τουσκ αναφέρει πως ο κατάλογος των θεμάτων που πρέπει να επιλυθούν πριν να γίνει εφικτή μια συμφωνία είναι “μακρύς, ενώ ως προτεραιότητα θέτει “να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις θα σέβονται τόσο το ευρωπαϊκό όσο και το διεθνές δίκαιο”.

Επίσης, σημειώνει πως πρέπει να εξεταστεί το πως θα αποτραπεί η εμφάνιση νέων μεταναστευτικών διαδρομών, χερσαίων και θαλάσσιων από την Τουρκία στην Ευρώπη καθώς και οι τρόποι με τους οποίους θα στηριχθεί η Ελλάδα στην “πρακτική εφαρμογή” του νέου μηχανισμού επιστροφών, “μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για το Άσυλο και εάν είναι απαραίτητο μέσω βοήθειας απευθείας από τα κράτη μέλη”.

Σουλτς: Mάλλον δε θα έχουμε οριστική συμφωνία

Ενδεικτικές των χαμηλών προσδοκιών που επικρατούν είναι και οι σημερινές δηλώσεις του προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτες

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Westdeutsche Allgemeine Zeitung ο κύριος Σουλτς, εκφράζοντας τον σκεπτικισμό του, ανέφερε χαρακτηριστικά: “Δεν θα υπάρξει μάλλον οριστική επίτευξη συμφωνίας” και πρόσθεσε: “Μπορώ, όμως, να φανταστώ ότι θα σημειώσουμε μερική πρόοδο”.

Ο Σουλτς επέστησε την προσοχή στο ενδεχόμενο αποτυχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης: “Χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή λύση, η οποία να εκκινεί από τις αιτίες της φυγής. Αν δεν το καταφέρουμε, η Ευρώπη μπορεί να διασπαστεί”. Προϋπόθεση για μια αποτελεσματική συμφωνία με την Τουρκία είναι να θέσουμε σε κίνηση τον ήδη υπάρχοντα μηχανισμό της ανακατανομής των 160.000 προσφύγων, υπενθύμισε ο ίδιος.
“Η Ευρώπη βιώνει ήδη την απόκλιση. Τα χάσματα τα οποία δημιουργούνται, μπορούν να οδηγήσουν στην αποτυχία της Ε.Ε.”, υπογράμμισε ο Γερμανός πολιτικός.

Tίμερμανς: Δε θα δώσουμε ελευθέρας για τη βίζα

Χαρακτηριστική του κλίματος που επικρατεί είναι και η παρέμβαση του αντιπροέδρου της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς ο οποίος τόνισε πως η Ε.Ε σε καμιά περίπτωση δεν πρόκειται να δώσει «ελευθέρας» στην Τουρκία για τη συμφωνία. Αναφερόμενος στο θέμα π.χ. της βίζας ο κ. Τίμερμανς ξεκαθάρισε πως η Τουρκία θα πρέπει να εκπληρώσει μια σειρά από υποχρεώσεις έως τα τέλη Απριλίου προκειμένου να γίνουν δεκτές οι απαιτήσεις της για μετακίνηση των Τούρκων πολιτών στην Ε.Ε χωρίς βίζα από τα τέλη Ιουνίου.

Οι έξι άξονες που θα κρίνουν τη Σύνοδο

Σε έξι βασικούς άξονες θα πρέπει να κινηθεί η συνεργασία της ΕΕ με την Τουρκία με βάση τις προτάσεις που δημοσιοποίησε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενόψει της αυριανής συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες.

1. Νομικές εγγυήσεις για την επιστροφή όλων των νέων παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο που φθάνουν στα ελληνικά νησιά από την Τουρκία.

