Τα πυρηνικά στο «τραπέζι» της Ευρώπης: «Απέναντι στη ρωσική απειλή και την αμερικανική αστάθεια»

Η αυξανόμενη πίεση για την έναρξη μιας σοβαρής συζήτησης για τα πυρηνικά στην Ευρώπη αποτελεί απάντηση στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ, ως πυρηνική δύναμη, μπορεί να μην αποκρούσουν μια ρωσική επίθεση.

Όπως εξηγούν κορυφαίοι αξιωματούχοι χωρών της Βαλτικής στο Politico, ενώ εξακολουθούν να θεωρούν το ΝΑΤΟ «τον ακρογωνιαίο λίθο της πυρηνικής αποτροπής», πλέον εξετάζουν τον ρόλο της Ευρώπης.

«Η πυρηνική αποτροπή μπορεί να δώσει νέες ευκαιρίες»

«Η Εσθονία δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει σε συνομιλίες πρώιμου σταδίου για ένα κοινό πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο στην Ευρώπη» δήλωσε σε συνέντευξή της η υφυπουργός Άμυνας της χώρας Τούλι Ντούνετον. «Είμαστε πάντα ανοιχτοί στη συζήτηση» με τους εταίρους μας, δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας παράλληλα ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να «δεσμεύονται ότι θα παρέχουν δυνατότητες πυρηνικής αποτροπής σε συμμαχικά έθνη».

• Διαβάστε περισσότερο: Πόσο πρέπει να ανησυχούμε για μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών

Σε αντίστοιχο πνεύμα κινήθηκε και η πρωθυπουργός της Λετονίας, Έβικα Σιλίνα. «Η πυρηνική αποτροπή μπορεί να μας δώσει νέες ευκαιρίες» είπε, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οποιαδήποτε κίνηση θα πρέπει να συμμορφώνεται με «τις διεθνείς δεσμεύσεις».

Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν πως η στροφή στα πυρηνικά θα συνιστά ένα ακόμη επίπεδο «ασφάλειας» έναντι της Μόσχας.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει στροφή προς τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τις μόνες πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης. Σε αντίθεση με το Λονδίνο, το Παρίσι δεν αποτελεί μέλος της Ομάδας Πυρηνικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, η οποία συζητά τη χρήση πυρηνικής δύναμης μέσω της συμμαχίας. Επί σειρά ετών οι άνθρωποι που έχουν βρεθεί στο «τιμόνι» της γαλλικής προεδρίας έχουν επισημάνει ότι τα εθνικά συμφέροντα της χώρας τους έχουν ευρωπαϊκή διάσταση, ενώ παράλληλα έχουν τονίσει ότι οποιαδήποτε απόφαση εναπόκειται αποκλειστικά στο Παρίσι.

Στην ομιλία τους στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όμως, τόσο ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς όσο και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναφέρθηκαν στις δυνατότητες πυρηνικής αποτροπής της Ευρώπης.

«Η πυρηνική αποτροπή είναι ένα εξέχον θέμα» στη φετινή διάσκεψη, δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας, Μπάιμπα Μπράζε. Ο υπουργός Άμυνας του Βελγίου, Τέο Φράνκεν, έδωσε επίσης το «παρών» σε μια σύσκεψη που έγινε κεκλεισμένων των θυρών επί του θέματος.

Απέναντι σε αυτή τη στροφή δεν συμφωνούν όλοι. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες τόνισε στην ομιλία του το Σάββατο (14/2) ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ισχυρή, ξεκαθάρισε όμως ότι: «Πιστεύω ακράδαντα ότι ο πυρηνικός επανεξοπλισμός δεν είναι ο σωστός τρόπος για να γίνει αυτό».

Οι χώρες που μπαίνουν στον «χορό» της συζήτησης για τα πυρηνικά

Ωστόσο, οι συνομιλίες για τα πυρηνικά μεταξύ Γαλλίας, Γερμανίας και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Σουηδίας, βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο.

Την Παρασκευή (13/2), ο Μακρόν ανέφερε την ανάγκη «επαναδιατύπωσης της πυρηνικής αποτροπής» ώστε να ληφθούν υπόψιν και τα συμβατικά όπλα, όπως οι πύραυλοι πλεύσης, οι οποίοι έχουν δυνατότητα πλήγματος στόχων πάνω από 32 χιλιόμετρα σε βάθος. Τη νέα προσέγγιση της Γαλλίας για το πυρηνικό της δόγμα αναμένεται να παρουσιάσει σε ομιλία του στις αρχές Μαρτίου.

