«Πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την ανθρώπινη αναπαραγωγή στο διάστημα», λένε επιστήμονες

Παρά την αυξανόμενη δραστηριότητα στον τομέα των επανδρωμένων αποστολών και των εμπορικών διαστημικών πτήσεων, δεν υπάρχουν ακόμη σαφή πρότυπα ή κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση της γονιμότητας και της αναπαραγωγικής υγείας σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει νέα επιστημονική μελέτη που συνυπογράφεται από εννέα ειδικούς, προερχόμενους από πεδία όπως η αναπαραγωγική ιατρική και η διαστημική βιοϊατρική και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Reproductive BioMedicine Online.

Μικροβαρύτητα και γονιμότητα

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το διάστημα αποτελεί ένα ιδιαίτερα «εχθρικό περιβάλλον» για την ανθρώπινη ζωή, αναφέρει ο Independent. Η μικροβαρύτητα, τα αυξημένα επίπεδα κοσμικής ακτινοβολίας και οι διαταραχές στους κύκλους ύπνου και κιρκαδικού ρυθμού επηρεάζουν ήδη τη φυσιολογία των αστροναυτών και είναι πιθανό να επηρεάσουν και τη γονιμότητα.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η μικροβαρύτητα μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των κυττάρων, την ανάπτυξη εμβρύων και τη ρύθμιση ορμονών, ενώ η ακτινοβολία ενδέχεται να προκαλέσει γενετικές βλάβες σε γαμέτες και έμβρυα.

Παρά την αυξανόμενη κατανόηση των επιπτώσεων του διαστήματος στο ανθρώπινο σώμα, η αναπαραγωγική υγεία παραμένει ένα σχετικά ανεξερεύνητο πεδίο. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι υπάρχει ο κίνδυνος η εξερεύνηση του διαστήματος να συνεχιστεί χωρίς να εξεταστούν επαρκώς αυτά τα ζητήματα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρά πρακτικά και ηθικά προβλήματα στο μέλλον. Συνήθως, οι τεχνολογίες αναπαραγωγής εισάγονται σταδιακά και η πλήρης κατανόηση των συνεπειών τους έρχεται εκ των υστέρων. Στην περίπτωση της διαστημικής παρουσίας, υποστηρίζεται ότι αυτή η προσέγγιση θα πρέπει να αποφευχθεί.

Πρακτικά ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις

Ο Fathi Karouia, κύριος συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής στη NASA, τονίζει ότι απαιτείται διεθνής συνεργασία προκειμένου να καλυφθούν τα κρίσιμα κενά γνώσης και να καθοριστούν ηθικές κατευθυντήριες γραμμές που θα προστατεύουν τόσο τους επαγγελματίες αστροναύτες όσο και τους ιδιώτες που θα συμμετέχουν σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές.

«Καθώς η ανθρώπινη παρουσία στο διάστημα επεκτείνεται, η αναπαραγωγική υγεία δεν μπορεί πλέον να παραμείνει ένα τυφλό σημείο της πολιτικής», δήλωσε.

Η πιθανότητα μακροχρόνιας διαμονής στο διάστημα θέτει πρακτικά ερωτήματα: πώς θα επηρεαστεί η γονιμότητα σε συνθήκες χαμηλής βαρύτητας; Ποια θα είναι η ασφάλεια μιας εγκυμοσύνης; Πώς θα προστατευθούν τα έμβρυα από την ακτινοβολία; Και ποια θα είναι τα ηθικά και νομικά πλαίσια για την αναπαραγωγή εκτός Γης;

Επιπλέον, ζητήματα όπως η κρυοσυντήρηση γαμετών, η εξωσωματική γονιμοποίηση σε διαστημικό περιβάλλον και η ανάπτυξη εμβρύων σε μικροβαρύτητα απαιτούν εκτενή έρευνα πριν εφαρμοστούν σε πραγματικές αποστολές. Η ανάγκη για σαφή πρότυπα γίνεται ακόμη πιο επιτακτική καθώς η παρουσία ιδιωτών στο διάστημα αυξάνεται, καθιστώντας πιθανότερο το ενδεχόμενο αναπαραγωγικών ζητημάτων σε μελλοντικές αποστολές.