Το τηλεσκόπιο James Webb κοίταξε μέσα στο «Μάτι του Θεού» και είδε στοιχεία που δημιουργούν ζωή

Το Νεφέλωμα της Έλικας, γνωστό και ως «Μάτι του Θεού», είναι ένα από τα πιο κοντινά, πολύχρωμα και μελετημένα πλανητικά νεφελώματα, αναφέρει το LiveScience. Η σχετική εγγύτητά του – βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου, περίπου 700 έτη φωτός από τη Γη – και η χαρακτηριστική του δομή το κατέστησαν ιδανικό στόχο για το τηλεσκόπιο James Webb, το οποίο, με τις δυνατότητες παρατήρησης στο εγγύς υπέρυθρο, αποκαλύπτει κοσμικές δομές που άλλα τηλεσκόπια μπορούν μόνο να υπονοήσουν.

Πλανητικό νεφέλωμα ονομάζεται ένα νέφος αερίων (κυρίως υδρογόνου και ηλίου) και λεπτής κοσμικής σκόνης, το οποίο εκτινάσσεται όταν ένα άστρο σαν τον Ήλιο φτάνει στο τέλος της ζωής του και αποβάλλει τα εξωτερικά του στρώματα. Στο κέντρο του νεφελώματος παραμένει ένας λευκός νάνος: ένα εξαιρετικά πυκνό και θερμό αστρικό κατάλοιπο, του οποίου η ακτινοβολία ιονίζει το γύρω αέριο και το κάνει να λάμπει σε έντονα χρώματα.

Τα χημικά συστατικά της ζωής

Μέσα σε αυτή την εντυπωσιακή εικόνα εξελίσσεται μια θεμελιώδης κοσμική διεργασία. Τα εξωτερικά στρώματα του άστρου, καθώς διαστέλλονται στο διαστρικό διάστημα, εμπλουτίζουν τον γαλαξία με στοιχεία όπως ο άνθρακας, το οξυγόνο και το άζωτο – τα ίδια χημικά συστατικά που καθιστούν δυνατή τη ζωή στη Γη.

Χάρη στην κάμερα εγγύς υπέρυθρου του James Webb, οι επιστήμονες εισχώρησαν βαθύτερα από ποτέ στο εσωτερικό του νεφελώματος. Σε ένα κοντινό τμήμα γύρω από τον λευκό νάνο διακρίνονται χιλιάδες πορτοκαλί και χρυσαφένιες στήλες, σαν κομήτες με φορά προς τα πάνω. Πρόκειται για πυκνούς σχηματισμούς αερίου και σκόνης που λειτουργούν ως όρια ανάμεσα στους ταχύτατους αστρικούς ανέμους του ετοιμοθάνατου άστρου και σε παλαιότερα, ψυχρότερα στρώματα υλικού.

Τα φίλτρα του τηλεσκοπίου αναδεικνύουν επίσης τις διαφορές θερμοκρασίας και χημικής σύστασης: κοντά στον λευκό νάνο κυριαρχεί ένα γαλάζιο φως από την υπεριώδη ακτινοβολία, πιο μακριά εμφανίζεται μοριακό υδρογόνο σε κίτρινους τόνους, ενώ ακόμη πιο έξω δεσπόζει η ψυχρή, βαθιά κόκκινη κοσμική σκόνη.

Πέρα από την αισθητική της δύναμη, η εικόνα του Νεφελώματος της Έλικας δείχνει τον κύκλο ζωής της ύλης. Η ακτινοβολία και το εκπεμπόμενο υλικό από ένα αστέρι που πεθαίνει δημιουργούν περιοχές όπου πιο σύνθετα μόρια μπορούν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Το «Μάτι του Θεού» είναι ένα κοσμικό κέντρο ανακύκλωσης και, ταυτόχρονα, μια εικόνα του τι θα συμβεί στον Ήλιο μας σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια.