Το «αόρατο» ρήγμα που μπορεί να προκαλέσει τον επόμενο ισχυρό σεισμό στην Τουρκία

Η νέα αυτή επιστημονική έρευνα αποτελεί σημαντικό «όπλο» πρόγνωσης σεισμών για την περιοχή της Κωνσταντινούπολης, όπως σημειώνουν οι επιστήμονες στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geology.

Η Τουρκία βρίσκεται σε ένα από τα πιο σεισμογενή μέρη του κόσμου, όπου αλληλεπιδρούν οι τεκτονικές πλάκες της Ευρασίας, της Αφρικής, της Αραβίας και της Ανατολίας. Αυτό το σύνθετο γεωλογικό περιβάλλον έχει προκαλέσει πολυάριθμους καταστροφικούς σεισμούς σε όλη την ιστορία της χώρας, με πιο πρόσφατο αυτόν του 2023.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, ένας από τους πιο μεγάλους σεισμούς ήταν εκείνος του Ερζιντζάν το 1939, ο οποίος σκότωσε περισσότερους από 30.000 ανθρώπους. Από τότε, οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει μια εντυπωσιακή τάση κατά την οποία μεγάλοι, καταστροφικοί σεισμοί φαίνεται να εξελίσσονται σταθερά προς τα δυτικά κατά μήκος του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας (NAF).

Ανησυχία για «βουβό» ρήγμα 250 ετών

Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι η πιο πιθανή τοποθεσία του επόμενου μεγάλου σεισμού βρίσκεται κάτω από τη Θάλασσα του Μαρμαρά. Αυτό το τμήμα του ρήγματος δεν έχει προκαλέσει μεγάλο σεισμό για περισσότερα από 250 χρόνια, γεγονός που εγείρει ανησυχίες ότι η πίεση έχει συσσωρευτεί με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, η λεπτομερής δομή του ρήγματος κάτω από τη Θάλασσα του Μαρμαρά παρέμεινε ασαφής, περιορίζοντας την ικανότητα να προσδιοριστεί με ακρίβεια πού μπορεί να ξεκινήσουν μελλοντικοί σεισμοί ή πώς να μειωθεί καλύτερα ο αντίκτυπός τους.

Για να καλυφθεί αυτό το κενό, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Δρ. Γιασούο Ογκάου (Yasuo Ogawa), ομότιμο καθηγητή και ερευνητικό συνεργάτη στο Πολυεπιστημονικό Κέντρο Έρευνας Ανθεκτικότητας, Ινστιτούτο Ολοκληρωμένης Έρευνας, Ινστιτούτο Επιστημών του Τόκιο (Science Tokyo), Ιαπωνία (επίσης Επισκέπτης Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Tohoku, Ιαπωνία), μαζί με τη Δρ. Τουλάι Εκέν, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μπογκαζίτσι, Τουρκία, πραγματοποίησαν μια λεπτομερή έρευνα της περιοχής κάτω από τη Θάλασσα του Μαρμαρά.

Το πρώτο πλήρες 3D μοντέλο

Η μελέτη αυτή εισάγει το πρώτο πλήρες τρισδιάστατο (3D) μοντέλο αυτής της κρίσιμης υπόγειας περιοχής. Το μοντέλο παρέχει νέα στοιχεία για τις φυσικές διεργασίες που ελέγχουν το πώς και πού σχηματίζονται οι σεισμοί κατά μήκος του ρήγματος.

Για να δημιουργήσουν αυτό το μοντέλο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μεγάλο σύνολο δεδομένων μαγνητοτελλουρικών μετρήσεων που ελήφθησαν από περισσότερους από 20 προηγουμένως ανεπτυγμένους σταθμούς.

Με απλά λόγια, οι μαγνητοτελλουρικοί σταθμοί μπορούν να καταγράψουν ανεπαίσθητες αλλαγές στα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία της Γης που προκαλούνται από δομές βαθιά υπόγεια.

Αυτές οι πληροφορίες επέτρεψαν στην ομάδα να ανακατασκευάσει, μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως τρισδιάστατη αντιστροφή, μια τρισδιάστατη αναπαράσταση της ηλεκτρικής αντίστασης της περιοχής μέχρι βάθη δεκάδων χιλιομέτρων κάτω από τον πυθμένα.