Ανάλυση CNNi: Τι σηματοδοτεί η εκλογή Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο Ιράν - Η κυριαρχία των σκληροπυρηνικών

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο δεύτερος γιος του πρώην ηγέτη της χώρας, ανέλαβε τη θέση που κατείχε ο πατέρας του για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μέχρι τον θάνατό του στις συντονισμένες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Τώρα βρίσκεται στην κορυφή ενός συστήματος που, σύμφωνα με ανάλυση του CNNi , έχει αποδυναμωθεί αφότου η 88μελής Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων έκανε αυτό που πολλοί Ιρανοί ήλπιζαν ότι δεν θα έκανε ποτέ: να μετατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία σε μια μορφή δυναστείας.

Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ που σκότωσε τον πατέρα του, στοίχισε επίσης τη ζωή από πολλά μέλη της οικογένειάς του. Στο ίδιο πλήγμα σκοτώθηκαν επίσης η κόρη, το εγγόνι, η νύφη και ο γαμπρός του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Λίγες ημέρες αργότερα, η σύζυγος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη και η μητέρα του Μοτζτάμπα υπέκυψε επίσης στα τραύματά της, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Γεννημένος το 1969, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έλαβε θρησκευτική εκπαίδευση όπως και οι υπόλοιποι αδελφοί του, αν και ποτέ δεν ανήλθε στον βαθμό του Μουτζταχίντ, το επίπεδο το οποίο θεωρείται απαραίτητο για τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη. Είναι παντρεμένος με τη Ζάχρα, κόρη του πρώην προέδρου του κοινοβουλίου και έμπιστου του Χαμενεΐ, Γκολάμ Χαντάντ Αντέλ.

Για χρόνια, ο Μοτζτάμπα διατηρούσε χαμηλό προφίλ. Καλλιέργησε στενούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ( IRGC) και τα οικονομικά δίκτυα που στηρίζουν το σύστημα.

Από το 2021 τον προωθούσαν ανοιχτά ως επόμενο ηγέτη

Η επιρροή του ήταν αδιαμφισβήτητη, ακόμη και χωρίς να κατέχει ανώτερη επίσημη θέση. Τα τελευταία χρόνια, εργαζόταν στο γραφείο του πατέρα του και θεωρούνταν για πολλούς πιθανός διάδοχος. Το 2021 φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν υποστηρικτές του να μοιράζουν αφίσες στους δρόμους της Τεχεράνης που τον προωθούσαν ανοιχτά ως τον επόμενο ηγέτη.

Πολλοί πιστεύουν ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της εκλογής του σκληροπυρηνικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στις προεδρικές εκλογές του 2005. Ήταν γνωστό ότι κινητοποίησε τα δίκτυα του IRGC για να ενισχύσει την υποψηφιότητα του τότε δημάρχου της Τεχεράνης, Αχμαντινετζάντ, ο οποίος βρισκόταν αντιμέτωπος με μια πιο δημοφιλή φυσιογνωμία, τον Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί και αντίπαλο του Χαμενεΐ.

Μέχρι το 2009, όταν εκατομμύρια Ιρανοί βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την επανεκλογή του Αχμαντινετζάντ χαρακτηρίζοντας τις εκλογές «στημένες», ήταν σαφές ότι ο Μοτζτάμπα δεν ήταν απλώς γιος του ηγέτη, αλλά ένας πολιτικός παράγοντας. Η εξέγερση συνετρίβη, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους των μεταρρυθμιστικών τομών του κινήματος. Τα γεγονότα εκείνης της χρονιάς έδειξαν την άνοδό του, με τους διαδηλωτές στους δρόμους να φωνάζουν «Μοτζτάμπα μπεμίρι Ραχμπάρι ρο Ναμπίνι » ή «Μοτζτάμπα, είθε να πεθάνεις για να μην αναλάβεις τον ηγετικό ρόλο».

«Ένα αδιαμφισβήτητο μήνυμα»

Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού δικτύου CNNi, η ανάδειξη του Μοτζτάμπα στέλνει ένα αδιαμφισβήτητο μήνυμα για την επιρροή των σκληροπυρηνικών ηγετών του Ιράν. Υποδηλώνει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και οι σύμμαχοί τους έχουν βγει από την πρώτη φάση αυτού του πολέμου αποφασισμένοι να συνεχίσουν την κληρονομιά και τις πολιτικές του Αλί Χαμενεΐ.

Ο Μοτζτάμπα δεν έχει ηγηθεί ποτέ κάποιου σημαντικού οργανισμού ή οντότητας. Έχει κάνει ελάχιστες δημόσιες δηλώσεις σχετικά με τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και πολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ήδη η χώρα, ακόμη και πριν τον πόλεμο. Η κοσμοθεωρία του, σύμφωνα με το CNNi, διαμορφώνεται στη σκιά του πατέρα του.

Με την επιλογή του, οι ηγέτες του Ιράν σηματοδοτούσαν τη «συνέχιση του καθεστώτος», δήλωσε στο CNNi η διευθύντρια του Κέντρου Carnegie Middle East με έδρα τη Βηρυτό, Μάγια Γιαχία. Ο διορισμός θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί ως μήνυμα από το Ιράν όπως είπε, δηλώνοντας ότι η στρατιωτική πίεση ΗΠΑ-Ισραήλ «δεν πρόκειται να μας κάνει να αλλάξουμε θέση».

CNNi / Iranian supreme leader’s son takes country’s top job, cementing hardliners’ grip on power