Σε κρίσιμο σταυροδρόμι οι συνομιλίες ΗΠΑ - Ιράν: Γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την κατάληξη

Πολύ απλά γιατί οι διαρροές που γίνονται από τις δύο πλευρές ανατρέπουν συνεχώς το σκηνικό με αποτέλεσμα άλλοτε να φαίνονται ότι βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας και κάποιες φορές κάτι τέτοιο να φαίνεται αδύνατο.

Αν και όλα δείχνουν ότι έχει επιτευχθεί πρόοδος δεν είναι τόσο σημαντική που να δικαιολογεί ακόμα επίσημες ανακοινώσεις.

Ο ίδιος ο Τραμπ προχώρησε σε μια σειρά από αναρτήσεις στην πλατφόρμα TruthSocial δίνοντας το στίγμα των προθέσεων του και των επιδιώξεών του.

Αρχικά τόνισε ότι έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές να μην βιαστούν για την επίτευξη μιας συμφωνίας αρκεί το αποτέλεσμα να είναι σωστό δείχνοντας ότι υπάρχουν εμπόδια.

Για να υπογραμμίσει στη συνέχεια: «Αν κάνω μια συμφωνία με το Ιράν, θα είναι μια καλή και σωστή, όχι σαν αυτή που έκανε ο Ομπάμα, η οποία έδωσε στο Ιράν τεράστια ποσά σε μετρητά και το άφησε να έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει πυρηνικό όπλο

Η συμφωνία μας είναι ακριβώς το αντίθετο, αλλά κανείς δεν την έχει δει ή δεν ξέρει τι είναι. Δεν έχει καν ολοκληρωθεί πλήρως η διαπραγμάτευσή της ακόμα. Σε αντίθεση με εκείνους πριν από εμένα που θα έπρεπε να είχαν λύσει αυτό το πρόβλημα πριν από πολλά χρόνια, εγώ δεν κάνω κακές συμφωνίες!»

Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι δεν είναι δυνατό να συναφθεί μια συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μέσα σε «72 ώρες».

«Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα είναι πολύ τεχνικές. Δεν μπορούμε να διευθετήσουμε ένα πυρηνικό ζήτημα σε 72 ώρες σε μια γωνιά του τραπεζιού», τόνισε.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν και υπάρχει αισιοδοξία στην αμερικανική πλευρά υπάρχει η παραδοχή ότι τίποτε δεν έχει οριστικοποιηθεί και ανά πάσα στιγμή οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να καταρρεύσουν.

Χαμηλώνουν τον πήχη οι Ιρανοί

Το σενάριο αυτό καλλιεργείται επιμελώς και από την ιρανική πλευρά. Σύμφωνα με διαρροές από την Τεχεράνη υπάρχουν σημάδια υποχώρησης των ΗΠΑ σε δύο κομβικά ζητήματα: τον μηχανισμό αποδέσμευσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και το εύρος της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο».

Παρόλο που το προσχέδιο της συμφωνίας περιλαμβάνει ένα πλαίσιο κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, το Ισραήλ φέρεται να πιέζει την Ουάσινγκτον να συμπεριλάβει διατύπωση που θα της επιτρέπει να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, με το πρόσχημα της απάντησης σε «οποιαδήποτε απειλή». Η Τεχεράνη έχει ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι δεν θα υπογράψει τη συμφωνία ως έχει.

Παράλληλα διαμηνύει ότι δεν εμπιστεύεται τις ΗΠΑ παρά τις συνεχιζόμενες έμμεσες συνομιλίες μέσω του Πακιστάν και τονίζει ότι ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία, θα χρησιμοποιήσει χαρτιά που έχει στη διάθεσή του σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της.

Νωρίτερα το πρακτορείο Tasnim είχε αναφέρει ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως η αμερικανική πλευρά συνεχίζει να παρεμποδίζει την πρόοδο των συνομιλιών. Συγκεκριμένα έκανε λόγο για εμπόδια από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ορισμένους όρους της συμφωνίας, μεταξύ των οποίων και το ζήτημα της αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Παράλληλα το ιρανικό καθεστώς διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν προτίθεται να υπαναχωρήσει στο θέμα του πυρηνικού του προγράμματος και την μεταφορά του ουρανίου που διαθέτει στο εξωτερικό.

Ένας ακόμη παράγοντας που δυσχαιρένει τις εξελίξεις είναι το γεγονός ότι κανείς δεν ξέρει ποιος θα λάβει την τελική απόφαση για λογαριασμό του Ιράν, αν θα είναι ο εξαφανισμένος ανώτατος ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ ή το ανώτατο συμβούλιο της χώρας.

Η συμφωνία που είναι στο τραπέζι

Η προτεινόμενη συμφωνία φέρεται να προσφέρει στο Ιράν άρση των κυρώσεων και ξεκλείδωμα έως και 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων περιουσιακών στοιχείων σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και τη συμφωνία για διαπραγμάτευση για το πυρηνικό του πρόγραμμα τις επόμενες 60 ημέρες, ξεκινώντας στις 5 Ιουνίου στο Πακιστάν Τουλάχιστον 12 δισεκατομμύρια δολάρια από τα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο Κατάρ.

Στο επίκεντρο της καθυστέρησης βρίσκεται η απαίτηση των ΗΠΑ να εξαρτηθεί η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν που κατέχει το Κατάρ, από την πρόοδο στην παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Η συμφωνία φέρεται επίσης να απαιτεί από το Ιράν και τις ΗΠΑ, και τους συμμάχους τους, να σταματήσουν τις εχθροπραξίες, και από το Ισραήλ να τερματίσει την επίθεσή του στον Λίβανο.

Ο ρόλος του Ισραήλ

Καθοριστικός για τις εξελίξεις είναι ο ρόλος του Ισραήλ. Ο Νετανιάχου είναι σε συνεχή επικοινωνία με τον Τραμπ καθώς θεωρεί ότι η συμφωνία έτσι όπως διαμορφώνεται δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της ειδικά στο Λίβανο ενώ δεν εξαλείφει την απειλή του Ιράν.

Σύμφωνα πληροφορίες ο Νετανιάχου ζητά από τις ΗΠΑ τη διατήρηση της ισραηλινής επιχειρησιακής ελευθερίας στον Λίβανο, αλλά και να διασφαλίσουν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης δεν θα αποτελεί απειλή για το Ισραήλ. Παράλληλα ο Ισραηλινός στρατός ετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα ακόμη και επανάληψη των επιχειρήσεων στο Ιράν.

Με όλους αυτούς τους παράγοντες η εξίσωση είναι το λιγότερο περίπλοκη, δεδομένου ότι οι επιδιώξεις της κάθε πλευράς είναι διαφορετικές κάτι που κάνει εξαιρετικά δύσκολο την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα επιτρέψει σε όλους να δηλώσουν νικητές.