Η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει ξανά το ρωσικό αργό με νέο, ευρύ σχέδιο κυρώσεων

Η Ρωσία εξάγει πάνω από το ένα τρίτο του πετρελαίου της μέσω δυτικών δεξαμενόπλοιων – κυρίως από Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα – με τη βοήθεια δυτικών ναυτιλιακών υπηρεσιών.

Η νέα απαγόρευση θα τερματίσει αυτή την πρακτική, που προορίζεται κυρίως για Ινδία και Κίνα, και θα καταστήσει σχεδόν αδύνατη την εφαρμογή του πλαφόν τιμών στο ρωσικό αργό, που οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) προσπαθούν να επιβάλλουν με περιορισμένη επιτυχία.

Πλαφόν τιμών και αντίκτυπος στις αγορές

Η Επιτροπή δεν διευκρίνισε πώς θα εφαρμοστεί σταδιακά η απαγόρευση ούτε αν θα επεκταθεί αργότερα σε διυλισμένα προϊόντα – για τα οποία ισχύει διαφορετικό πλαφόν τιμών – ή σε άλλες ενεργειακές εξαγωγές όπως το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η απαγόρευση θα εφαρμόζεται «σε συντονισμό με ομοϊδεάτες εταίρους», ενώ τα ρωσικά LNG δεξαμενόπλοια και παγοθραυστικά θα αντιμετωπίζουν «εκτεταμένες απαγορεύσεις» όσον αφορά συντήρηση και άλλες υπηρεσίες.

Το 2022, οι χώρες της G7 καθόρισαν ένα πλαφόν τιμής για το ρωσικό αργό με στόχο να περιορίσουν τα έσοδα της Μόσχας, επιτρέποντας ωστόσο σε τρίτες χώρες να εισάγουν το πετρέλαιο, εφόσον δεν πλήρωναν πάνω από το όριο. Πέρυσι, η ΕΕ και ένας συνασπισμός με συμμετοχή Ηνωμένου Βασιλείου και Ιαπωνίας μείωσαν το πλαφόν για να αντικατοπτρίζει την πτώση των τιμών της αγοράς. Το πλαφόν ανέρχεται πλέον στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι 64 δολαρίων για το αντίστοιχο ιρακινό Basra Medium. Η Αμερική δεν συμμετείχε σε αυτόν τον συνασπισμό, αν και προσέθεσε στις κυρώσεις της τις δύο μεγαλύτερες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, Rosneft και Lukoil, υποβάλλοντάς τες σε πλήρη πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, κάτι που η ΕΕ δεν έχει εφαρμόσει.

Στόχος: Η πίεση για ειρήνευση

Η νέα δέσμη κυρώσεων, η 20ή από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας πριν σχεδόν τέσσερα χρόνια, αποσκοπεί να ωθήσει τη Μόσχα σε ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, όπως δήλωσε η φον ντερ Λάιεν: «Η Ρωσία θα προσέλθει στο τραπέζι μόνο με γνήσια πρόθεση, αν ασκηθεί πίεση. Αυτή είναι η μόνη γλώσσα που καταλαβαίνει».

Η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε επίσης ότι το πακέτο θα περιλαμβάνει νέες απαγορεύσεις εισαγωγής μετάλλων, χημικών και κρίσιμων ορυκτών που δεν έχουν τεθεί ακόμη υπό κυρώσεις, ενώ θα περιορίσει περαιτέρω τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη Ρωσία.

Η Επιτροπή πρότεινε ακόμη την προσθήκη 43 ακόμη πλοίων στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας στον κατάλογο κυρώσεων, ανεβάζοντας το σύνολο σε 640, καθώς και 20 νέων ρωσικών περιφερειακών τραπεζών. Επιπλέον, προτείνονται μέτρα κατά εταιρειών κρυπτονομισμάτων που διευκολύνουν τη Ρωσία να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις.

Διπλωματικές πηγές της ΕΕ ανέφεραν ότι το πακέτο θα επιβάλει ταξιδιωτικές και συναλλακτικές απαγορεύσεις καθώς και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων σε λίγο περισσότερους από 100 νέους φορείς και φυσικά πρόσωπα.

Εάν το πακέτο εγκριθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ, θα αξιοποιήσει ένα νέο «Εργαλείο Αντι-Παράκαμψης», που θα επιτρέπει στο μπλοκ για πρώτη φορά να περιορίζει την πώληση συγκεκριμένων κυρωμένων αγαθών σε τρίτες χώρες.

Αν και η ανακοίνωση δεν ονόμαζε τη στοχοθετημένη χώρα, η Κιργιζία δέχεται πίεση μετά την επιβολή κυρώσεων από ΗΠΑ, ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο σε τράπεζες και εταιρείες κρυπτονομισμάτων για διευκόλυνση παράκαμψης των κυρώσεων.