Καναδάς: Ποιοι είναι οι αποσχιστές της Αλμπέρτα και γιατί ζητούν την βοήθεια του Τραμπ

Αυτή την εβδομάδα, ο Καναδός ηγέτης Μαρκ Κάρνι προέτρεψε για άλλη μια φορά τον Τραμπ να «σεβαστεί την καναδική κυριαρχία», μετά την αναφορά των Financial Times ότι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν συναντηθεί τρεις φορές από τον περασμένο Απρίλιο με ηγέτες μιας ομάδας που επιθυμεί την απόσχιση της επαρχίας της Αλμπέρτα από τον Καναδά.

Σύμφωνα με το CNNi, η ομάδα, που ονομάζεται Alberta Prosperity Project, πιέζει για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Αλμπέρτα και σύμφωνα με μια ανάρτηση ενός από τους ηγέτες της, σχεδιάζει να ζητήσει από αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ οικονομική βοήθεια 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να «υποστηρίξει τη μετάβαση σε μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Αλμπέρτα».

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, μιλώντας στο CNNi, υποβάθμισε την εμπλοκή των ΗΠΑ, λέγοντας ότι «αξιωματούχοι της κυβέρνησης συναντώνται με διάφορες ομάδες της κοινωνίας των πολιτών. Δεν εκφράστηκε καμία υποστήριξη ή δέσμευση».

Ωστόσο, οι αναφορές αυτές έχουν προκαλέσει νέα οργή στον Καναδά, ο οποίος επιδιώκει να παρουσιάσει ένα ενωμένο μέτωπο ενάντια στους δασμούς και τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον της κυριαρχίας του. Ο πρωθυπουργός της της Βρετανικής Κολομβίας, μιας γειτονικής επαρχίας, παρομοίασε την πρωτοβουλία της ομάδας της Αλμπέρτα με «προδοσία».

Ακολουθούν όσα γνωρίζουμε για το κίνημα ανεξαρτησίας της Αλμπέρτα και την πιθανότητα η επαρχία να αποσχιστεί από τον υπόλοιπο Καναδά.

Τι είναι η Αλμπέρτα;

Η Αλμπέρτα είναι μια επαρχία πλούσια σε πετρέλαιο στο δυτικό Καναδά, με έκταση περίπου ίση με αυτή του Τέξας.

Με περίπου 5 εκατομμύρια κατοίκους, η επαρχία διασχίζεται από την οροσειρά των Βραχωδών Όρων και περιλαμβάνει τουριστικούς προορισμούς όπως το Μπανφ και η Λίμνη Λουίζ.

Η επαρχία έχει μια μοναδική πολιτική και πολιτιστική ταυτότητα, που οφείλεται στους ισχυρούς τομείς της ενέργειας και της γεωργίας, τη δέσμευσή της στον οικονομικό ατομικισμό και τους χαμηλούς φόρους. Συχνά αποκαλούμενη «η επαρχία της ενέργειας», η Αλμπέρτα διαθέτει κοιτάσματα που αντιπροσωπεύουν περίπου το 84% της συνολικής παραγωγής αργού πετρελαίου του Καναδά.

Από πολιτική άποψη, θεωρείται το προπύργιο του συντηρητισμού στον Καναδά, αν και τα αστικά κέντρα της, το Κάλγκαρι και το Έντμοντον, είναι πιο προοδευτικά.

Η πρωθυπουργός της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον Τραμπ και άλλους Ρεπουμπλικάνους, έχοντας επισκεφθεί τον ιδιωτικό κλαμπ Mar-a-Lago του προέδρου τον περασμένο Ιανουάριο. Αυτό συνέβη ακόμη και όταν οι ομόλογοί της σε άλλες επαρχίες ένωσαν τις δυνάμεις τους εναντίον του Τραμπ και των απειλών του να προσαρτήσει τον Καναδά και να υπονομεύσει την οικονομία του.

Γιατί οι αυτονομιστές θέλουν την ανεξαρτησία από τον Καναδά;

Οι αυτονομιστές της Αλμπέρτα αισθάνονται από καιρό ότι τα συμφέροντά τους δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στην Οτάβα.

Υποστηρίζουν ότι οι προσπάθειες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να σταματήσει την κλιματική αλλαγή εμποδίζουν την πετρελαϊκή βιομηχανία της Αλμπέρτα, ότι πληρώνουν περισσότερα από όσα παίρνουν πίσω μέσω των ομοσπονδιακών φόρων και ότι οι συντηρητικές αξίες τους πνίγονται από τις πιο φιλελεύθερες και πυκνοκατοικημένες ανατολικές επαρχίες.

