Νέα έρευνα κοντά στον αρχαιότερο πρόγονο της ανθρωπότητας - Έζησε πριν από επτά εκατ. χρόνια

Σε νέα έρευνα, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ένα πιθηκόμορφο ζώο που έζησε στην Αφρική πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια είναι ο πιο πιθανός «υποψήφιος» μέχρι στιγμής.

Μετά από μια νέα ανάλυση οστών που ανήκουν σε ένα είδος που ονομάζεται «Sahelanthropus tchadensis» οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, ενώ έμοιαζε με πίθηκο, τα οστά του ήταν προσαρμοσμένα στο να περπατούν όρθια, αντί να κινούνται στα τέσσερα. Θεωρείται το παλαιότερο γνωστό ανθρωποειδές ή μέλος της ανθρώπινης γενεαλογίας, από την εξελικτική ρήξη με τους χιμπατζήδες.

«Με βάση τα χαρακτηριστικά που έχουμε βρει, αυτό θα έμοιαζε με δίποδο πίθηκο, που θα έμοιαζε πολύ με χιμπατζή ή μπονόμπο» δήλωσε ο Σκοτ ​​Γουίλιαμς, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης στην εφημερίδα Guardian. Ενώ οι χιμπατζήδες και οι μπονόμπο μπορούν να περπατήσουν όρθιοι για σύντομα διαστήματα, περπατούν κυρίως με τις αρθρώσεις των δακτύλων τους.

Η νέα αυτή μελέτη είναι η πιο πρόσφατη σε μια διαμάχη που μαίνεται από το 2001, όταν ανακαλύφθηκαν απολιθώματα Sahelanthropus από την έρημο Djurab στο Τσαντ. Όταν το εύρημα δημοσιοποιήθηκε, ο επικεφαλής ερευνητής της ομάδας, καθηγητής Μισέλ Μπρινέτ στο Πανεπιστήμιο του Πουατιέ στη Γαλλία, υποστήριξε ότι ο Sahelanthropus περπατούσε όρθιος λόγω του τρόπου με τον οποίο κρατούσε το κεφάλι του. Διακήρυξε το είδος «πρόγονο όλης της ανθρωπότητας».

Άλλοι επιστήμονες ήταν περισσότερο επιφυλακτικοί ότι ανήκε στην ανθρώπινη γενεαλογία. Και χωρίς περισσότερα οστά, ιδιαίτερα από το κάτω μέρος του σώματος, ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πώς μετακινούνταν. Αργότερα εμφανίστηκε ένα μέρος του μηριαίου οστού και των οστών του αντιβραχίου, αλλά δεν κατάφεραν να δώσουν απαντήσεις στη συζήτηση.

«Κλειδί» το οστό του μηρού

Σε αυτή την τελευταία έρευνα, ο Γουίλιαμς και οι συνάδελφοί του αποφάσισαν να επανεξετάσουν το οστό του μηρού και του αντιβραχίου με νέες τεχνικές, συγκρίνοντας το μέγεθος, την αναλογία και τα τρισδιάστατα περιγράμματά τους με οστά από γνωστά ανθρωποειδή και πιθήκους. Ένα χαρακτηριστικό τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή τους: ένα εξόγκωμα στο μηριαίο οστό του Sahelanthropus που ονομάζεται μηριαίο φύμα.

«Είναι το σημείο σύνδεσης του μεγαλύτερου και ισχυρότερου συνδέσμου στο σώμα μας», είπε ο Γουίλιαμς. «Όταν καθόμαστε, ο σύνδεσμος αυτός είναι χαλαρός, και όταν στεκόμαστε όρθιοι τεντώνεται. Εμποδίζει τον κορμό να πέσει προς τα πίσω ή στο πλάι καθώς περπατάμε, οπότε αποτελεί εξαιρετικά σημαντική προσαρμογή για το δίποδο βάδισμα. Όσο γνωρίζω, αυτό έχει εντοπιστεί μόνο σε δίποδα hominins».

Η ανάλυση αποκάλυψε και άλλα γνωρίσματα του όρθιου βαδίσματος που είχαν επισημανθεί και από άλλες ομάδες, όπως η φυσική συστροφή του μηριαίου οστού που βοηθά το πόδι να κατευθύνεται προς τα εμπρός, καθώς και οι γλουτιαίοι μύες που σταθεροποιούν τη λεκάνη και βοηθούν στην όρθια στάση, το περπάτημα και το τρέξιμο. Οι λεπτομέρειες δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Science Advances.

Για τον Γουίλιαμς, τα στοιχεία δείχνουν ένα πιθηκόμορφο ζώο που έζησε την εποχή του εξελικτικού διαχωρισμού ανθρώπων και χιμπατζήδων και περπατούσε όρθιο στο έδαφος, έστω και όχι συνεχώς. «Πιστεύουμε ότι τα πρώιμα hominins προσαρμόζονταν στο επίγειο δίποδο βάδισμα», είπε, «αλλά εξακολουθούσαν να βασίζονται στα δέντρα για τροφή και ασφάλεια».

Οι διαφωνίες

Ωστόσο, η υπόθεση απέχει πολύ από το να έχει κλείσει. Η δρ Μαρίνα Καζενάβ, από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία, δήλωσε ότι τα περισσότερα αποτελέσματα δείχνουν ομοιότητες με αφρικανικούς μεγάλους πιθήκους ή εξαφανισμένους πιθήκους και χαρακτήρισε τα στοιχεία για το όρθιο βάδισμα «αδύναμα». Θεώρησε επίσης το μηριαίο φύμα μη πειστικό, λέγοντας ότι δε σχετίζεται άμεσα με το όρθιο βάδισμα και ότι είναι «πολύ αχνό» σε μια «έντονα κατεστραμμένη» περιοχή του οστού.

Η δρ Ριάνα Ντράμοντ-Κλαρκ, από το ίδιο ινστιτούτο, βρήκε ορισμένα στοιχεία πειστικά, αλλά διατήρησε επιφυλάξεις. «Χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να διευκρινιστεί αν το δίποδο βάδισμα χρησιμοποιούνταν για κίνηση στα δέντρα ή στο έδαφος, καθώς το δεύτερο αποτελεί καθοριστικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης εξελικτικής γραμμής», είπε. Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν εξίσου να υποδηλώνουν ότι ο Sahelanthropus ήταν ένας πρώιμος χιμπατζής που, καθώς εξελισσόταν, έγινε λιγότερο όρθιος και υιοθέτησε το βάδισμα με στήριξη στις αρθρώσεις, πρόσθεσε.

Ο δρ Γκιγιόμ Νταβέρ και ο δρ Φρανκ Γκι, από το Πανεπιστήμιο του Πουατιέ, οι οποίοι εδώ και χρόνια υποστηρίζουν ότι ο Sahelanthropus ήταν δίποδος, χαιρέτισαν τα νέα στοιχεία, αλλά τόνισαν ότι η συζήτηση δε θα λήξει χωρίς περισσότερα απολιθώματα, τα οποία ελπίζουν να βρουν όταν η γαλλο-τσαντιανή ομάδα επιστρέψει στην περιοχή αργότερα φέτος. Αυτό είναι κάτι στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν όλοι. «Νομίζω ότι πρόκειται για την περίπτωση λίγων απολιθωμάτων και πάρα πολλών ερευνητών», είπε ο Γουίλιαμς.