Η πρώτη αποτίμηση της συνάντηση Τραμπ - Σι: Η πομπώδης υποδοχής, το «υπέροχο μέλλον» και η Ταϊβάν

Από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στον ομόλογό του ένα ένα «υπέροχο μέλλον» ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, ενώ την ίδια ώρα η Ταϊβάν και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή βρέθηκαν στο επίκεντρο των συνομιλιών.

Παρά την πομπώδη υποδοχή που επιφύλαξε στον Τραμπ γι' αυτή την επίσημη επίσκεψη, ο οικοδεσπότης του παρέμεινε ωστόσο από την πλευρά του σ' ένα πιο συνηθισμένο και αυστηρό ύφος, επικαλούμενος τον Θουκυδίδη για να επαναλάβει πως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να είναι «εταίροι, όχι αντίπαλοι».

Τα θέματα που προκαλούν εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών αφθονούν: εμπορικές σχέσεις, πόλεμος με το Ιράν, Ταϊβάν, πρόσβαση στις σπάνιες γαίες και τους ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη, όλα ζητήματα τα οποία προκαλούν διενέξεις με διεθνείς προεκτάσεις.

Ο πρόεδρος Σι προειδοποίησε τον Αμερικανό ομόλογό του ότι η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να έρθουν σε «σύγκρουση», αν η Ουάσινγκτον διαχειριστεί με κακό τρόπο το ζήτημα της Ταϊβάν.

«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το πιο σημαντικό στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν αντιμετωπισθεί σωστά, οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες (Κίνα και ΗΠΑ) θα μπορέσουν να παραμείνουν συνολικά σταθερές. Αν αντιμετωπισθεί κακά, οι δύο χώρες θα έρθουν αντιμέτωπες, ακόμα και θα συγκρουσθούν», δήλωσε ο Σι, χρησιμοποιώντας μια λέξη στη μανδαρινική που δεν σημαίνει απαραιτήτως στρατιωτική σύγκρουση.

Σημειώνεται πως η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν μία από τις επαρχίες της, την οποία δεν κατάφερε να ενοποιήσει με το υπόλοιπο έδαφός της μετά το τέλος του κινεζικού εμφυλίου πολέμου το 1949.

Ζητεί μια ειρηνική λύση, ωστόσο επιφυλάσσεται αυτού που θεωρεί δικαίωμά της να προσφύγει στη στρατιωτική ισχύ.

Οξεία αντίδραση από την Ταϊβάν

Η Ταϊβάν αντέδρασε άμεσα στις δηλώσεις του Σι, κατηγορώντας την Κίνα ότι αποτελεί «τη μοναδική πηγή ανασφάλειας» στην περιοχή.

Η εκπρόσωπος του υπουργικού συμβουλίου της Ταϊβάν, Μισέλ Λι, δήλωσε ότι «η στρατιωτική απειλή της Κίνας είναι η μοναδική πηγή ανασφάλειας στα Στενά της Ταϊβάν και στην ευρύτερη περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού».

Πρόσθεσε ακόμη ότι «η συνεχής ενίσχυση της άμυνας και η αποτελεσματική κοινή αποτροπή αποτελούν τους πιο κρίσιμους παράγοντες για τη διασφάλιση της περιφερειακής ασφάλειας».

Η αντίδραση της Ταϊπέι ήρθε μετά τη δήλωση του Σι προς τον Τραμπ ότι η ανεξαρτησία της Ταϊβάν είναι «ασυμβίβαστη» με την ειρήνη.

«Η ανεξαρτησία της Ταϊβάν και η ειρήνη στα Στενά είναι τόσο ασυμβίβαστες όσο η φωτιά με το νερό», φέρεται να είπε ο Κινέζος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι «η διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στα Στενά της Ταϊβάν αποτελεί τον μεγαλύτερο κοινό παρονομαστή μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ».

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας θεωρεί την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν τμήμα της κινεζικής επικράτειας και έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να την επανενώσει με την Κίνα ακόμη και διά της βίας, αν χρειαστεί.

Η «εποικοδομητική στρατηγική σταθερή σχέση» και το μπαράζ συναντήσεων

Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, ο Σι και ο Τραμπ συμφώνησαν σε μια «εποικοδομητική στρατηγική σταθερή σχέση» ως νέο προσανατολισμό για τις διμερείς σχέσεις τα επόμενα τρία χρόνια και μετά.

Ο Σι υποστήριξε ότι η σχέση των δύο χωρών θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από συνεργασία, «καλά ρυθμισμένο ανταγωνισμό» και διαρκή σταθερότητα, ακόμη και αν υπάρχουν «διαχειρίσιμες διαφορές». Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν δημοσιοποιήσει τη δική τους αποτίμηση της συνάντησης.

Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι αμερικανικές και κινεζικές οικονομικές και εμπορικές ομάδες κατέληξαν την Τετάρτη σε ένα «συνολικά ισορροπημένο και θετικό αποτέλεσμα» στις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν της συνάντησης Τραμπ - Σι.

Ο Κινέζος πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι ΗΠΑ και Κίνα πρέπει να συνεργαστούν σε τομείς όπως το εμπόριο, η υγεία, η γεωργία, ο τουρισμός, οι ανταλλαγές μεταξύ των λαών και η επιβολή του νόμου. Όπως σημείωσε, οι δύο πλευρές οφείλουν να αξιοποιήσουν «πολιτικά και διπλωματικά κανάλια, καθώς και μηχανισμούς στρατιωτικής επικοινωνίας».

