Αρχαίο βακτήριο που βρέθηκε σε σπηλιά είναι ανθεκτικό σε 10 τύπους σύγχρονων αντιβιοτικών

Το βακτήριο Psychrobacter SC65A.3, που απομονώθηκε από στρώμα πάγου ηλικίας περίπου 5.000 ετών, έχει προσαρμοστεί σε εξαιρετικά ψυχρά περιβάλλοντα και μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις σε ζώα και ανθρώπους, αναφέρει ο Independent.

Τα βακτηριακά στελέχη όπως αυτό που εξέτασαν οι ερευνητές αποτελούν τόσο απειλή όσο και ευκαιρία. «Εάν η τήξη του πάγου απελευθερώσει αυτά τα μικρόβια, αυτά τα γονίδια θα μπορούσαν να εξαπλωθούν σε σύγχρονα βακτήρια, επιδεινώνοντας το παγκόσμιο πρόβλημα της αντοχής στα αντιβιοτικά», δήλωσε η Δρ. Cristina Purcarea, ανώτερη επιστήμονας στο Ινστιτούτο Βιολογίας του Βουκουρεστίου, συγγραφέας της σχετικής μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Microbiology.

«Από την άλλη πλευρά, παράγουν μοναδικά ένζυμα και αντιμικροβιακές ενώσεις που θα μπορούσαν να εμπνεύσουν νέα αντιβιοτικά, βιομηχανικά ένζυμα και άλλες βιοτεχνολογικές καινοτομίες», συμπλήρωσε.

Η ανακάλυψη έγινε σε ένα παγωμένο τμήμα του σπηλαίου, όπου οι επιστήμονες εξήγαγαν πυρήνα πάγου από την περιοχή που είναι γνωστή ως «Μεγάλη Αίθουσα». Το δείγμα αντιπροσώπευε ένα χρονικό αρχείο περίπου 13.000 ετών. Στο εργαστήριο, οι ερευνητές ανέλυσαν διάφορα βακτηριακά στελέχη και χαρτογράφησαν το γονιδίωμά τους, αναζητώντας γονίδια που σχετίζονται με την επιβίωση σε χαμηλές θερμοκρασίες αλλά και με την ανθεκτικότητα σε αντιμικροβιακά φάρμακα.

Κίνδυνος αλλά και ευκαιρία για την επιστήμη

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά δεν είναι αποκλειστικά προϊόν της σύγχρονης ιατρικής χρήσης, αλλά έχει εξελιχθεί φυσικά στο περιβάλλον εδώ και χιλιάδες χρόνια. Οι επιστήμονες εξέτασαν το στέλεχος απέναντι σε 28 αντιβιοτικά από 10 διαφορετικές κατηγορίες και διαπίστωσαν ότι αρκετά από αυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται για λοιμώξεις του ουροποιητικού, των πνευμόνων, του δέρματος και του αίματος, δεν είχαν καμία αποτελεσματικότητα – γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ψυχρά περιβάλλοντα έχουν βοηθήσει τα βακτήρια να αναπτύξουν συγκεκριμένες αλληλουχίες DNA που τους επιτρέπουν να επιβιώσουν από την έκθεση σε φάρμακα.

Παρά τον κίνδυνο, η ανακάλυψη ανοίγει και νέους δρόμους. Στα βακτήρια βρέθηκαν σχεδόν 600 γονίδια με άγνωστες λειτουργίες, γεγονός που υποδηλώνει μια ακόμη ανεκμετάλλευτη πηγή για την ανακάλυψη νέων βιολογικών μηχανισμών. Η ανάλυση του γονιδιώματος αποκάλυψε επίσης 11 γονίδια που είναι δυνητικά ικανά να σκοτώσουν ή να σταματήσουν την ανάπτυξη άλλων βακτηρίων, μυκήτων και ιών.

• Διαβάστε ακόμη:
  Τα 8 πιο επικίνδυνα βακτήρια στον κόσμο

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αυτά τα ευρήματα είναι σημαντικά, καθώς η αντοχή στα αντιβιοτικά αποτελεί ένα αυξανόμενο πρόβλημα. Η επιστροφή στα αρχαία γονιδιώματα και η αποκάλυψη του δυναμικού τους υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε το φυσικό περιβάλλον στην εξάπλωση και την εξέλιξη της αντοχής στα αντιβιοτικά.

«Αυτά τα αρχαία βακτήρια είναι απαραίτητα για την επιστήμη και την ιατρική», δήλωσε η Δρ. Purcarea, «αλλά ο προσεκτικός χειρισμός και τα μέτρα ασφαλείας στο εργαστήριο είναι απαραίτητα για τον περιορισμό του κινδύνου ανεξέλεγκτης εξάπλωσης».