Επίσκεψη προέδρου Ισραήλ στην Αυστραλία: Ένταση, κατηγορίες για γενοκτονία και φόβοι για διχασμό

Ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζε προσκάλεσε τον Χέρτσογκ ως ένδειξη ενότητας με τους Εβραίους της Αυστραλίας, μετά τη δολοφονία 15 ανθρώπων σε γιορτή του Χανουκά κοντά στην παραλία Μπόντι του Σίδνεϊ, τη φονικότερη τρομοκρατική επίθεση που έχει σημειωθεί ποτέ στη χώρα.

Τις εβδομάδες που ακολούθησαν την επίθεση της 14ης Δεκεμβρίου, η κυβέρνηση επανέλαβε την ανάγκη για κοινωνική συνοχή. Ωστόσο, η απόφαση του Αλμπανέζε να προσκαλέσει τον Χέρτσογκ – αρχηγό κράτους μιας χώρας που κατηγορείται για γενοκτονία στη Γάζα, κατηγορία που το Ισραήλ απορρίπτει – προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ακόμη και εκκλήσεις για τη σύλληψή του, σύμφωνα με το CNNi.

«Κατανοώ πραγματικά το βάθος των συναισθημάτων γύρω από αυτή την επίσκεψη, το βάθος των συναισθημάτων στην κοινότητα για όσα έχουμε δει στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια… όμως αυτή η επίσκεψη αφορά μια εβραϊκή κοινότητα που πενθεί, και θα ζητούσα από τους Αυστραλούς να το θυμηθούν αυτό», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ στο ABC Radio.

Όπως σε πολλές χώρες παγκοσμίως, έτσι και στην Αυστραλία οι διχασμοί για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα έχουν οδηγήσει σε διαδηλώσεις. Μέχρι στιγμής έχει γίνει γνωστό ότι προγραμματίζονται κινητοποιήσεις σε περισσότερες από 30 πόλεις τη Δευτέρα, με αφορμή την επίσκεψη Χέρτσογκ.

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση αναμένεται έξω από το Δημαρχείο του Σίδνεϊ, όπου έως και 5.000 φιλοπαλαιστίνιοι διαδηλωτές αναμένεται να συγκεντρωθούν, παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στις διαδηλώσεις στην περιοχή μετά τη σφαγή στο Μπόντι.

Η αστυνομία προειδοποιεί ότι οι διαδηλωτές κινδυνεύουν με σύλληψη εάν κινηθούν εκτός της πλατείας του Δημαρχείου. Ο διοργανωτής της διαμαρτυρίας, Τζος Λις, από την Ομάδα Δράσης για την Παλαιστίνη, δηλώνει ότι οι διαδηλωτές δεν θα εκφοβιστούν.

«Θα είμαστε εκεί σε τεράστιους αριθμούς για μια ειρηνική διαμαρτυρία, για να πούμε ότι ο Χέρτσογκδεν είναι ευπρόσδεκτος», ανέφερε σε μήνυμα που ανάρτησε στο Instagram.

Μεγάλες εβραϊκές οργανώσεις στην Αυστραλία, όπως το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Αυστραλιανού Εβραϊσμού (ECAJ) και η Αυστραλιανή Εβραϊκή Ένωση, έχουν χαιρετίσει την επίσκεψη Χέρτσογκ και καταδίκασαν τις προγραμματισμένες διαδηλώσεις.

«Ο πρόεδρος Χέρτσογκ είναι πατριώτης, άνθρωπος αξιοπρέπειας και συμπόνιας, και κατέχει ένα αξίωμα υπεράνω κομματικής πολιτικής», δήλωσε ο Άλεξ Ρίβτσιν, συνδιευθύνων σύμβουλος του ECAJ, που εκπροσωπεί περίπου 200 εβραϊκές οργανώσεις σε όλη τη χώρα.

«Έχει αναγκαστεί, δυστυχώς, να παρηγορεί οικογένειες, αστυνομικούς και διασώστες μετά από τρομοκρατικές επιθέσεις πολλές φορές, και γνωρίζει πώς να καθησυχάσει και να ενδυναμώσει την κοινότητά μας στις πιο σκοτεινές της στιγμές».

