Ένας ωκεανός στο μέγεθος του Αρκτικού κάλυπτε κάποτε τον πλανήτη Άρη, δείχνουν νέες εικόνες

Δορυφόροι γύρω από τον Άρη κατέγραψαν τα υπολείμματα από δέλτα ποταμών, τα οποία περιγράφονται σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό NPJ Space Exploration.

Η ομάδα, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βέρνης, εξέτασε το περίφημο Valles Marineris – το μεγαλύτερο σύστημα φαραγγιών του Άρη που είναι περίπου πέντε φορές μακρύτερο από το Γκραν Κάνιον στη Γης – και εντόπισε, όπως έγραψε, «δομές κοντά στο φαράγγι που μοιάζουν με δέλτα ποταμών στη Γη, δηλαδή εκβολές ποταμών σε έναν ωκεανό. Η νέα μελέτη παρέχει έτσι σαφείς ενδείξεις για την ύπαρξη ακτογραμμής και, κατά συνέπεια, ενός παλαιότερου ωκεανού στον Άρη».

Μια αρχαία ακτογραμμή

Παρότι σήμερα ο Κόκκινος Πλανήτης είναι εξαιρετικά ξηρός, οι ενδείξεις για την παρουσία νερού στο μακρινό παρελθόν του είναι πολλές. Πέρυσι, το ρόβερ Curiosity της NASA κατέγραψε εικόνες που παραπέμπουν σε κυματισμούς αρχαίας κοίτης ποταμού, ενώ δορυφορικές αποστολές έχουν υποδείξει την πιθανή ύπαρξη εκτεταμένων υπόγειων αποθεμάτων νερού, αναφέρει το LiveScience.

Η νέα έρευνα επικεντρώθηκε στη γεωμορφολογία του Άρη και αξιοποίησε δεδομένα από διαφορετικά διαστημικά σκάφη, όπως το ExoMars Trace Gas Orbiter, το Mars Express και το Mars Reconnaissance Orbiter. Όπως εξήγησε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Ignatius Argadestya από το Ινστιτούτο Γεωλογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Βέρνης, οι εικόνες υψηλής ανάλυσης επέτρεψαν τη λεπτομερή χαρτογράφηση του αρειανού τοπίου.

«Κατά τη μέτρηση και χαρτογράφηση των εικόνων, μπόρεσα να αναγνωρίσω βουνά και κοιλάδες που θυμίζουν ορεινά τοπία της Γης. Ωστόσο, με εντυπωσίασαν ιδιαίτερα τα δέλτα που ανακάλυψα στην άκρη ενός από τα βουνά», σημείωσε.

Οι επιστήμονες αναγνώρισαν πιθανά δελταϊκά ριπίδια – έτσι ονομάζονται οι σχηματισμοί που δημιουργούνται όταν άμμος και φερτά υλικά συσσωρεύονται σε ήρεμα νερά. Τα αρειανά αποθέματα παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με ενεργά δελταϊκά ριπίδια στη Γη, τα οποία σχηματίζονται στα σημεία όπου τα ποτάμια εκβάλλουν στη θάλασσα.

Όλα τα καταγεγραμμένα αποθέματα βρίσκονται σε υψόμετρο μεταξύ 3.650 και 3.750 μέτρων και χρονολογούνται περίπου πριν από 3,37 δισεκατομμύρια χρόνια. Το γεγονός ότι εντοπίζονται στο ίδιο περίπου υψόμετρο, στη βόρεια χαμηλή ζώνη του Άρη και στο Valles Marineris, οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για τα όρια μιας αρχαίας ακτογραμμής.

Σύμφωνα με την ομάδα, ο ωκεανός που υπήρχε τότε εκεί εκτεινόταν σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο του Άρη και ήταν τουλάχιστον τόσο μεγάλος όσο ο σημερινός Αρκτικός Ωκεανός.

Όπως επεσήμανε ο καθηγητής Γεωλογίας Φριτς Σλούνγκερ, συν-συγγραφέας της μελέτης, η ιδέα ενός μεγάλου ωκεανού στον Άρη δεν είναι καινούργια. «Ωστόσο, οι προηγούμενες υποθέσεις βασίζονταν σε λιγότερο ακριβή δεδομένα και εν μέρει σε έμμεσες ενδείξεις, σε αντίθεση με τη νέα έρευνα, η οποία στηρίζεται σε σαφή τεκμήρια ακτογραμμής χάρη στη χρήση εικόνων υψηλής ανάλυσης», είπε.