Διπλωματία σε δύο μέτωπα: Σημείο επαφής μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου - Νέες συνομιλίες για ΗΠΑ και Ιράν

Οι ειδήσεις που ήρθαν από την Ουάσινγκτον ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξες για την κατάπαυση του πυρός μεταξύ Τελ Αβίβ και Βηρυτού, αφού οι δύο πλευρές φάνηκε να βρίσκουν κοινό σημείο επαφής στις συνομιλίες που είχαν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπό την παρουσία του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο.

Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι Λίβανος και Ισραήλ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πλήρης αφοπλισμός της Χεζμπολάχ αποτελεί προαπαιτούμενο για να κυλήσουν ομαλά οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Μάλιστα, στο τέλος της δίωρης συνάντησης οι τρεις πλευρές εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, όπου σημειώθηκε ότι ξεκινούν άμεσα οι συζητήσεις σε χρόνο και τόπου που θα συμφωνηθεί από κοινού.

Σχέδιο διαίρεσης του Λιβάνου «στα τρία»

Σύμφωνα με λιβανέζικες πηγές, το Ισραήλ έριξε στο τραπέζι και ένα σχέδιο διαίρεσης του Λιβάνου σε τρεις ζώνες. Το σχέδιο προτάθηκε από τον πρώην υπουργό Ρον Ντέρμερ, ο οποίος αρνήθηκε να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων σε αυτό το στάδιο, αλλά υπέβαλε μια πρόταση με στόχο την προώθηση λύσης, η οποία θα συζητηθεί με βάση τις εξελίξεις στην αρχική συνεδρίαση.

Η πρόταση του Ντέρμερ βασίζεται στη διαίρεση του Λιβάνου σε τρεις ζώνες και στη διασφάλιση της παρατεταμένης παρουσίας του ισραηλινού στρατού σε τμήματα του νότου.

Σύμφωνα με το σχέδιο, στην πρώτη ζώνη, ο ισραηλινός στρατός θα διατηρούσε τον έλεγχο από την παραμεθόρια περιοχή έως τη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή», σε βάθος περίπου οκτώ χιλιομέτρων από τα σύνορα, με σημαντικές δυνάμεις να σταθμεύουν εκεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα με το πρόσχημα της ολοκλήρωσης του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ.

Στη δεύτερη ζώνη, μεταξύ της «κίτρινης γραμμής» και του ποταμού Λιτάνι, ο ισραηλινός στρατός θα συνεχίσει αυτό που ο Ντέρμερ περιέγραψε ως «εκκαθάριση» της περιοχής από μαχητές και υποδομές της Χεζμπολάχ.

Καθώς ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται σταδιακά, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν από τις περιοχές όπου οι επιχειρήσεις έχουν ολοκληρωθεί, επιτρέποντας στον λιβανικό στρατό να αναπτυχθεί και να αναλάβει τα καθήκοντα ασφάλειας.

Η τρίτη ζώνη βρίσκεται βόρεια του ποταμού Λιτάνι. Σύμφωνα με τον Ντέρμερ, η πλήρης ευθύνη για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ σε αυτή την περιοχή θα αναληφθεί από τον λιβανέζικο στρατό.

«Κλειδώνει» ο 2ος γύρος για Τεχεράνη - Ουάσινγκτον

Μπορεί ακόμη να μην έχει ανακοινωθεί ο δεύτερος γύρος συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με Αμερικανό αξιωματούχο να δηλώνει ανώνυμα στο Associated Press ότι ακόμη βρίσκεται υπό εξέταση μια νέα συνάντηση στο Πακιστάν, όμως, τόσο η Ουάσινγκτον, όσο και η Τεχεράνη διαρρέουν ότι είναι θέμα χρόνου να «κλειδώσει».

Ο πρώτος γύρος συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου... ναυάγησε λόγω των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν, σύμφωνα με όσα δήλωσε την Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, μία ημέρα αργότερα, οι διπλωμάτες εργάστηκαν μέσα από παρασκηνιακές διαδικασίες προκειμένου να φέρουν ξανά άμεσα ΗΠΑ και Ιράν στο τραπέζι των συνομιλιών πιθανότατα ξανά στο Πακιστάν.

