Διπλωματικό μπρα ντε φερ Ιράν - ΗΠΑ με φόντο την αμερικανική στρατιωτική περικύκλωση

Οι νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις συνομιλίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να εγκαταλείψει τη διπλωματική οδό και να στραφεί στη στρατιωτική επιλογή, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον έχει ήδη συγκεντρώσει ισχυρότατες δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο.

Αλλαγή πλεύσης από την Τεχεράνη

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το Ιράν υπαναχωρεί από συνεννοήσεις που είχαν επιτευχθεί τις προηγούμενες ημέρες, αφού μάλιστα είχαν ήδη προσκληθεί αρκετές χώρες να συμμετάσχουν στις συνομιλίες.

Η Τεχεράνη ζητά οι διαπραγματεύσεις να μεταφερθούν από την Κωνσταντινούπολη στο Ομάν και να διεξαχθούν σε καθαρά διμερές σχήμα, αποκλειστικά με τις ΗΠΑ, αντί της αρχικής πρόβλεψης για παρουσία αραβικών και μουσουλμανικών χωρών ως παρατηρητών.

Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ, δια στόματος της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ ξεκαθάρισαν πως οι συνομιλίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ιρανών αξιωματούχων θα διεξαχθούν όπως είναι προγραμματισμένο.

Ο Στιβ Γουίτκοφ «πρόκειται να έχει συνομιλίες με τους Ιρανούς αργότερα αυτήν την εβδομάδα. Επί του παρόντος, είναι προγραμματισμένο να διεξαχθούν. Αλλά, ο πρόεδρος (Ντόναλντ Τραμπ) προφανώς έχει αρκετές επιλογές στο τραπέζι και η χρήση στρατιωτικής βίας είναι μια από αυτές», είπε η Λέβιτ στo τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.

Εντείνεται η στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ γύρω από το Ιράν

Την ίδια στιγμή, δορυφορικές εικόνες και διαθέσιμα στοιχεία παρακολούθησης δείχνουν εκτεταμένη ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν.

Σύμφωνα με τη Washington Post, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δεκάδες αεροσκάφη σε βάσεις της περιοχής και έχουν συγκεντρώσει περίπου 12 πολεμικά πλοία εντός ή πέριξ της Μέσης Ανατολής τον τελευταίο μήνα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις –χωρίς να προεξοφλείται– για πιθανά αμερικανικά πλήγματα κατά του ιρανικού καθεστώτος τις επόμενες εβδομάδες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η τρέχουσα κινητοποίηση είναι μικρότερης κλίμακας από εκείνη που είχε προηγηθεί των αμερικανικών επιδρομών κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος πέρυσι.

Ωστόσο, παρέχει στον πρόεδρο Τραμπ μια αξιόπιστη στρατιωτική απειλή στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω τις επόμενες ημέρες.

«Αυτό που κάνουν είναι να διαμορφώνουν το επιχειρησιακό θέατρο, ώστε να υπάρχει ένα διευρυμένο φάσμα επιθετικών επιλογών, αν ο πρόεδρος δώσει εντολή για στρατιωτικά πλήγματα», δήλωσε η Ντάνα Στράουλ, πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργού Άμυνας για τη Μέση Ανατολή και νυν ερευνήτρια στο Washington Institute.

Χωρίς σαφή στόχο οι αμερικανικές προετοιμασίες

Κατά αναλυτές, η τρέχουσα ανάπτυξη δυνάμεων θα μπορούσε να υποστηρίξει επιχειρήσεις ευρύτερης κλίμακας από τα στοχευμένα πλήγματα του Ιουνίου κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Αυτή τη φορά, όμως, δεν φαίνεται να υπάρχει ένας «διακριτός στόχος».

Στις αρχές του προηγούμενου μήνα, όταν η κινητοποίηση βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα στηρίξει τις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί στήριξη σε αλλαγή καθεστώτος. Τότε, πάντως, υπήρχαν ανησυχίες εντός της αμερικανικής κυβέρνησης ότι σημαντικές δυνάμεις είχαν αναπτυχθεί στην Καραϊβική, περιορίζοντας τη διαθέσιμη ισχύ στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.

Στο μεταξύ, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακτιβιστές κάνουν λόγο για περισσότερους από 6.000 νεκρούς από τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν.

Διπλωματικά μηνύματα και πολεμικές προειδοποιήσεις

Με την ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων, ο Τραμπ δήλωσε ότι η «αρμάδα» αποσκοπεί στο να πιέσει την Τεχεράνη να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

«Το Ιράν μιλάει μαζί μας και θα δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι, διαφορετικά θα δούμε τι θα συμβεί», είπε στο Fox News.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε: «Όπως το Ιράν είναι έτοιμο για διαπραγματεύσεις, έτσι είναι και έτοιμο για πόλεμο».

Παράλληλα, ο ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας Αλί Λαριτζανί ανέφερε σε ανάρτησή του ότι «οι δομικές ρυθμίσεις για τις διαπραγματεύσεις προχωρούν».

Πλοία, αεροσκάφη και φόβοι για αντίποινα

Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων, εισήλθε στις 26 Ιανουαρίου στη ζώνη ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ και βρίσκεται πλέον στη βόρεια Αραβική Θάλασσα. Τα πλοία φέρουν, μεταξύ άλλων, πυραύλους Tomahawk, που χρησιμοποιήθηκαν και στα πλήγματα του Ιουνίου κατά ιρανικών στόχων.

Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες και στοιχεία της Washington Post, τουλάχιστον άλλα οκτώ πολεμικά πλοία βρίσκονται στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων δύο αντιτορπιλικών κοντά στα Στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν έχει αναπτύξει drones.

Δορυφορικές εικόνες δείχνουν επίσης ένα ιρανικό πλοίο-φορέα drones, το Shahid Bagheri.

Παράλληλα, περισσότερα από 30 αμερικανικά αεροσκάφη –μαχητικά, drones, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αναγνώρισης– έχουν μετακινηθεί σε βάσεις της περιοχής, κυρίως στο Κατάρ και την Ιορδανία.

Η παρουσία αεροσκαφών έρευνας και διάσωσης θεωρείται ένδειξη προετοιμασίας για επιχειρήσεις σε εχθρικό έδαφος.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η διασπορά πλοίων στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα υποδηλώνει έντονη ανησυχία για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα κατά του Ισραήλ, ακόμη και αν αυτό δεν εμπλακεί άμεσα.

Όπως σημειώνουν ειδικοί, σχεδόν όλο το ιρανικό βαλλιστικό οπλοστάσιο έχει σχεδιαστεί ώστε να πλήττει το Ισραήλ ή αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, με τις δυνατότητές του να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανέπαφες.