Project Freedom: «Τακτική επιτυχία ή στρατηγική νίκη;» - Αναμονή και σκεπτικισμός στις ναυτιλιακές

Σύμφωνα με ανάλυση του CNNi, η πρώτη μέρα του Project Freedom θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «τακτική επιτυχία», όμως η αξιολόγηση πρέπει να γίνει σε σύγκριση με την κανονική προπολεμική κυκλοφορία.

Ο αναλυτής Καρλ Σούστερ, πρώην πλοίαρχος του αμερικανικού Ναυτικού, εκτίμησε στο CNNi ότι ο αριθμός των εμπορικών πλοίων θα μπορούσε να αυξηθεί στα 20 με 30 ημερησίως, εφόσον η αμερικανική προστασία δεν παραβιαστεί. Ωστόσο, όπως προειδοποίησε ο ίδιος και άλλοι αναλυτές, «το Ιράν έχει λόγο σε αυτό».

Tο μεγάλο ερώτημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να προστατεύσουν δύο πλοία. Είναι αν μπορούν να επαναφέρουν τη ροή στα προπολεμικά επίπεδα των περίπου 120 πλοίων την ημέρα. Εκεί οι εκτιμήσεις είναι πολύ πιο συγκρατημένες.

Τακτική επιτυχία, όχι στρατηγική νίκη

Η πρώτη επιτυχής διέλευση δύο εμπορικών πλοίων υπό αμερικανική σημαία από το Στενό του Ορμούζ παρουσιάστηκε από τις ΗΠΑ ως απόδειξη ότι το Project Freedom μπορεί να αποκαταστήσει σταδιακά την ασφάλεια σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου.

Η επιχείρηση φαίνεται ότι λειτούργησε όπως είχε σχεδιαστεί. Η πολυεπίπεδη αμερικανική άμυνα προστάτευσε τα εμπορικά πλοία, τα οποία ακολούθησαν διαδρομή που το αμερικανικό Ναυτικό είχε χαρακτηρίσει ασφαλή από νάρκες.

Ο ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η διέλευση των δύο πλοίων προστατεύθηκε από μια συνδυασμένη δύναμη αντιτορπιλικών, ελικοπτέρων, μαχητικών αεροσκαφών, drones και άλλων μέσων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ιρανικοί πύραυλοι κρουζ που στόχευαν αμερικανικά αντιτορπιλικά και εμπορικά πλοία καταρρίφθηκαν, ενώ αμερικανικά ελικόπτερα βύθισαν έξι μικρά ιρανικά σκάφη που επιχείρησαν να επιτεθούν.

«Έχουμε εξουδετερώσει κάθε μία από αυτές τις απειλές μέσω της κλινικής εφαρμογής αμυντικών πυρομαχικών», ανέφερε ο Κούπερ, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει «μεγάλος ενθουσιασμός» για το Project Freedom και ότι και άλλα πλοία κινούνται για να αξιοποιήσουν την αμερικανική προστασία.

«Τακτική επιτυχία»

Η εν αποστρατεία υποστράτηγος Karen Gibson χαρακτήρισε την πρώτη ημέρα του Project Freedom «τακτική επιτυχία», αλλά τόνισε ότι η πραγματική αξιολόγηση πρέπει να γίνει σε σύγκριση με την κανονική προπολεμική κυκλοφορία.

Όπως είπε, το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσει πλήρως το στενό. Αρκεί να διατηρεί μια εικόνα διαρκούς κινδύνου, ώστε οι ναυτιλιακές εταιρείες να κρατούν τα πλοία τους μακριά.

Επιφυλακτική η στάση των ναυτιλιακών εταιρειών

Οι επικεφαλής των ναυτιλιακών εταιρειών παραμένουν εξαιρετικά επιφυλακτικοί. Ο Tim Huxley, πρόεδρος της Mandarin Shipping, δήλωσε ότι το στενό παραμένει «εξαιρετικά επικίνδυνο» και εκτίμησε πως τα περισσότερα πλοία θα συνεχίσουν να αποφεύγουν τη διέλευση μέχρι να υπάρξει κάτι πιο συγκεκριμένο ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ανάλογη είναι και η στάση του Angad Banga, διευθύνοντος συμβούλου του The Caravel Group, ο οποίος εποπτεύει τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης πλοίων στον κόσμο. Όπως σημείωσε, ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία, θα χρειαστεί χρόνος για να μετατραπούν οι πολιτικές δηλώσεις και οι στρατιωτικές πρωτοβουλίες σε πραγματικά ασφαλείς και λειτουργικές συνθήκες για τα πλοία και τα πληρώματα.

Ο ίδιος υπενθύμισε ότι δεκάδες χιλιάδες πολιτικοί ναυτικοί συνεχίζουν να εργάζονται σε συνθήκες κινδύνου που δεν επέλεξαν, ενώ το παγκόσμιο εμπόριο εξαρτάται από αυτούς. Η ασφάλεια και η ευημερία τους, είπε, πρέπει να παραμείνουν προτεραιότητα σε κάθε στάδιο της αντίδρασης.

Αμηχανία στον ναυτιλιακό κλάδο

Το αμερικανικό σχέδιο έχει προκαλέσει αμηχανία στον ναυτιλιακό κλάδο, καθώς ούτε ο Ντόναλντ Τραμπ ούτε το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ έχουν δώσει επαρκείς λεπτομέρειες για το πώς θα λειτουργήσει η επιχείρηση σε μεγάλη κλίμακα. Την ίδια στιγμή, το Ιράν δηλώνει ότι τα εμπορικά πλοία και τα δεξαμενόπλοια πρέπει να συντονίζονται με τις δικές του ένοπλες δυνάμεις.

Ο Simon Kaye, διευθυντής αντασφάλισης της NorthStandard, η οποία παρέχει ασφάλιση αστικής ευθύνης σε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου στόλου, σημείωσε ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένες πληροφορίες για το ποια κράτη έχουν ζητήσει την αποστολή, ούτε για το πώς αυτή μπορεί να συντονιστεί με το Ιράν.

Μέχρι να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις, η αγορά αντιδρά με νευρικότητα. Οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να ανεβαίνουν, ενώ η βενζίνη στις ΗΠΑ έχει φτάσει τα 4,46 δολάρια το γαλόνι, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων ετών. Ειδικός της αγοράς πετρελαίου δήλωσε στο CNN ότι οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 5 δολάρια το γαλόνι, αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνει ουσιαστικά κλειστό.