Τραμπ: Απορρίπτω τη νέα πρόταση του Ιράν - Eίναι «απαράδεκτη»

Νωρίτερα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής απάντησαν στην πρότασή του που περιλαμβάνει 14 σημεία μέσω του Πακιστάν και ότι εξετάζει την απάντηση, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Σε αυτό το στάδιο, δεν διεξάγουμε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα», δήλωσε εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης που επικαλείται το Aljazeera.

Τι περιλαμβάνει η πρόταση των 14 σημείων

Σύμφωνα με το Al Jazeera, το ιρανικό σχέδιο περιλαμβάνει τρεις βασικές φάσεις και βασικός του στόχος είναι η επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων και η λήξη του πολέμου μέσα σε τριάντα μέρες.

Η πρώτη φάση επικεντρώνεται στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Προβλέπει το σταδιακό άνοιγμα των στενών και την άρση της αμερικανικής πολιορκίας στα ιρανικά λιμάνια, με την Τεχεράνη να αναλαμβάνει την αντιμετώπιση των ναρκών στη θάλασσα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόβλεψη για έναν «νέο μηχανισμό» στα Στενά του Ορμούζ, μέσω του οποίου το Ιράν εμφανίζεται να επιδιώκει ρόλο στον έλεγχο ή στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Η δεύτερη φάση αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με την πρόταση, μετά τη λήξη της σχετικής προθεσμίας, το Ιράν θα επιστρέψει στον εμπλουτισμό ουρανίου στο 3,6%, στη βάση της «αρχής της μηδενικής αποθήκευσης». Παράλληλα, η Τεχεράνη απορρίπτει την αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής της υποδομής ή την καταστροφή των εγκαταστάσεών της.

Η τρίτη φάση προβλέπει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τους αραβικές χώρες και τη δημιουργία ενός συστήματος ασφάλειας που θα περιλαμβάνει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η πρόταση συνδέει έτσι την αποκλιμάκωση όχι μόνο με μια προσωρινή εκεχειρία, αλλά με ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο ασφάλειας.

Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η απαίτηση της Τεχεράνης για σαφείς εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν. Η πρόταση προβλέπει δέσμευση μη επιθετικότητας, στην οποία περιλαμβάνεται και το Ισραήλ, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στις εχθροπραξίες.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την αποχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ από επιθέσεις κατά του Ιράν και των συμμάχων του, με αντάλλαγμα την αποχή της Τεχεράνης από την πραγματοποίηση επιθέσεων. Παράλληλα, ζητείται ο τερματισμός όλων των εχθροπραξιών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τον Λίβανο.

Η Τεχεράνη ζητά ακόμη την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν, την άρση των κυρώσεων, την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και τη σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Μικρή μετατόπιση» βλέπουν οι αναλυτές

Ο Πολ Μάσγκρεϊβ, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν στο Κατάρ, εκτίμησε ότι το Ιράν έχει μεταβάλλει κάποιες από τις βασικές του θέσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη φαίνεται πιθανόν να εγκατέλειψε την προϋπόθεση να σταματήσουν οι ΗΠΑ τον απομακρυσμένο αποκλεισμό της ιρανικής κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, τα βασικά σημεία παραμένουν. Η διατήρηση της ικανότητας εμπλουτισμού ουρανίου, το πυρηνικό πρόγραμμα και ένας μηχανισμός ελέγχου της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της ιρανικής πρότασης.

Ο Μάσγκρεϊβ υπογράμμισε ότι στα δύο μεγαλύτερα ζητήματα, δηλαδή στον εμπλουτισμό ουρανίου και στη μεταφορά του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, οι ΗΠΑ και το Ιράν παραμένουν «πολύ μακριά». Όπως σημείωσε, ο Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν πρέπει να παραδώσει την πυρηνική του ικανότητα.

Από την πλευρά του, ο Κένεθ Κατζμάν, ανώτερος ερευνητής στο Soufan Center με έδρα τη Νέα Υόρκη, εκτίμησε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι πλέον μόνο οι τεχνικές διαφορές στα πυρηνικά, αλλά η βαθιά δυσπιστία του Ιράν απέναντι στον Τραμπ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά τον ίδιο, οι διαφορές στα πυρηνικά μπορούν να περιοριστούν, όμως η Τεχεράνη δεν θέλει να προχωρήσει σε πλήρη συζήτηση όσο παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ.