Πως η Ουγγαρία χρηματοδοτεί την πολεμική μηχανή της Ρωσίας - Ο ρόλος του Όρμπαν

Σύμφωνα με την έκθεση που παρουσιάζει το CNNi, αντ' αυτού, τα κέρδη μετατρέπονται σε κέρδη για τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ουγγαρίας, η οποία ανήκει εν μέρει σε ιδρύματα που συνδέονται με τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν,

Η έκθεση συντάχθηκε από το Κέντρο Μελέτης της Δημοκρατίας (CSD), ενός ευρωπαϊκού ινστιτούτου δημόσιας πολιτικής.

Η ανάλυση του CSD διαπίστωσε ότι οι εγχώριες τιμές καυσίμων στην Ουγγαρία ήταν κατά μέσο όρο 18% υψηλότερες από ό,τι στη γειτονική Τσεχική Δημοκρατία το 2025, παρόλο που η Βουδαπέστη εξακολουθεί να αγοράζει φθηνότερο ρωσικό πετρέλαιο, ενώ η Πράγα αγοράζει πιο ακριβά εναλλακτικά προϊόντα που δεν προέρχονται από τη Ρωσία.

Η έρευνα αντικρούει τους ισχυρισμούς του Όρμπαν ότι η συνέχιση της αγοράς ρωσικού πετρελαίου, παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταργήσει σταδιακά τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, καθιστά τα καύσιμα φθηνότερα για τους Ούγγρους. Αντίθετα, σύμφωνα με την έκθεση, τα οφέλη αποκομίζει κυρίως η MOL, ο πετρελαϊκός γίγαντας της Ουγγαρίας, η οποία έχει δει τα λειτουργικά της έσοδα να αυξάνονται κατά 30% από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

«Η εξάρτηση από το φθηνό ρωσικό πετρέλαιο δεν έχει μετακυλιστεί στους καταναλωτές», δήλωσε ο Μάρτιν Βλαντιμίροφ, διευθυντής του προγράμματος ενέργειας και κλίματος του CSD, στο CNNi. «Αντίθετα, τα κέρδη από την μεταπώληση φθηνού πετρελαίου καταλήγουν στην τσέπη του μονοπωλιακού προμηθευτή MOL με τη μορφή υπερβολικών κερδών, τα οποία χρηματοδοτούν έμμεσα τα δίκτυα κατάληψης του κράτους από τον Όρμπαν».

Εμβάθυνση αντί για απεξάρτηση από την ρωσική ενέργεια

Αφού η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια, τα μέλη της ΕΕ προχώρησαν σε ενέργειες για να τερματίσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η ΕΕ χορήγησε στην Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχική Δημοκρατία – τρεις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που εξαρτώνται ιδιαίτερα από τη Ρωσία για την ενέργειά τους – εξαίρεση το 2022 και τους ζητήθηκε να μειώσουν την εξάρτησή τους το συντομότερο δυνατό.

Η Τσεχική Δημοκρατία έχει από τότε σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αλλά η Ουγγαρία και η Σλοβακία χρησιμοποίησαν την εξαίρεση της ΕΕ για να εμβαθύνουν την εξάρτησή τους. Πέρυσι, η Ρωσία αντιπροσώπευε πάνω από το 92% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Ουγγαρίας, από 61% πριν από την εισβολή, σύμφωνα με την έκθεση. Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν κυρώσεις σε δύο ρωσικούς πετρελαϊκούς γίγαντες τον Οκτώβριο, ο Όρμπαν ταξίδεψε στο Λευκό Οίκο για να ζητήσει εξαίρεση ενός έτους.

Αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δέχτηκε το αίτημα του συμμάχου του, λέγοντας ότι ήταν «δύσκολο» για την Ουγγαρία να απεξαρτηθεί από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, δεδομένου ότι είναι μεσόγεια χώρα.

Ωστόσο, οι ερευνητές του CSD δήλωσαν ότι οι συνεχιζόμενες αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ουγγαρία αποτελούν πολιτική επιλογή και όχι εμπορική ή λογιστική αναγκαιότητα.

«Παρά την πλήρη πρόσβαση σε εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού... η Ουγγαρία έχει εντείνει την εξάρτησή της από το ρωσικό πετρέλαιο, μετατρέποντας μια προσωρινή εξαίρεση της ΕΕ σε μόνιμο κενό στο καθεστώς κυρώσεων», αναφέρει η έκθεση.

Η Ουγγαρία λαμβάνει ρωσικό αργό πετρέλαιο μέσω του αγωγού Druzhba, ο οποίος διέρχεται από την Ουκρανία, αλλά είναι επίσης συνδεδεμένη με τον αγωγό Adria, ο οποίος διέρχεται από την Κροατία και αντλεί μη ρωσικό αργό πετρέλαιο από την ακτή της Αδριατικής.

Οι ερευνητές του CSD δήλωσαν ότι ο αγωγός Adria «έχει επαρκή χωρητικότητα» για να καλύψει τη ζήτηση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας και ότι τα τέλη διαμετακόμισης είναι 1,7 φορές χαμηλότερα από αυτά του αγωγού Druzhba, ο οποίος διέρχεται από μια ενεργή ζώνη πολέμου.

