Η ανθρωπότητα κατάφερε για πρώτη φορά να αλλάξει την τροχιά ουράνιου σώματος γύρω από τον Ήλιο

Τώρα, όμως, νέα μελέτη δείχνει ότι το επίτευγμα ήταν ακόμη μεγαλύτερο από όσο αρχικά πίστευαν οι επιστήμονες: η σύγκρουση εκείνη δεν μετέβαλε μόνο την τροχιά του μικρότερου αστεροειδούς μέσα στο διπλό σύστημα Δίδυμος – Δίμορφος, αλλά και τη συνολική πορεία του ίδιου του συστήματος γύρω από τον Ήλιο.

Η ανακάλυψη αυτή θεωρείται ορόσημο, καθώς είναι η πρώτη φορά που ο άνθρωπος κατάφερε να μεταβάλει άμεσα την ηλιοκεντρική τροχιά ενός φυσικού ουράνιου σώματος. Η μελέτη με επικεφαλής τον αεροδιαστημικό μηχανικό Rahil Makadia από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Advances, υπογραμμίζει ότι η αποστολή DART πρόσθεσε μια ακόμη κρίσιμη τεχνολογική δυνατότητα στο οπλοστάσιο της πλανητικής άμυνας.

Προστασία της Γης από απειλές

Ο βασικός στόχος της αποστολής ήταν εξαρχής η προστασία της Γης από μια ενδεχόμενη μελλοντική απειλή. Παρότι δεν υπάρχει σήμερα κάποιος γνωστός μεγάλος αστεροειδής που να κατευθύνεται προς τον πλανήτη μας, οι επιστήμονες θέλουν να είναι προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο ενός επικίνδυνου αντικειμένου στο μέλλον. Η λογική του DART ήταν σχετικά απλή: να χτυπήσει ένα μικρότερο σώμα σε ένα διπλό σύστημα αστεροειδών και να διαπιστωθεί αν αυτή η πρόσκρουση αρκεί για να αλλάξει την τροχιά του, αναφέρει το Science Alert.

Ο στόχος ήταν το σύστημα των αστεροειδών Δίδυμος και Δίμορφος, δύο σώματα που παραμένουν βαρυτικά δεμένα μεταξύ τους. Ο μεγαλύτερος, ο Δίδυμος, έχει διάμετρο περίπου 780 μέτρα, ενώ ο μικρότερος, ο Δίμορφος, φτάνει τα 160 μέτρα. Επειδή ο Δίμορφος είναι σαφώς μικρότερος, θεωρήθηκε ευκολότερο να μετακινηθεί. Επιπλέον, οι επιστήμονες γνώριζαν με μεγάλη ακρίβεια την περίοδο με την οποία ο Δίμορφος περιφέρεται γύρω από τον Δίδυμο, γεγονός που επέτρεπε να μετρηθεί εύκολα οποιαδήποτε μεταβολή.

Η NASA είχε εκτιμήσει πριν από την πρόσκρουση ότι η τροχιακή περίοδος του Δίμορφου θα μπορούσε να αλλάξει περίπου κατά επτά λεπτά. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ξεπέρασε κάθε προσδοκία: η μεταβολή έφτασε τα 33 λεπτά, κάτι που είχε ήδη θεωρηθεί εντυπωσιακή επιτυχία.

Η νέα μελέτη πήγε ένα βήμα παραπέρα. Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν η πρόσκρουση επηρέασε όχι μόνο την κίνηση του Δίμορφου γύρω από τον Δίδυμο, αλλά και την κοινή πορεία ολόκληρου του συστήματος στο ηλιακό σύστημα.

Ένα μικρό αλλά σημαντικό «σπρώξιμο»

Επειδή οι δύο αστεροειδείς περιφέρονται γύρω από ένα κοινό κέντρο μάζας, το αποκαλούμενο βαρύκεντρο, το χτύπημα του DART στον Δίμορφο δεν έδωσε απλώς ώθηση στο μικρό σώμα. Εκτόξευσε επίσης μεγάλες ποσότητες υλικού στο διάστημα, και το υλικό αυτό μετέφερε ορμή μακριά από το σύστημα, προκαλώντας μια μικρή αλλά μετρήσιμη ανάκρουση.

Οι αναλύσεις δεδομένων έδειξαν ότι η πρόσκρουση επιβράδυνε την τροχιακή ταχύτητα του συστήματος κατά περίπου 11,7 μικρόμετρα το δευτερόλεπτο, δηλαδή περίπου 42 χιλιοστά την ώρα.

Η μεταβολή αυτή μπορεί να μοιάζει αμελητέα, όμως στο διάστημα ακόμη και μια τόσο μικρή ώθηση μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει σε μεγάλη απόκλιση θέσης. Σε βάθος δεκαετίας, μια τέτοια αλλαγή ταχύτητας θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μετατόπιση περίπου 3,69 χιλιομέτρων. Αυτό σημαίνει ότι σε χρονικούς ορίζοντες ετών ή δεκαετιών ακόμη, και ένα ελάχιστο «σπρώξιμο» θα μπορούσε να αρκεί για να απομακρύνει έναν επικίνδυνο αστεροειδή από πιθανή πορεία σύγκρουσης με τη Γη.

Περισσότερα στοιχεία αναμένονται από την αποστολή Hera του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, η οποία θα φτάσει στο σύστημα του Δίδυμου αργότερα μέσα στη δεκαετία για να μελετήσει τον κρατήρα που άφησε το DART, καθώς και τη μάζα και τη δομή των δύο αστεροειδών.