Κοτόπουλα από τεχνητά αυγά ανοίγουν τον δρόμο για την «ανάσταση» εξαφανισμένων πτηνών

Η αμερικανική εταιρεία Colossal Biosciences, με έδρα το Ντάλας, ανακοίνωσε ότι κατάφερε να εκκολάψει 26 ζωντανά κοτόπουλα από πλήρως τεχνητά αυγά. Η ίδια εταιρεία είχε προκαλέσει πέρυσι αίσθηση με την «απο-εξαφάνιση» του ανταρόλυκου, ενώ τώρα στρέφει την τεχνολογία της σε εξαφανισμένα πτηνά, όπως το ντόντο και το γιγάντιο, άπτερο μόα της Νέας Ζηλανδίας.

Κατασκευάζοντας ένα τεχνητό αυγό

Η κατασκευή ενός τεχνητού αυγού δεν είναι απλή υπόθεση. Το φυσικό κέλυφος, πάχους μόλις περίπου 0,4 χιλιοστών, αποτελείται κυρίως από ανθρακικό ασβέστιο και διαθέτει χιλιάδες μικροσκοπικούς πόρους, μέσω των οποίων γίνεται η ανταλλαγή αερίων με την ατμόσφαιρα: το διοξείδιο του άνθρακα αποβάλλεται και το οξυγόνο εισέρχεται. Παράλληλα, οι εσωτερικές μεμβράνες προστατεύουν το έμβρυο από βακτήρια, αλλά πρέπει να είναι τόσο λεπτές ώστε να επιτρέπουν την ελεγχόμενη εξάτμιση νερού, απαραίτητη για τη φυσιολογική ανάπτυξη.

Το τεχνητό αυγό της Colossal είχε διαφορετική μορφή από ένα φυσικό αυγό, αναφέρει το Time. Οι εσωτερικές μεμβράνες κατασκευάστηκαν από εξαιρετικά λεπτό πυρίτιο, με τεχνολογία που η εταιρεία σχεδιάζει να κατοχυρώσει. Το κέλυφος ήταν μια δομή από τιτάνιο, ανοιχτή στο πάνω μέρος, σαν κύπελλο αυγού, με εκατοντάδες εξαγωνικούς πόρους για την ανταλλαγή αερίων. Οι επιστήμονες πήραν γονιμοποιημένα αυγά κότας από φάρμα της εταιρείας, τα άνοιξαν προσεκτικά και μετέφεραν τον κρόκο, το ασπράδι και το μικροσκοπικό έμβρυο στο τεχνητό κέλυφος, το οποίο στη συνέχεια καλύφθηκε με διαφανές καπάκι.

Τα έμβρυα βρίσκονταν περίπου στην τρίτη ημέρα ανάπτυξης, με άλλες 18 ημέρες να απομένουν έως την ολοκλήρωση της επώασης. Τοποθετήθηκαν σε επωαστήρες με ελεγχόμενες συνθήκες και η ανάπτυξή τους παρακολουθούνταν με εικόνες σε συγκεκριμένα στάδια. Όταν ολοκληρώθηκε η διαδικασία, οι νεοσσοί άρχισαν να σπάνε τη μεμβράνη με το ράμφος τους, όπως θα έκαναν μέσα σε ένα φυσικό αυγό. Τα 26 κοτόπουλα μεταφέρθηκαν κατόπιν στη φάρμα του Τέξας από την οποία είχαν προέλθει τα αρχικά αυγά.

Στόχος τα εξαφανισμένα πτηνά

Η τεχνολογία αυτή δεν προορίζεται για την παραγωγή κοτόπουλων. Ο πραγματικός στόχος είναι πολύ πιο φιλόδοξος: η επαναφορά ειδών που έχουν χαθεί. Στην περίπτωση του μόα, ενός άπτερου πτηνού ύψους έως και 3,6 μέτρων που εξαφανίστηκε πριν από περίπου 600 χρόνια στη Νέα Ζηλανδία, οι επιστήμονες σχεδιάζουν να αλληλουχήσουν το γονιδίωμά του από δείγματα που σώζονται σε μουσεία και συλλογές. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσουν συγγενικά ζώντα είδη, όπως το τιναμού ή το εμού, τροποποιώντας κύτταρα που εξελίσσονται σε ωάρια και σπερματοζωάρια, ώστε να φέρουν βασικά χαρακτηριστικά του μόα.

Το μεγάλο εμπόδιο είναι το μέγεθος. Ένα αυγό μόα ήταν περίπου 80 φορές μεγαλύτερο από ένα αυγό κότας και οκτώ φορές μεγαλύτερο από ένα αυγό εμού. Ένα έμβρυο μόα θα μπορούσε ίσως να ξεκινήσει την ανάπτυξή του σε αυγό συγγενικού είδους, αλλά σύντομα θα χρειαζόταν πολύ περισσότερο χώρο. Εκεί θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα τεχνητό αυγό, πολλαπλάσιας κλίμακας από αυτό που δοκιμάστηκε στα κοτόπουλα.

Η Colossal δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη ημερομηνία για πιθανή εκκόλαψη μόα, αν και ο διευθύνων σύμβουλός της, Μπεν Λαμ, τοποθετεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο στα μέσα της δεκαετίας του 2030. Πριν από αυτό, η εταιρεία θα πρέπει να δοκιμάσει την τεχνολογία σε μικρότερα πτηνά, να τη μεγεθύνει για είδη όπως το εμού και τελικά να επιχειρήσει το άλμα προς το γιγάντιο μόα.