Οι συζητήσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους της σχετικά με τα ατομικά όπλα της Γαλλίας είναι «σημαντικές επειδή αποτελούν έναν τρόπο να διατυπωθεί η πυρηνική αποτροπή σε μια ολιστική προσέγγιση άμυνας και ασφάλειας» υποστήριξε.

Σύμφωνα με τον πυρηνικό εμπειρογνώμονα Μπρούνο Τερτρέ, ο οποίος είναι αναπληρωτής διευθυντής του Ιδρύματος Στρατηγικής Έρευνας, αυτό σηματοδοτεί μια μικρή αλλαγή κατά την οποία η Γαλλία βλέπει μια μεγαλύτερη αλληλεπίδραση μεταξύ συμβατικής και πυρηνικής αποτροπής.

Οι έξι επιλογές για την Ευρώπη

Η ήπειρος φαίνεται να έχει έξι διαφορετικές επιλογές για τα πυρηνικά, σύμφωνα με μία μελέτη που παρουσιάστηκε στο περιθώριο της Διάσκεψης:

1. Διπλασιασμός της αποτρεπτικής δύναμης της Αμερικής
2. Αύξηση του ρόλου της Γαλλίας
3. Αύξηση του ρόλου του Ηνωμένου Βασιλείου
4. Ανάπτυξη ενός υπερεθνικού αποτρεπτικού μέσου
5. Απόκτηση νέων ανεξάρτητων οπλοστασίων
6. Έμφαση στη συμβατική αποτροπή.

Ευρωπαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι πρωτεύουσες των χωρών θα μπορούσαν θεωρητικά να βοηθήσουν στην υποστήριξη της πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας παρέχοντας συμβατικά στρατιωτικά μέσα όπως υποβρύχια. Το Παρίσι θα μπορούσε επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο αύξησης του πυρηνικού του οπλοστασίου, το οποίο επιδοτείται από άλλες χώρες.

Ορισμένα κράτη ζητούν από τη Γαλλία να ενταχθεί στην επίσημη διαδικασία πυρηνικού σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, κάτι που, όπως υποστηρίζουν, θα συνέδεε στενότερα το γαλλικό οπλοστάσιο με την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Πάντως, η Γαλλίδα υφυπουργός Άμυνας, Αλις Ρούφο, δήλωσε ότι το Παρίσι δεν έχει καμία πρόθεση να το κάνει αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, ο υπουργός Άμυνας της Λετονίας Άντρις Σπρουντς δήλωσε στο Politico ότι «σεβόμαστε τις κυρίαρχες επιλογές των χωρών» για να προσθέσει, όμως ότι: «Φυσικά και είμαστε ανοιχτοί στο να ενσωματώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τη γαλλική πυρηνική δυνατότητα στην πυρηνική δυνατότητα του ΝΑΤΟ».

«Απέναντι στη ρωσική απειλή και την αμερικανική αστάθεια»

Ανοιχτός στη συζήτηση στην Ευρώπη δήλωσε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, «εφόσον αυτές δεν υπονομεύουν τον ρόλο της Αμερικής».

«Νομίζω ότι κάθε συζήτηση στην Ευρώπη επιβεβαιώνει ότι η πυρηνική απειλή είναι όλο και πιο ισχυρή. Κανείς, ωστόσο, δεν υποστηρίζει στην Ευρώπη ότι αυτό σημαίνει ότι θα έπρεπε να αντικαταστήσει την πυρηνική ομπρέλα των Ηνωμένων Πολιτειών» δήλωσε στο Politico το Σάββατο (14/2).

Τα βλέμματα είναι τώρα στραμμένα στην ομιλία του Μακρόν για το νέο πυρηνικό πρόγραμμα της Γαλλίας.

«Το γεωπολιτικό πλαίσιο επιτρέπει την ευθυγράμμιση» των δυνάμεων σε ένα κοινό στρατηγικό σχέδιο πυρηνικής αποτροπής, δήλωσε η ερευνήτρια στο Γαλλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, Ελοΐζ Φαγιέτ.

«Πρέπει τώρα να μετασχηματίσουμε αυτές τις δηλώσεις σε συγκεκριμένες δράσεις και προτάσεις, προκειμένου να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή αποτροπή απέναντι στη ρωσική απειλή και την αμερικανική αστάθεια» πρόσθεσε.