Οι μέλισσες μπορεί να κρύβουν το μυστικό της επικοινωνίας με εξωγήινους

Παρότι οι πρόγονοι των μελισσών και των ανθρώπων διαχώρισαν την εξελικτική τους πορεία πριν από περισσότερα από 600 εκατομμύρια χρόνια, τα δύο είδη διατήρησαν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η κοινωνικότητα, η επικοινωνία και ορισμένες μαθηματικές ικανότητες.

Μελέτες δείχνουν ότι, παρά τον εξαιρετικά μικρό εγκέφαλό τους, οι μέλισσες μπορούν να επιλύουν απλά προβλήματα πρόσθεσης και αφαίρεσης, αλλά και να κατηγοριοποιούν ποσότητες ως άρτιες ή περιττές. Μπορεί ακόμη και να έχουν κάποια κατανόηση της έννοιας του μηδενός.

Τα μαθηματικά ως μέσο επικοινωνίας

Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, οι ερευνητές θέτουν με άρθρο τους στο The Conversation το ερώτημα αν τα μαθηματικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο επικοινωνίας με εξωγήινες μορφές ζωής. Αν οι μέλισσες είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται μαθηματικές έννοιες, υποστηρίζουν, τότε αυτές οι έννοιες είναι απίθανο να εξαρτώνται από την ανθρώπινη γλώσσα. Ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι οι μέλισσες, σε αντίθεση με θηλαστικά όπως οι μακάκοι ή τα δελφίνια, συγκαταλέγονται στα εξελικτικά πιο απομακρυσμένα από τον άνθρωπο είδη που εμφανίζουν μαθηματικές ικανότητες.

«Αν δύο είδη που θεωρούνται ξένα μεταξύ τους – οι άνθρωποι και οι μέλισσες – μπορούν να εκτελούν μαθηματικές πράξεις, όπως και πολλά άλλα ζώα, τότε ίσως τα μαθηματικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας καθολικής γλώσσας», σημειώνουν.

Το νοητικό πείραμα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Leonardo, βασίζεται στη φιλοσοφική ιδέα ότι τα μαθηματικά είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα περιγραφικό εργαλείο που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να εξηγήσουν το σύμπαν. Ως μια αντικειμενική δομή που υπάρχει ανεξάρτητα από τον άνθρωπο, υποστηρίζουν οι ερευνητές, τα μαθηματικά μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση επικοινωνίας πέρα από τη Γη, ιδίως με εξωγήινους πολιτισμούς.

Ακόμη κι αν οι αισθητηριακές αντιλήψεις ή οι βιολογικές μορφές των εξωγήινων όντων διαφέρουν δραστικά από τις ανθρώπινες, ορισμένες μαθηματικές δομές θα μπορούσαν, σύμφωνα με τους ίδιους, να προσφέρουν ένα κοινό έδαφος επικοινωνίας.

Οι Χρυσοί Δίσκοι του Voyager

Η ιδέα, πάντως, δεν είναι εντελώς καινούργια. Και στο παρελθόν, επιστημονικές προσπάθειες επικοινωνίας με εξωγήινες μορφές ζωής βασίστηκαν στα μαθηματικά και στους αριθμούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Χρυσοί Δίσκοι που εστάλησαν με τα διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2, τα οποία εκτοξεύθηκαν το 1977 και έφεραν χαραγμένες μαθηματικές ποσότητες με σκοπό να «αφηγηθούν την ιστορία του κόσμου μας σε εξωγήινους».

«Αν υπάρχουν εξωγήινα είδη και διαθέτουν επαρκώς ανεπτυγμένους εγκεφάλους, τότε η εργασία μας δείχνει ότι ενδέχεται να έχουν την ικανότητα να ασχολούνται με τα μαθηματικά», αναφέρουν οι ερευνητές, οι οποίοι πλέον φιλοδοξούν να εξετάσουν αν διαφορετικά είδη αναπτύσσουν διαφορετικές προσεγγίσεις στα μαθηματικά, αντίστοιχες με τις διαλέκτους στη γλώσσα.