Κρυμμένο αρχαίο σύστημα ποταμών εντοπίστηκε βαθιά κάτω από την επιφάνεια του Άρη

Ο κρατήρας Jezero, που εξερευνά σήμερα το Perseverance, θεωρείται ότι φιλοξενούσε πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια ένα δέλτα ποταμών. Αυτό όμως δεν είναι το μοναδικό κατάλοιπο της άφθονης ποσότητας νερού που κάποτε κυλούσε στην επιφάνεια, αναφέρει το Science Alert. Το όργανο RIMFAX, το ραντάρ διείσδυσης υπεδάφους του ρόβερ, έχει πλέον ερευνήσει βαθύτερα από ποτέ κάτω από τον κρατήρα Jezero, αποκαλύπτοντας ένα τεράστιο σύστημα δέλτα που τροφοδοτούνταν από ρέον νερό και το οποίο υπήρχε πολύ πριν από αυτό που εξερευνάται τώρα.

Η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Advances, ενισχύει την εικόνα ενός πλανήτη όπου το νερό δεν εμφανίστηκε απλώς για μια σύντομη γεωλογική περίοδο, αλλά έρεε στην επιφάνεια για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για το ζήτημα της κατοικησιμότητας του Άρη στο παρελθόν, καθώς όσο περισσότερο διατηρούνταν υγρό νερό, τόσο μεγαλύτερο ήταν και το χρονικό παράθυρο στο οποίο θα μπορούσαν να είχαν εμφανιστεί μικροβιακές μορφές ζωής.

Τι έδειξε το ραντάρ διείσδυσης υπεδάφους

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το RIMFAX για να ερευνήσουν το υπέδαφος σε βάθη μεγαλύτερα των 35 μέτρων, κατά τη διάρκεια 78 διαδρομών που πραγματοποιήθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2023 έως τον Φεβρουάριο του 2024, καλύπτοντας συνολικά περίπου 6,1 χιλιόμετρα.

Καθώς ανέλυαν τα δεδομένα, εντόπισαν υπόγειες στρώσεις πετρωμάτων με κεκλιμένη διάταξη, ένα γνώριμο στη Γη γεωλογικό αποτύπωμα που σχηματίζεται όταν ιζήματα εναποτίθενται από νερό που ρέει προς μια ευρύτερη λεκάνη. Παράλληλα, καταγράφηκαν λοβοειδείς και καναλοειδείς δομές, ίχνη διάβρωσης και θαμμένοι ογκόλιθοι, χαρακτηριστικά που συνδέονται με ενεργά ποτάμια συστήματα.

Αν και το ραντάρ «βλέπει» μόνο δεκάδες μέτρα κάτω από κάθε σημείο, ο συνδυασμός των μετρήσεων σε όλη τη διαδρομή επιτρέπει στους επιστήμονες να ανακατασκευάσουν ένα πολύ παχύτερο στρώμα, το οποίο εκτιμάται ότι έχει πραγματικό πάχος τουλάχιστον 85 έως 90 μέτρων και σχηματίστηκε έπειτα από διαδοχικά επεισόδια απόθεσης ιζημάτων, με ενδείξεις ότι ανάμεσά τους μεσολάβησαν φάσεις διάβρωσης.

Με βάση το γεωλογικό πλαίσιο του Jezero, η περιοχή φαίνεται ότι φιλοξενούσε λειτουργικό δελταϊκό σύστημα ήδη από την πρώτη γεωλογική περίοδο του Άρη (περίοδος Noachian), δηλαδή πριν από περίπου 4,2 έως 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το νερό όχι μόνο υπήρχε, αλλά διαμόρφωνε επανειλημμένα το τοπίο του Άρη επί μακρόν.

Το εύρημα δεν αφορά μόνο το υδάτινο παρελθόν του πλανήτη. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τέτοιες υπόγειες δομές θα μπορούσαν επίσης να έχουν διατηρήσει χημικά ίχνη αρχαίων υδάτινων διεργασιών ή ακόμη και πιθανά βιοσημάδια. Η μελέτη ενισχύει έτσι την άποψη ότι ο κρατήρας Jezero παραμένει μία από τις πιο υποσχόμενες τοποθεσίες για την αναζήτηση αρχαίας ζωής στον Άρη.