Η επιστροφή παράτυπων μεταναστών και αιτούντων άσυλο, των οποίων οι αιτήσεις έχουν χαρακτηριστεί απαράδεκτες ή έχουν απορριφθεί- ουσιώδες στοιχείο για να τερματισμό του φαινομένου να πληρώνουν οι μετανάστες τους διακινητές και ταυτόχρονα να θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τους - μπορεί να γίνει μόνο με την τήρηση του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου, αναφέρει η Επιτροπή. Οι ρυθμίσεις αυτών των επιστροφών, τόσο των ατόμων που χρήζουν όσο και αυτών που δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας, πρέπει - κατά την Επιτροπή- να θεωρούνται μόνο ως προσωρινά και έκτακτα μέτρα που έχουν ως στόχο τον τερματισμό των ανθρώπινων δεινών που οφείλονται στις σημερινές σημαντικές ροές μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Όλες οι επιστροφές εξάλλου θα πρέπει, κατά την Επιτροπή, να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις εγγυήσεις για την προστασία των προσφύγων, οι οποίες προβλέπονται από το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο. Αυτό συνεπάγεται ότι κάθε αίτηση ασύλου θα εξετάζεται εξατομικευμένα, σύμφωνα με σαφείς νομικές και διαδικαστικές παραμέτρους που καθορίζονται στην οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου. Δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής μιας γενικευμένης πολιτικής επιστροφών, κάτι που θα ήταν αντίθετο προς τις νομικές απαιτήσεις και τα θεμελιώδη δικαιώματα των αιτούντων άσυλο.
Σε ότι αφορά ειδικότερα την επανεισδοχή των ατόμων που δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας, η Επιτροπή αναφέρει τα εξής: Κάθε νέος παράτυπος μετανάστης και αιτών άσυλο που εισέρχεται στην Ελλάδα, ο οποίος διαπιστώνεται ότι δεν χρήζει διεθνούς προστασίας, θα επιστρέφει στην Τουρκία δυνάμει της διμερούς συμφωνίας επανεισδοχής μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Σε ότι αφορά την επιστροφή των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας, η Επιτροπή σημειώνει τα εξής: Σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ (άρθρα 35 και 38 της οδηγίας για τις διαδικασίες ασύλου), μια αίτηση ασύλου μπορεί να κλείσει και να χαρακτηριστεί ως απαράδεκτη, εάν το συγκεκριμένο άτομο έχει ήδη αναγνωριστεί ως πρόσφυγας ή απολαύει ήδη επαρκούς προστασίας σε μια «πρώτη χώρα ασύλου», ή εάν έχει έρθει στην ΕΕ από μια «ασφαλή τρίτη χώρα» η οποία μπορεί να εγγυηθεί αποτελεσματική πρόσβαση σε προστασία. Υπάρχει μια σειρά εγγυήσεων για την προστασία των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο, όπως η εξέταση κάθε υπόθεσης χωριστά, οι προσωπικές συνεντεύξεις και το δικαίωμα προσφυγής κατά αποφάσεων απόρριψης αίτησης.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι για την εφαρμογή αυτών των διατάξεων, θα πρέπει να γίνουν τροποποιήσεις τόσο στην ελληνική όσο και στην τουρκική εθνική νομοθεσία — στην Ελλάδα για να διασφαλιστεί ότι η Τουρκία χαρακτηρίζεται ως «ασφαλής τρίτη χώρα» και στην Τουρκία για να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε αποτελεσματικές διαδικασίες χορήγησης ασύλου για όλα τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας. Θα πρέπει επίσης να θεσπιστούν ταχείες επιχειρησιακές ρυθμίσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της ικανότητας υποδοχής των ελληνικών νησιών, καθώς και της προσαρμογής των κέντρων πρώτης υποδοχής («hotspots») σε κέντρα επανεισδοχής και χορήγησης ασύλου.