«Η αποξένωση της Δύσης υπάρχει από την ίδρυση της ομοσπονδίας και σίγουρα από τότε που η Αλμπέρτα έγινε επαρχία το 1905», δήλωσε ο Μάικλ Σόλμπεργκ, εταίρος της εταιρείας στρατηγικών συμβούλων New West Public Affairs, ο οποίος υπηρέτησε ως πολιτικός σύμβουλος στην κυβέρνηση του πρώην πρωθυπουργού Στίβεν Χάρπερ.

«Ωστόσο, τείνει να εντείνεται σε περιόδους που οι κάτοικοι της Αλμπέρτα αισθάνονται ότι η Οτάβα λαμβάνει αποφάσεις που βλάπτουν άμεσα τον τρόπο ζωής τους».

Οι ομοσπονδιακά επιβαλλόμενοι περιορισμοί λόγω COVID-19 και η πάνω από δεκαετής ηγεσία των Φιλελεύθερων στην Οτάβα επιτάχυναν ακριβώς αυτό, και η ένταση έχει μόνο αυξηθεί καθώς ο υπόλοιπος Καναδάς έχει ενωθεί σε πατριωτισμό ενάντια στον Τραμπ.

Λίγο μετά την εκλογή των Φιλελεύθερων του Carney στις ομοσπονδιακές εκλογές του Απριλίου 2025, με την υποστήριξη του αντι-Τραμπ αισθήματος, η νομοθετική συνέλευση της Αλμπέρτα ψήφισε νόμο που διευκολύνει τη διοργάνωση δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία.

Ωστόσο, το αυτονομιστικό κίνημα στερείται ηγέτη ή οργανωμένης εκστρατείας και «καθοδηγείται από μια χούφτα φωνακλάδων ακτιβιστών και ενισχύεται κυρίως μέσω του διαδικτύου», δήλωσε ο Solberg. Κανένα από τα αυτονομιστικά πολιτικά κόμματα δεν κατέχει επί του παρόντος έδρες στη νομοθετική συνέλευση της Αλμπέρτα.

Πώς έχει επηρεάσει ο Τραμπ το κίνημα;

Η επιστροφή του Τραμπ, ενός υπέρμαχου του πετρελαίου, στον Λευκό Οίκο έχει ενδυναμώσει το κίνημα αποσχίσεως και, για ορισμένους, έχει αναδιαμορφώσει τον τελικό του στόχο.

Σε μια συγκέντρωση για την ανεξαρτησία της Αλμπέρτα το περασμένο καλοκαίρι, στην οποία παρευρέθηκε το CNNi, οι υποστηρικτές φορούσαν καπέλα τύπου MAGA με το σύνθημα «Make Alberta Great Again» (Κάντε την Αλμπέρτα ξανά μεγάλη), επαινώντας τον Τραμπ ως «το καλύτερο πλεονέκτημα της Βόρειας Αμερικής» και πιθανό σύμμαχο των αποσχιστών.

Ενώ οι περισσότεροι συμμετέχοντες στη συγκέντρωση ήθελαν να δουν την Αλμπέρτα να γίνεται μια πλήρως ανεξάρτητη χώρα, ορισμένοι έδειξαν την υποστήριξή τους σε μια άλλη πιθανότητα: Ότι η Αλμπέρτα θα μπορούσε να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ.

Τον Φεβρουάριο, μια διαφημιστική πινακίδα εμφανίστηκε κατά μήκος της εθνικής οδού μεταξύ Κάλγκαρι και Έντμοντον, προτρέποντας τους περαστικούς να πουν στην πρωθυπουργό Σμιθ ότι η Αλμπέρτα πρέπει να «ενταχθεί στις ΗΠΑ!», με μια φωτογραφία της να σφίγγει το χέρι του Τραμπ. Χρηματοδοτήθηκε από μια ομάδα με το σύνθημα «Καναδοί για την 51η Πολιτεία».

Κορυφαία στελέχη του Τραμπ έχουν επίσης δείξει την υποστήριξή τους στους κατοίκους της Αλμπέρτα που επιδιώκουν την ανεξαρτησία.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε σε συνέντευξή του στην δεξιά τηλεοπτική σταθμό Real America’s Voice την περασμένη εβδομάδα ότι η Αλμπέρτα είναι «φυσικός εταίρος των ΗΠΑ».

«Έχουν τεράστιους πόρους. Οι κάτοικοι της Αλμπέρτα είναι πολύ ανεξάρτητοι», είπε, προσθέτοντας ότι είχε ακούσει ότι σύντομα ενδέχεται να διεξαχθεί δημοψήφισμα.

«Οι άνθρωποι θέλουν κυριαρχία. Θέλουν αυτό που έχουν οι ΗΠΑ», είπε.