Τι ανέφερε η επιτροπή του ΟΗΕ για τον Χέρτσογκ

Ως αρχηγός κράτους του Ισραήλ, ο Χέρτσογκ έχει έναν σε μεγάλο βαθμό τελετουργικό ρόλο, απομακρυσμένο από την εκτελεστική εξουσία που ασκείται από τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο τελευταίος έχει δηλώσει ότι στόχος του είναι η καταστροφή της Χαμάς μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, γεγονός που έχει οδηγήσει στον θάνατο περισσότερων από 70.000 Παλαιστινίων, σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε το 2024 εντάλματα σύλληψης για τον Νετανιάχου και τον πρώην υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ανεξάρτητη επιτροπή έρευνας του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Νετανιάχου, ο Γκάλαντ – καθώς και ο Χέρτσογκ– είχαν «υποκινήσει τη διάπραξη γενοκτονίας».

Η επιτροπή επικαλέστηκε δηλώσεις του Χέρτσογκ, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά τη δολοφονία και απαγωγή εκατοντάδων Ισραηλινών από μαχητές της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο Χέρτσογκ είχε δηλώσει τότε ότι «ένα ολόκληρο έθνος» ήταν υπεύθυνο για την επίθεση της Χαμάς.

Τα λόγια του «μπορούν ευλόγως να ερμηνευθούν ως υποκίνηση προς το προσωπικό των ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας να στοχοποιήσουν τους Παλαιστίνιους της Γάζας ως συλλογικά ένοχους», ανέφερε η επιτροπή.

Μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, ο Χέρτσογκ την απέρριψε οργισμένα, κάνοντας λόγο για έλλειψη νομιμοποίησης.

Το γραφείο του προέδρου δεν απάντησε σε αίτημα του CNNi για σχόλιο. Ωστόσο, ο Χέρτσογκ έχει στο παρελθόν απορρίψει τους ισχυρισμούς ότι κατηγόρησε συλλογικά τον παλαιστινιακό λαό για την επίθεση.

Ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, ο επίτροπος του ΟΗΕ Κρις Σιντότι, πρώην επίτροπος ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Αυστραλίας, δήλωσε ότι η χώρα έχει νομική και ηθική υποχρέωση να συλλάβει τον Χέρτσογκ κατά την άφιξή του, αν και δεν πιστεύει ότι αυτό θα συμβεί.

«Είμαι αρκετά βέβαιος ότι δεν θα επιχειρούσε καν αυτό το ταξίδι, αν δεν είχε λάβει διαβεβαιώσεις από την αυστραλιανή κυβέρνηση ότι δεν θα συλληφθεί», είπε. Η Ομοσπονδιακή Αστυνομία της Αυστραλίας (AFP) επιβεβαίωσε ότι ο Χέρτσογκ καλύπτεται από διπλωματική ασυλία.

Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο CNNi ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης του Ισραήλ είχε διαβεβαιώσει τον Χέρτσογκ και την αντιπροσωπεία του πως δεν υπήρχε κίνδυνος σύλληψης, εν μέρει επειδή πρόκειται για επίσημη κρατική επίσκεψη και επίσης επειδή δεν υπάρχουν εντάλματα σύλληψης για κανένα μέλος της αποστολής.

Ένα από τα μέλη της συνοδείας του Χέρτσογκ, ο Ντορόν Άλμογκ, πρόεδρος του Εβραϊκού Οργανισμού, αποτελεί επίσης αντικείμενο επίσημης καταγγελίας που κατατέθηκε στην AFP από τέσσερις νομικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων το Αυστραλιανό Κέντρο για τη Διεθνή Δικαιοσύνη (ACIJ) και η παλαιστινιακή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Al-Haq.

Ο Άλμογκ, πρώην στρατηγός των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, φέρεται να ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι στη Νότια Αφρική, φοβούμενος ότι θα συλλαμβανόταν εκεί, σε μια χώρα που έχει προσφύγει κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για γενοκτονία.

Σε αντίθεση με τον Χέρτσογκ, ο Άλμογκ δεν διαθέτει διπλωματική ασυλία, σύμφωνα με τους δικηγόρους. Το CNN έχει απευθύνει αίτημα σχολίου στον Εβραϊκό Οργανισμό.

«Αυτό δεν κάνει τους Εβραίους πιο ασφαλείς»

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Australian πριν από την άφιξή του, ο Χέρτσογκ δήλωσε ότι θέλει να αξιοποιήσει το ταξίδι για να αντιμετωπίσει «ψέματα και ψευδείς πληροφορίες» σχετικά με το Ισραήλ.

«Είναι καιρός να βγούμε από αυτή την εκστρατεία πλύσης εγκεφάλου που διεξάγεται εδώ και αρκετό καιρό μέσα στην αυστραλιανή κοινωνία, τόσο εναντίον των Εβραίων όσο και εναντίον των Ισραηλινών», είπε.

Ωστόσο, δεν είναι όλες οι εβραϊκές οργανώσεις στην Αυστραλία έτοιμες να τον υποδεχθούν.

