ΚΟΣΜΟΣ

Δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες θα συγκρουστούν σε λιγότερο από 100 χρόνια - και η Γη θα το νιώσει

Δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες θα συγκρουστούν σε λιγότερο από 100 χρόνια - και η Γη θα το νιώσει

Καλλιτεχνική απεικόνιση δύο μαύρων τρυπών που συγκρούονται

NASA Goddard Space Flight Center/Scott Noble

Αστρονόμοι ενδέχεται να εντόπισαν ένα ζεύγος υπερμεγεθών μαύρων τρυπών που εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και κινούνται σπειροειδώς προς μια γιγαντιαία σύγκρουση, η οποία ίσως συμβεί μέσα στον επόμενο αιώνα. Αν επιβεβαιωθεί, αυτό το κοσμικό γεγονός θα μπορούσε να αφήσει ανιχνεύσιμο αποτύπωμα ακόμη και στη Γη, μέσω βαρυτικών κυμάτων.

Η σχετική μελέτη που στο περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, βασίστηκε σε δεκαετίες παρατηρήσεων με ραδιοτηλεσκόπια. Οι ερευνητές εξέτασαν ένα εξαιρετικά λαμπρό αντικείμενο σε απόσταση περίπου 500 εκατομμυρίων ετών φωτός από το ηλιακό μας σύστημα, το οποίο μέχρι σήμερα θεωρούνταν μπλάζαρ, δηλαδή ο φωτεινός πυρήνας ενός ενεργού γαλαξία που συνήθως τροφοδοτείται από μία υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.

Το μπλάζαρ «έκρυβε» δύο μαύρες τρύπες

Όμως τα νέα δεδομένα αποκάλυψαν ότι η εικόνα είναι πιο περίπλοκη. Αντί για έναν μόνο πίδακα υψηλής ενέργειας, οι αστρονόμοι εντόπισαν και έναν δεύτερο, ο οποίος φαίνεται να περιστρέφεται αριστερόστροφα γύρω από το κέντρο του μπλάζαρ, αναφέρει το LiveScience. Η ομάδα εκτιμά ότι κάθε ένας από αυτούς τους πίδακες τροφοδοτείται από ξεχωριστή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, με μάζα από 100 εκατομμύρια έως ένα δισεκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.

Το αντικείμενο βρίσκεται στον γαλαξία Markarian 501. Για χρόνια, οι αστρονόμοι παρατηρούσαν διαφορετικούς προσανατολισμούς του πίδακα στις ραδιοαστρονομικές καταγραφές, κάτι που δυσκόλευε την ερμηνεία του συστήματος. Για να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει, ανέλυσαν περισσότερα από 83 σύνολα δεδομένων από το Very Long Baseline Array, ένα διεθνές δίκτυο 10 ραδιοτηλεσκοπίων.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία ήρθε τον Ιούνιο του 2022, όταν οι δύο μαύρες τρύπες ευθυγραμμίστηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε η βαρύτητα της κύριας μαύρης τρύπας να καμπυλώσει το φως του δεύτερου πίδακα, σχηματίζοντας έναν σχεδόν τέλειο δακτύλιο Αϊνστάιν. Το φαινόμενο αυτό, που οφείλεται στον βαρυτικό φακό, ενισχύει σημαντικά την υπόθεση ότι στο κέντρο του μπλάζαρ δεν υπάρχει μία, αλλά δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.

Πώς θα γίνει η σύγκρουση

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι δύο μαύρες τρύπες περιφέρονται η μία γύρω από την άλλη περίπου κάθε 121 ημέρες και απέχουν μεταξύ τους μόλις 250 έως 540 φορές την απόσταση Γης-Ήλιου, απόσταση σχετικά μικρή για τα αστρονομικά δεδομένα. Σταδιακά, η απόσταση αυτή αναμένεται να μειωθεί ώσπου τα δύο αντικείμενα να συγχωνευθούν.

Όταν τελικά συμβεί η σύγκρουση, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα απελευθερωθούν βαρυτικά κύματα, δηλαδή κυματισμοί στον χωροχρόνο, που ίσως είναι ισχυρότεροι από εκείνους που έχουν καταγραφεί σε άλλες συγχωνεύσεις μαύρων τρυπών. Αν πράγματι συμβεί αυτό, οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων στη Γη θα μπορούσαν να καταγράψουν το σήμα, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τις ιδιότητες αυτού του εντυπωσιακού ζεύγους λίγο πριν από την τελική του ένωση.