Ωστόσο, το ρωσικό αργό πετρέλαιο είναι σημαντικά φθηνότερο από τις μη ρωσικές εναλλακτικές λύσεις. Η έκθεση διαπίστωσε ότι, μεταξύ Ιανουαρίου 2024 και Αυγούστου 2025, το ρωσικό αργό πετρέλαιο ήταν κατά μέσο όρο περίπου 20% φθηνότερο από τις μη ρωσικές εναλλακτικές λύσεις.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, αυτή η έκπτωση δεν μεταφράστηκε σε χαμηλότερες τιμές για τους ουγγρικούς καταναλωτές.

Ακριβότερα τα καύσιμα στην Ουγγαρία

Πέρυσι, οι μέσες εβδομαδιαίες τιμές καυσίμων προ φόρων ήταν 18% υψηλότερες στην Ουγγαρία από ό,τι στην Τσεχική Δημοκρατία και 10% υψηλότερες για το ντίζελ, σύμφωνα με το CSD. Παρόλο που η MOL αγόρασε ρωσικό αργό πετρέλαιο με μεγάλη έκπτωση, οι ερευνητές ανέφεραν ότι η εταιρεία εξακολουθεί να πωλεί τα προϊόντα της σε τιμές παρόμοιες με αυτές άλλων περιφερειακών αγορών, με αποτέλεσμα τα κέρδη της να εκτοξευθούν στα ύψη.

«Τα λειτουργικά έσοδα της εταιρείας αυξήθηκαν κατά 30% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την εισβολή, ενώ τρία ιδρύματα που συνδέονται με τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν ελέγχουν το 30,49% της MOL, επιτρέποντας στα πλεονάζοντα κέρδη να ρέουν σε μερικά από τα πιο ισχυρά δίκτυα κρατικής επιρροής της Ουγγαρίας», ανέφερε. Στα ιδρύματα αυτά περιλαμβάνεται το Mathias Corvinus Collegium, το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Ουγγαρίας, το οποίο έχει στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση Όρμπαν.

Πριν ο Τραμπ χορηγήσει στην Ουγγαρία την εξαίρεση από τις κυρώσεις για ένα έτος, είχε επιπλήξει τους συμμάχους των ΗΠΑ για το ότι συνέχιζαν «αδικαιολόγητα» να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, κάτι που, όπως είπε, ισοδυναμούσε με «χρηματοδότηση του πολέμου εναντίον των ίδιων».

Ωστόσο, σε κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν τη Δευτέρα στη Βουδαπέστη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η εξαίρεση χορηγήθηκε «κυρίως λόγω της σχέσης» μεταξύ του Όρμπαν και του Τραμπ. Ο Ρούμπιο προανήγγειλε μια «χρυσή εποχή» στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και είπε στον Όρμπαν ότι η επιτυχία της Ουγγαρίας είναι προς το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, «ειδικά όσο είστε πρωθυπουργός».

Η έκθεση της CSD δημοσιεύεται την ώρα που η Ουγγαρία προετοιμάζεται για τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Απριλίου, στις οποίες ο Όρμπαν θα αντιμετωπίσει τον Πέτερ Μαγκιάρ, τον πρώτο αξιόπιστο αντίπαλό του εδώ και χρόνια. Ο Όρμπαν έχει βασίσει την προεκλογική του εκστρατεία στο γεγονός ότι η κυβέρνησή του έχει διατηρήσει χαμηλά τα ενεργειακά κόστη, κάτι που η έκθεση αμφισβητεί.

Η έκθεση αντικρούει επίσης τους ισχυρισμούς του Όρμπαν ότι η Ουγγαρία δεν έχει άλλη επιλογή από το να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο. Διαπίστωσε ότι τα διυλιστήρια της Ουγγαρίας είναι τεχνικά ικανά να επεξεργάζονται μη ρωσικό αργό πετρέλαιο και το έχουν κάνει στο παρελθόν χωρίς διακοπές. Το CSD επεσήμανε επίσης ότι η Βουλγαρία και η Τσεχική Δημοκρατία, οι οποίες έχουν σταματήσει να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο από την εισβολή στην Ουκρανία, «δεν αντιμετώπισαν διαταραχές στον εφοδιασμό και διατήρησαν μερικές από τις χαμηλότερες τιμές καυσίμων στην ΕΕ».

Οι ερευνητές συνέστησαν στην ΕΕ να εγκρίνει το συντομότερο δυνατόν τη νομοθεσία που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αργού πετρελαίου από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

«Το τελικό στάδιο της ενεργειακής αποσύνδεσης της Ευρώπης από τη Ρωσία είναι εφικτό. Αυτό που απομένει είναι η πολιτική βούληση να κλείσουν τα κενά που συνεχίζουν να χρηματοδοτούν τον πολεμικό μηχανισμό του Κρεμλίνου», ανέφεραν οι ερευνητές.