Το «μαργαριτάρι» του Ιράν: Γιατί είναι σημαντικό το νησί Kharg ως πετρελαϊκός κόμβος

Ως εκ τούτου ο βομβαρδισμός ή η κατάληψη της συγκεκριμένης τοποθεσίας από αμερικανικές δυνάμεις είναι πιθανό να προκαλέσει μια διαρκή αύξηση στις ήδη αυξημένες τιμές του πετρελαίου, καθώς θα ισοδυναμούσε με την παύση λειτουργίας του συνόλου των ημερήσιων εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.

«Μπορεί να δούμε την τιμή των 120 δολαρίων το βαρέλι που καταγράφηκε τη Δευτέρα να εκτοξευτεί στα 150 δολάρια εάν η Kharg δεχθεί επίθεση» όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στην εφημερίδα Guardian ο Νιλ Κουίλιαμ Neil, από το think tank Chatham House.

«Είναι πολύ ζωτικής σημασίας για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας».

Οι τιμές του πετρελαίου βέβαια παραμένουν σχεδόν 20 δολάρια ανά βαρέλι υψηλότερες, επειδή ο φόβος ιρανικών αντιποίνων έχει ουσιαστικά οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων.

Παρόλο που οι ΗΠΑ έχουν πλήξει 5.000 στόχους εντός και γύρω από το Ιράν, μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει να βομβαρδίσουν τις πετρελαϊκές υποδομές της χώρας. Ωστόσο, η ισραηλινή αεροπορία έπληξε δύο διυλιστήρια πετρελαίου και δύο αποθήκες το Σάββατο (7/3), βυθίζοντας την Τεχεράνη στο σκοτάδι και τυλίγοντας στις φλόγες τους δρόμους. Έκτοτε δεν έχουν υπάρξει αντίστοιχες επιθέσεις.

Εκεί που καταλήγουν οι αγωγοί

Το Kharg, ένα κοραλλιογενές νησί μήκους πέντε μιλίων στον Περσικό Κόλπο, 42 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική χώρα, είναι το σημείο όπου καταλήγουν οι αγωγοί από τα πετρελαιοπηγήματα του Ιράν στο κέντρο και τα δυτικά της χώρας. Ιδρύθηκε από έναν αμερικανικό πετρελαϊκό όμιλο, την Amoco, και καταλήφθηκε από το Ιράν στην επανάσταση του 1979.

Ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ακτογραμμής του Ιράν είναι λασπώδες και πολύ ρηχό για πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου που χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία, το Kharg βρίσκεται κοντά σε βαθιά νερά. Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν τεράστιες προβλήτες που αναδύονται από την ανατολική ακτή του.

Μμεταξύ 1,3 και 1,6 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου την ημέρα διέρχονται από το Kharg, αν και το Ιράν έχει αυξήσει τους όγκους σε... τρία εκατομμύρια την ημέρα στα μέσα Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την JP Morgan, εν αναμονή της επίθεσης. Επιπλέον 18 εκατομμύρια βαρέλια αποθηκεύονται στο Kharg ως εφεδρεία.

Το ενδιαφέρον για την κατάληψη του Kharg «φουντώνει», καθώς δημοσιεύματα αναφέρουν πως ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Pete Hegseth, δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο επίθεσης στο Ιράν με χερσαίες δυνάμεις, αν και δεν υπάρχει μεγάλος αριθμός αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή.

Ο Μάικλ Ρούμπιν, που ήταν ανώτερος σύμβουλος του Πενταγώνου για το Ιράν και το Ιράκ στην κυβέρνηση Τζορτζ Μπους, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι είχε συζητήσει το ενδεχόμενο με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος να παραλύσει οικονομικά το Ιράν. «Αν δεν μπορούν να πουλήσουν το δικό τους πετρέλαιο, δεν μπορούν να βγάλουν χρήματα» είπε.

Πριν τον πόλεμο, το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου του Ιράν από το Kharg εξήχθη στην Κίνα. Ωστόσο, η φύση της αγοράς θα σήμαινε ότι μια μόνιμη απώλεια στην προσφορά εξαγωγών θα επηρέαζε τις τιμές παγκοσμίως, σε μια εποχή που άλλα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, κυρίως από το Ιράκ, είναι επίσης εκτός λειτουργίας λόγω του κλεισίματος του Ορμούζ.

Η καταστροφή του Kharg ή η πρόκληση ζημιάς στις εγκαταστάσεις εξαγωγής «διατρέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου που θα διαμορφώσει την οικονομία και δεν θα μειωθεί γρήγορα», όπως αναφέρει η Λινέτ Νούσμππαχερ, πρώην αξιωματικός των βρετανικών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Το αδιέξοδο

«Το νησί Kharg είναι αρκετά σημαντικό για την ιρανική οικονομία, επομένως η καταστροφή των εγκαταστάσεών του θα έδειχνε πως η διεξαγωγή πολέμου για ένα λαμπρότερο μέλλον για το Ιράν, ήταν ένα πρόσχημα» όπως εξήγησε η Νούσμπαχερ.

Μια προσπάθεια κατάληψης του νησιού, δεδομένου του μεγέθους του, πιθανότατα θα απαιτούσε μια σημαντική και διαρκή επιχείρηση, μεγαλύτερη από μια τυπική εισβολή των ειδικών δυνάμεων. Αν και μια αμερικανική κατάληψη θεωρητικά θα έδινε στον Λευκό Οίκο πλεονέκτημα έναντι της Τεχεράνης, ο Κουίλιαμ σημείωσε ότι ήταν πολύ πιθανό μια τέτοια προσπάθεια να είναι αυτοκαταστροφική.

«Εάν οι ΗΠΑ το καταλάβουν, τότε διαχωρίζεται η ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία. Το Ιράν θα έχει παραγωγή αλλά δεν θα μπορεί να εξάγει, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν να παράγουν. Αυτό θα ανέτρεπε τις αγορές. Αυτό είναι ένα πραγματικό αδιέξοδο», δήλωσε ο αναλυτής.