Η πόρτα της Κίνας «θα συνεχίσει να ανοίγει όλο και περισσότερο»

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ πραγματοποίησε επίσης συνάντηση με ομάδα CEO αμερικανικών επιχειρήσεων που συνοδεύουν τον Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο της οποίας τους υποσχέθηκε ότι η πόρτα της χώρας του προς τον κόσμο «θα συνεχίσει να ανοίγει όλο και περισσότερο», σύμφωνα με όσα μετέδωσε το κρατικό κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα (Xinhua).

«Οι αμερικανικές επιχειρήσεις είναι βαθιά αναμιγμένες στη μεταρρύθμιση και το άνοιγμα της Κίνας και τα δύο μέρη έχουν οφέλη απ' αυτό. Η πόρτα της Κίνας θα συνεχίσει να ανοίγει όλο και περισσότερο. Η Κίνα χαίρεται που οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν την αμοιβαία επωφελή συνεργασία τους μαζί της και είναι πεπεισμένη ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα έχουν ακόμα καλύτερες προοπτικές στην Κίνα», δήλωσε ο Σι, σύμφωνα με το Νέα Κίνα.

Ο πρόεδρος Σι χαιρέτισε επίσης μια «νέα τοποθέτηση» των διμερών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τη σύνοδο κορυφής με τον Τραμπ, μετέδωσε το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο CCTV.

Στην ατζέντα οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Ο πόλεμος και η παγκόσμια ενεργειακή κρίση βρέθηκαν επίσης στο επίκεντρο της επίσκεψης.

Όπως μεταδίδουν κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Τραμπ αναμενόταν να ζητήσει από τον Σι να ασκήσει πίεση στο Ιράν, στενό σύμμαχο του Πεκίνου, ώστε να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, κομβικό πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Κατά την επίσκεψή του στην Κίνα, ο Τραμπ συναντήθηκε μαζί με τον Σι και με επικεφαλής αμερικανικών επιχειρήσεων που ταξίδεψαν στο Πεκίνο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι επικεφαλής των εταιρειών ήρθαν στην Κίνα για να «αποτίσουν σεβασμό» και να ενισχύσουν τις επιχειρηματικές σχέσεις.

Οι προσδοκίες από την πλευρά των ΗΠΑ

Πριν κλείσουν οι πόρτες για τους δημοσιογράφους, ο Τραμπ, ο οποίος πιστεύει πως τα καταφέρνει καλά στις προσωπικές σχέσεις μεταξύ ισχυρών και υπογραμμίζει την εγγύτητά του με τον Σι, δήλωσε πως είναι «τιμή (του) που βρίσκεται δίπλα» στο κινέζο ηγέτη και «τιμή (του) να είναι φίλος» του.

«Οι σχέσεις ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι καλύτερες παρά ποτέ», δήλωσε. «Θα έχουμε μαζί ένα υπέροχο μέλλον», πρόσθεσε.

«Έχω τόσο σεβασμό για την Κίνα, για τη δουλειά που έχετε κάνει. Είστε ένας μεγάλος ηγέτης, το λέω σε όλους», είπε ακόμα.

Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε ειδικά σε κανέναν από τους καβγάδες της στιγμής, επικεντρώνοντας στις δουλειές που ελπίζει να κάνουν οι πολλοί επικεφαλής επιχειρήσεων που τον συνοδεύουν.

Ο Τραμπ ελπίζει επίσης σε μια υπόσχεση για κινεζικές επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Πεκίνο επέμενε, ενόψει της συνόδου κορυφής, στην αναζήτηση «σταθερότητας».

Οι δύο υπερδυνάμεις επιδόθηκαν το 2025 σε έναν άγριο εμπορικό πόλεμο με πλανητικό αντίκτυπο, επιβάλλοντας εξωφρενικούς τελωνειακούς δασμούς και πολλαπλούς περιορισμούς, αμέσως μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

«Όχι αντίπαλοι»

Οι Σι και Τραμπ συνήψαν τον Οκτώβριο μια εκεχειρία, η συνέχεια της οποίας αναμένεται ότι θα είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη διάσκεψη κορυφής.

Από τον Οκτώβριο, η Κίνα αισθάνεται άμεσα τον αντίκτυπο από άλλες πολιτικές του Τραμπ, στη Βενεζουέλα και ακόμα περισσότερο στο Ιράν.

«Οφείλουμε να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι», είπε ο Σι στον Τραμπ.

«Μπορούμε άραγε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες προκλήσεις και να φέρουμε μια μεγαλύτερη σταθερότητα στον κόσμο;», ρώτησε επικαλούμενος τα διδάγματα του Θουκυδίδη, ο οποίος έγραψε για τον κίνδυνο πολέμου όταν μια αναδυόμενη δύναμη έρχεται σε αντιπαλότητα με μια κυρίαρχη δύναμη.

Ο Σι Τζινπίνγκ δεν προχώρησε σε διαχύσεις, στις οποίες δεν είναι συνηθισμένος δημόσια, αν και ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει στα μέσα Απριλίου πως ο κινέζος πρόεδρος θα του έκανε μια «μεγάλη αγκαλιά» στο Πεκίνο.

Ο Σι παρέθεσε χθες, Πέμπτη, το βράδυ δείπνο προς τιμήν του Τραμπ. Σήμερα θα πάρουν μαζί το τσάι τους και στη συνέχεια θα γευματίσουν μαζί.

Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, ο Τραμπ θέλει να ασκήσει πίεση ώστε η Κίνα, πρωταρχικός στρατηγικός και οικονομικός εταίρος του Ιράν -είναι η κύρια χώρα που εισάγει το πετρέλαιό του- να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για να υπάρξει μια διέξοδος στην κρίση στον Κόλπο.