Το Εβραϊκό Συμβούλιο της Αυστραλίας, μια προοδευτική ομάδα υπεράσπισης δικαιωμάτων, κατηγόρησε τον Αλμπανέζε ότι χρησιμοποιεί το εβραϊκό πένθος ως «πολιτικό εργαλείο και διπλωματικό σκηνικό».

Η φιλοξενία του Χέρτσογκ «κινδυνεύει να παγιώσει την επικίνδυνη και αντισημιτική ταύτιση της εβραϊκής ταυτότητας με τις πράξεις του ισραηλινού κράτους», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η εκτελεστική διευθύντρια της οργάνωσης, Σάρα Σβαρτς. «Αυτό δεν κάνει τους Εβραίους πιο ασφαλείς. Κάνει το αντίθετο».

Τη Δευτέρα, η οργάνωση αναφέρει ότι μια ολοσέλιδη ανοιχτή επιστολή, υπογεγραμμένη από «εκατοντάδες Εβραίους», θα δημοσιευτεί σε δύο μεγάλες αυστραλιανές εφημερίδες, με στόχο να «σταλεί ένα ηχηρό μήνυμα ότι ο Χέρτσογκ δεν είναι ευπρόσδεκτος εδώ».

Μετά τις επιθέσεις στο Μπόντι, πολλοί στην εβραϊκή κοινότητα δήλωσαν ότι ο Αλμπανέζε δεν είχε κάνει αρκετά για να αντιμετωπίσει τον αντισημιτισμό, ο οποίος έχει ενταθεί από τότε που το Ισραήλ επιχείρησε να εκδικηθεί τη φονική επίθεση της Χαμάς.

Στα δύο χρόνια έως τον Σεπτέμβριο του 2025, καθώς η κυβέρνηση Νετανιάχου μετέτρεπε μεγάλο μέρος της Γάζας σε ερείπια και ο αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων αυξανόταν, εβραϊκές οργανώσεις κατέγραψαν περισσότερα από 3.700 «αντιεβραϊκά περιστατικά» στην Αυστραλία, συμπεριλαμβανομένων εμπρησμών συναγωγών, πυρπολήσεων οχημάτων και αντισημιτικών γκράφιτι.

Η συγκλονισμένη εβραϊκή κοινότητα αναγκάστηκε να αυξήσει τα μέτρα αυτοπροστασίας της, φοβούμενη ότι το μίσος θα μπορούσε να μετατραπεί σε αιματοχυσία.

Τις ημέρες μετά τη σφαγή στην παραλία Μπόντι – που φέρεται να διαπράχθηκε από πατέρα και γιο οι οποίοι είχαν ασπαστεί την ιδεολογία του Ισλαμικού Κράτους – η κυβέρνηση ανακοίνωσε εκτεταμένους νέους νόμους για τα όπλα, αυστηρότερους κανόνες για τη ρητορική μίσους και ισχυρότερες εξουσίες για τον υπουργό Εσωτερικών ώστε να ακυρώνει βίζες για λόγους χαρακτήρα.

Καθώς οι πολιτικοί του αντίπαλοι απαιτούσαν να ανακληθεί το κοινοβούλιο και να διεξαχθεί ειδική ομοσπονδιακή έρευνα για τις επιθέσεις, ο Αλμπανέζε ζήτησε από τη γενική κυβερνήτη της Αυστραλίας να απευθύνει επίσημη πρόσκληση στον Χέρτσογκ.

Λίγο περισσότερο από έναν μήνα αργότερα, η αστυνομία πέρασε το Σαββατοκύριακο σε συνομιλίες με την Παλαιστινιακή Ομάδα Δράσης του Σίδνεϊ, προσπαθώντας να την πείσει να αποδεχθεί έναν συμβιβαστικό χώρο διαμαρτυρίας, μακριά από το Δημαρχείο.

Ο Σιντότι δήλωσε ότι η αυστραλιανή κυβέρνηση διέπραξε ένα «τραγικό λάθος» προσκαλώντας τον Χέρτσογκ σε μια περίοδο βαθύτατου διχασμού.

«Αυτό το λάθος έπρεπε να είχε διορθωθεί εδώ και εβδομάδες. Ακόμη δεν είναι αργά να διορθωθεί, αλλά γίνεται ολοένα και πιο απίθανο με κάθε ώρα που περνά, και αυτό είναι εξαιρετικά λυπηρό», είπε.

«Πρόκειται για μια επίσκεψη που θα έχει σοβαρές συνέπειες για την κοινωνική συνοχή στην Αυστραλία».