Μάλιστα, ο Ο πρόεδρος των ΗΠΑ μιλώντας στη New York Post αποκάλυψε ότι ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών θα μπορούσε να γίνει «...ακόμα και μέσα στις επόμενες δύο ημέρες στην πρωτεύουσα του Πακιστάν».

Την είδηση επιβεβαίωσε και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες λέγοντας ότι είναι «πολύ πιθανό» να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες και επικαλέστηκε μια συνάντηση που είχε με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό του Πακιστάν.

«Εμπόδιο ο... χαρακτήρας του Τραμπ»

Το Ιράν φαίνεται να τηρεί κάποιου είδους στάση αναμονής, καθώς από τη μία τα ΜΜΕ της χώρας αναφέρουν ότι ακόμη η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ειδοποίηση για νέες διαπραγματεύσεις, ενώ από την άλλη ο Ιρανός βουλευτής, Εσμαΐλ Κοουσάρι,
δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ότι η χώρα του θα συνεχίσει να συμμετέχει στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι θεωρεί την Ουάσιγκτον «αναξιόπιστη»: «Το Ιράν θα συνεχίσει να συμμετέχει στις συνομιλίες για να εκθέσει τη συμπεριφορά των ΗΠΑ, παραμένοντας παράλληλα πλήρως προετοιμασμένο – υπό τη σοφή καθοδήγηση της ηγεσίας – να αποτρέψει οποιαδήποτε ιδιοτελή αμερικανικά σχέδια».

Ο Κοουσάρι, ο οποίος αποτελεί μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής, ισχυρίστηκε ακόμη ότι: «οι ΗΠΑ υπέστησαν ταπεινωτική ήττα και ο Τραμπ προσπαθεί να εξασφαλίσει μια έξοδο από τον πόλεμο που θα σώσει την τιμή του, αλλά ο χαρακτήρας του αποτελεί βασικό εμπόδιο για την επίτευξη οποιασδήποτε ουσιαστικής συμφωνίας».

Πάντως, οι διαπραγματευτές από Πακιστάν, Αίγυπτο και Τουρκία, κάνουν ό,τι μπορούν για να επέλθει η κατάπαυση του πυρός και να αποτραπεί μία διαφαινόμενη ναυμαχία στα Στενά του Ορμούζ που παραμένουν αποκλεισμένα και από Ιράν και από ΗΠΑ.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο για το Ορμούζ χωρίς τις ΗΠΑ

Εν τω μεταξύ, οι ευρωπαϊκές χώρες φέρονται να καταρτίζουν σχέδιο για τη συγκρότηση διεθνούς συμμαχίας που θα διασφαλίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ μετά τον πόλεμο, με πιθανή αποστολή ναρκαλιευτικών και άλλων στρατιωτικών πλοίων, χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τρίτη ότι πρόκειται για μια διεθνή αμυντική αποστολή που δεν θα περιλαμβάνει τα «εμπόλεμα» μέρη, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Ευρωπαίοι διπλωμάτες που γνωρίζουν το σχέδιο ανέφεραν ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα υπάγονται σε αμερικανική διοίκηση.

Το σχέδιο που θυμίζει λίγο από «Aspides» έχει ως στόχο να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών ώστε να χρησιμοποιούν εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, κάτι που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ενδέχεται να αργήσει.

Μάλιστα, το σχέδιο αναμένεται να περιλαμβάνει και τη Γερμανία, η οποία έως τώρα εμφανιζόταν επιφυλακτική ακόμη και στο ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής, σύμφωνα με ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο. Το Βερολίνο, που αντιμετωπίζει πολιτικά και νομικά εμπόδια για στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενδέχεται να αποσαφηνίσει τη στάση του μέχρι την Πέμπτη.

Η συμμετοχή της Γερμανίας θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την αποστολή, καθώς διαθέτει μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ σε σχέση με τη Βρετανία και τη Γαλλία, καθώς και κρίσιμα στρατιωτικά μέσα για τη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Πάντως, η μη συμμετοχή των Αμερικανών αναμένεται να εξοργίσει τον Ντόναλντ Τραμπ που πιθανότατα θα περιορίσει το εύρος της επιχείρησης, ιδιαίτερα αν σκεφτεί κανείς ότι το τελευταίο διάστημα οι σχέσεις με πολλούς ευρωπαίους ηγέτες - συμμάχους στο ΝΑΤΟ, έφτασε σε οριακά επίπεδα.