2. Εφαρμογή του προγράμματος επανεγκατάστασης με το σύστημα ένας προς ένα

Η Επιτροπή αναφέρει ότι για κάθε Σύριο υπήκοο που επιστρέφει από τα ελληνικά νησιά, ένας άλλος θα επανεγκαθίσταται στην ΕΕ απευθείας από την Τουρκία. Για να λειτουργήσει το πρόγραμμα αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν έναν επαρκή αριθμό θέσεων επανεγκατάστασης. Οι αναληφθείσες δεσμεύσεις που θα χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό θα περιλαμβάνουν τις 18.000 εναπομένουσες θέσεις από τις 22.504 θέσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος επανεγκατάστασης, που συμφωνήθηκαν τον Ιούλιο του 2015, και, εφόσον χρειαστεί, τις αδιάθετες 54.000 θέσεις βάσει υφιστάμενων αποφάσεων μετεγκατάστασης.
Το υλικοτεχνικό πλαίσιο που στηρίζει το Εθελοντικό Πρόγραμμα Εισδοχής για Ανθρωπιστικούς Λόγους με την Τουρκία θα πρέπει να χρησιμοποιείται για τους σκοπούς του προγράμματος επανεγκατάστασης 1:1 — με βάση την εμπειρογνωσία της UNHCR με τη στήριξη της EASO, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IOM) και εθνικών αξιωματικών αρμόδιων για το άσυλο, εφόσον χρειάζεται. Μόλις το πρόγραμμα «1:1» εκπληρώσει τον στόχο της αναχαίτισης των μεταναστευτικών ροών, θα ενεργοποιηθούν οι εισδοχές βάσει του Εθελοντικού Προγράμματος Εισδοχής για Ανθρωπιστικούς Λόγους, τα δε κράτη μέλη θα συνεισφέρουν σε εθελοντική βάση, τονίζει η Επιτροπή.

3. Επίσπευση του χάρτη πορείας για την ελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων

Οι εργασίες για τον χάρτη πορείας για την ελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων με την Τουρκία θα επισπευσθούν – χωρίς αλλαγή των 72 προαπαιτούμενων που πρέπει να επιτύχει η Τουρκία (35 εκ των οποίων έχουν ήδη επιτευχθεί). Για να επιτευχθεί ο στόχος της άρσης της υποχρέωσης θεώρησης έως το τέλος Ιουνίου, η Τουρκία θα πρέπει να εγκρίνει εγκαίρως τα μέτρα που εκκρεμούν. Υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για την εκπλήρωση των υπολοίπων απαιτήσεων, η Επιτροπή θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για την άρση της υποχρέωσης θεώρησης για τους Τούρκους πολίτες στα τέλη Απριλίου 2016.

4. Επίσπευση της εκταμίευσης κονδυλίων στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης για τους Πρόσφυγες στην Τουρκία

Τα πρώτα έργα στο πλαίσιο της «Διευκόλυνσης για τους Πρόσφυγες στην Τουρκία» χρηματοδοτούνται αυτή τη στιγμή, με 55 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών των παιδιών των Συρίων στην Τουρκία για την πρόσβασή τους σε επίσημη εκπαίδευση, και με 40 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια μέσω του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος. Το επόμενο βήμα για τη χρηματοδότηση περαιτέρω έργων θα απαιτήσει την ενεργό συνεργασία των τουρκικών αρχών, ώστε η ανάλυση αναγκών να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Απριλίου.

5. Επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη καταβάλλουν προσπάθειες για την προώθηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες προκειμένου να σημειωθεί πρόοδος στο άνοιγμα πέντε κεφαλαίων. Στόχος της Επιτροπής είναι να ολοκληρώσει όλα τα σχετικά προπαρασκευαστικά έγγραφα την άνοιξη, ώστε να τα υποβάλει στο Συμβούλιο, με την επιφύλαξη των θέσεων των κρατών μελών και του διαπραγματευτικού πλαισίου.

6. Βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Συρία

Όπως έχει ήδη αναφερθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η ΕΕ είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Τουρκία για τη βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στο εσωτερικό της Συρίας, γεγονός που θα επιτρέψει στους πρόσφυγες να ζήσουν σε ασφαλέστερες περιοχές. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, έχει ιδιαίτερη σημασία οι δεσμεύσεις, τις οποίες ανέλαβε η Διεθνής Ομάδα Στήριξης της Συρίας στις 11-12 Φεβρουαρίου στο Μόναχο, να υλοποιηθούν τάχιστα και πλήρως από όλα τα μέρη.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