NYT: Πώς ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη θέση του Πούτιν

Φαινομενικά από τους πρώτους που επωφελήθηκαν από την ολοκληρωτική επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν ήταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν, όπως αναφέρουν οι New York Times.

Η κυβέρνησή του επωφελείται από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να μετριάσουν τα οικονομικά προβλήματα της Ρωσίας. Παράλληλα εκμεταλλεύεται το γεωπολιτικό βάρος της χώρας ως εναλλακτικού προμηθευτή ενέργειας. Και έχει να κερδίσει στο δικό του πεδίο μάχης εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή περιορίσει την προμήθεια αμερικανικής αεράμυνας για την Ουκρανία.

Αλλά ο Πούτιν αντιμετωπίζει επίσης την άφιξη ενός νέου κόσμου όπου τον πρώτο λόγο έχει η αμερικανική ισχύ υπό τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος ελέγχει την παγκόσμια επιρροή της Ρωσίας και καταστρέφει το εγχειρίδιο της Μόσχας για συμμαχίες.

Επί χρόνια, ο Πούτιν υποστήριζε τις αντιαμερικανικές αυταρχικές κυβερνήσεις στο Ιράν, τη Βενεζουέλα και την Κούβα, χωρίς να ανησυχεί ιδιαίτερα ότι η Ουάσινγκτον θα χρησιμοποιούσε την συντριπτική στρατιωτική της ισχύ για να σκοτώσει, να συλλάβει ή να εκδιώξει τους ηγέτες τους. Αυτό έχει πλέον αλλάξει, καθώς ο Τραμπ έχει δείξει προθυμία να αγνοήσει τους διεθνείς κανόνες εκμεταλλευόμενος πλήρως την ισχύ της Ουάσινγκτον.

Παρόλο που το Ιράν προσέφυγε σε βοήθεια της Ρωσίας με drones στην αρχή της αποτυχημένης εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, η Ρωσία έχει μείνει στο περιθώριο καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν χτυπήσει την ηγεσία και τον στρατό του Ιράν. Η Μόσχα έχει εκδώσει μόνο καταδικαστικές δηλώσεις που σε μεγάλο βαθμό αποφεύγουν να κατονομάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο.

«Δείχνει τα όρια του "Τι σημαίνει να είσαι εταίρος της Ρωσίας;"», δήλωσε η Άντζελα Στεντ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας και ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν. Είπε ότι η περίπτωση του Ιράν ήταν σημαντική δεδομένου του κεντρικού ρόλου της Τεχεράνης στην παροχή βοήθειας στη Μόσχα στην Ουκρανία.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την Πέμπτη (5/3) ότι η Μόσχα δεν είχε λάβει κανένα αίτημα για βοήθεια από το Ιράν και ότι «ο πόλεμος που βρίσκεται σε εξέλιξη δεν είναι δικός μας πόλεμος».

Η εξόντωση των Μαδούρο και Χαμενεΐ

Οι τελευταίοι δύο μήνες έφεραν τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ και τον οικονομικό αποκλεισμό των ΗΠΑ με στόχο την εκδίωξη του προέδρου της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ. Σε κάθε περίπτωση, η Ρωσία έχει προσφέρει ελάχιστη βοήθεια.

«Δεν είναι πλέον σε θέση να σπείρει φόβο με τον τρόπο που ήλπιζε. Αυτός ο μανδύας έχει περάσει στον Τραμπ», είπε ο Μπόμπο Λο, αναλυτής για τη Ρωσία και πρώην Αυστραλός διπλωμάτης στη Μόσχα. «Και έτσι ο Πούτιν φαίνεται, κατά κάποιο τρόπο, λίγο αξιολύπητος», τόνισε.

Η πραγματικότητα είναι ότι η Ρωσία, ήδη δεσμευμένη στην Ουκρανία, δεν θα μπορούσε να κάνει πολλά για να προστατεύσει το Ιράν, εκτός από το να κηρύξει πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, δήλωσε με τη σειρά του ο Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, διευθυντής του Κέντρου Carnegie Russia Eurasia, ενός ερευνητικού ινστιτούτου στο Βερολίνο.

Το Ιράν είχε ήδη αποδυναμωθεί από μια οικονομική και πολιτική κρίση, που επέτρεψαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να σκοτώσουν τον Χαμενεΐ στις πρώτες ώρες της σύγκρουσης.

«Δεδομένης της διείσδυσης των μυστικών υπηρεσιών στο Ιράν υπήρχαν πολύ λίγα που η Ρωσία, ακόμη και σε συνεργασία με την Κίνα, θα μπορούσε να κάνει για να το ανατρέψει αυτό», είπε ο κ. Γκαμπούεφ.

Αλλά ενώ ο Πούτιν μπορεί να διστάζει τώρα, μπορεί να παίξει ένα πιο μακροπρόθεσμο παιχνίδι. Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν σκοπεύει απαραίτητα να εκθρονίσει τις φιλορωσικές ελίτ στις χώρες όπου έχει παρέμβει και έχει ασχοληθεί με την «οικοδόμηση της δημοκρατίας». Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για τον Πούτιν να διατηρήσει τους δεσμούς μαζί τους.

Εξ ου και ο Πούτιν αποφεύγει οποιαδήποτε δημόσια κριτική προς τον Τραμπ, καθώς ο Ρώσος ηγέτης προσπαθεί να εξασφαλίσει αυτό που είναι πιο σημαντικό για αυτόν: το επιθυμητό αποτέλεσμα στην Ουκρανία.

Σε συνέντευξή του στο Politico την Πέμπτη (5/3), ο κ. Τραμπ επιτέθηκε για άλλη μια φορά στον κ. Ζελένσκι, όχι στον κ. Πούτιν, ως το εμπόδιο για την ειρήνη. Αν και οι ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν περισσότερα εδάφη από όσα έχασαν τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Φεβρουαρίου, η πρώτη τέτοια νίκη από το 2023, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου, ο κ. Τραμπ επανέλαβε αυτό που είχε πει στον κ. Ζελένσκι πριν από ένα χρόνο στο Οβάλ Γραφείο: «Δεν έχεις τα χαρτιά».