Ο Μπέσεντ ισχυρίστηκε ότι ο Καναδάς δεν θα επιτρέψει στην Αλμπέρτα να κατασκευάσει αγωγό πετρελαίου προς τον Ειρηνικό και είπε: «Νομίζω ότι πρέπει να τους αφήσουμε να έρθουν στις ΗΠΑ».

Πόσο πιθανό είναι να αποχωρήσει η Αλμπέρτα από τον Καναδά;

Είναι «πολύ πιθανό» ότι η Αλμπέρτα θα προκηρύξει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, δήλωσε ο Σόλμπεργκ. Μόνο δύο φορές στο παρελθόν μια καναδική επαρχία έχει προκηρύξει τέτοιο δημοψήφισμα, και τις δύο φορές στο γαλλόφωνο Κεμπέκ. Πιο πρόσφατα, το 1995, οι ψηφοφόροι εκεί αποφάσισαν με μικρή διαφορά να παραμείνουν.

«Όλα τα σημάδια δείχνουν ότι το φθινόπωρο θα διεξαχθεί δημοψήφισμα για το αν η Αλμπέρτα πρέπει να παραμείνει στην Ομοσπονδία», δήλωσε ο Σόλμπεργκ. «Τα διακυβεύματα είναι μεγάλα και αρχίζει να φαίνεται πραγματικό».

Μια άλλη αυτονομιστική ομάδα με την ονομασία Stay Free Alberta (Μείνε Ελεύθερη Αλμπέρτα) έχει συγκεντρώσει υπογραφές για μια αναφορά με την οποία ζητά από την επαρχιακή κυβέρνηση να προκηρύξει δημοψήφισμα, και ορισμένες συναντήσεις έχουν προσελκύσει μεγάλο πλήθος. Η ομάδα έχει προθεσμία μέχρι τον Μάιο για να συγκεντρώσει 177.732 υπογραφές από επιλέξιμους ψηφοφόρους.

Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η υποστήριξη για την ανεξαρτησία της Αλμπέρτα παραμένει σχετικά χαμηλή. Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο από την Pollara Strategic Insights διαπίστωσε ότι μόνο το 19% των κατοίκων της Αλμπέρτα δήλωσαν ότι θα υποστήριζαν την απόσχιση.

Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων που υποστηρίζουν το δημοψήφισμα μπορεί να είναι «συμβολικοί αυτονομιστές», δήλωσε η Λόρι Γουίλιαμς, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Mount Royal στο Κάλγκαρι

«Μερικοί από τους ανθρώπους που κάνουν ουρά για να υπογράψουν μια αίτηση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την απόσχιση δήλωσαν ότι απλώς ήθελαν να στείλουν ένα μήνυμα στην Οτάβα, ώστε η Αλμπέρτα να έχει ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση».

Μια άλλη αίτηση για δημοψήφισμα, που υποβλήθηκε από πολίτες της αντι-αποσχιστικής πλευράς, έχει ήδη εγκριθεί, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερες από 400.000 υπογραφές.

Μερικοί από τους πιο έντονους επικριτές της ιδέας προέρχονται από αυτόχθονες κοινότητες, των οποίων οι συνθήκες με το καναδικό κράτος είναι παλαιότερες από την επαρχία της Αλμπέρτα. Υπό την πίεση αυτής της κοινότητας, η κυβέρνηση πρόσθεσε μια διάταξη στο νομοσχέδιο για το δημοψήφισμα που εγγυάται τα δικαιώματά τους βάσει των συνθηκών, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.

Η Σμιθ, η ηγέτης της επαρχίας, δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την απόσχιση, αλλά αρνήθηκε να καταδικάσει όσους την υποστηρίζουν, χαρακτηρίζοντας τα παράπονά τους «νόμιμα».

Ακόμη και αν το δημοψήφισμα περάσει, η διαδικασία της απόσχισης θα είναι «εξαιρετικά περίπλοκη και αποσταθεροποιητική», δήλωσε ο Σόλμπεργκ.

Δεν υπάρχει χάρτης πορείας για το τι θα συνεπάγεται η απόσχιση, δήλωσε ο Σόλμπεργκ, ειδικά με ερωτήματα σχετικά με το αν ο τελικός στόχος είναι η ανεξαρτησία ή η ένταξη στις ΗΠΑ.

«Αυτά είναι ανεπίλυτα ερωτήματα, ή τουλάχιστον δεν έχουν ακόμη ικανοποιητικές απαντήσεις, και οι νομικοί και οικονομικοί κίνδυνοι παραμένουν τεράστιοι».

Πηγή: A separatist group is asking for Trump’s help to split from Canada. Here’s what we know, by Lex Harvey.