Αστρονόμοι έλαβαν σήμα λέιζερ από αντικείμενο που βρίσκεται 8 δισ. έτη φωτός μακριά από τη Γη

Το εύρημα, που περιγράφεται σε μελέτη η οποία πρόκειται να δημοσιευθεί στο περιοδικό «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters», αποκαλύπτει ένα από τα πιο εντυπωσιακά ενεργειακά φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί στο βαθύ σύμπαν.

Η εκπομπή καταγράφηκε από το παρατηρητήριο MeerKAT, ένα σύνολο 64 ραδιοτηλεσκοπίων στη Νότια Αφρική, το οποίο συγκαταλέγεται στα πιο προηγμένα όργανα ραδιοαστρονομίας στον κόσμο. Οι ερευνητές εντόπισαν την ισχυρή ακτινοβολία στο σύστημα γαλαξιών HATLAS J142935.3–002836, όπου δύο γαλαξίες βρίσκονται σε διαδικασία σύγκρουσης.

Τι είναι το μεγα-μέιζερ

Το σήμα ταυτοποιήθηκε ως μεγα-μέιζερ υδροξυλίου, ένα φυσικό φαινόμενο που μπορεί να περιγραφεί ως ένα είδος κοσμικού λέιζερ. Σε αντίθεση με τα τεχνητά λέιζερ, τα οποία εκπέμπουν ορατό φως, τα μεγαμέιζερ εκπέμπουν εξαιρετικά έντονη ακτινοβολία μικροκυμάτων. Η ακτινοβολία αυτή παράγεται από μόρια υδροξυλίου, τα οποία βρίσκονται μέσα σε τεράστια νέφη διαστρικού αερίου.

Η προέλευση αυτού του ασυνήθιστου φαινομένου συνδέεται άμεσα με τη σύγκρουση των δύο γαλαξιών. Όταν τέτοια γιγάντια συστήματα συγκρούονται, τεράστιες ποσότητες αερίου συμπιέζονται βίαια. Η συμπίεση αυτή διεγείρει τα μόρια και προκαλεί την εκπομπή ακτινοβολίας σε αλυσιδωτή διαδικασία. Το αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση του σήματος μικροκυμάτων και η δημιουργία ενός τεράστιου φυσικού «λέιζερ» σε κοσμική κλίμακα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ένταση του συγκεκριμένου σήματος είναι τόσο μεγάλη ώστε ενδέχεται να ξεπερνά την κατηγορία των συνηθισμένων μεγα-μέιζερ. Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να πρόκειται για γιγα-μέιζερ, μια ακόμη πιο ακραία θεωρητική κατηγορία, ικανή να εκπέμπει ακτινοβολία δισεκατομμύρια φορές ισχυρότερη από εκείνη ενός συμβατικού μέιζερ.

«Το σύστημα αυτό είναι πραγματικά εξαιρετικό», δήλωσε ο αστρονόμος Thato Manamela, από το Πανεπιστήμιο της Πρετόρια. «Βλέπουμε το αντίστοιχο ενός λέιζερ που προέρχεται από την άλλη άκρη του σύμπαντος».

Η ανίχνευση θα ήταν σχεδόν αδύνατη χωρίς τον βαρυτικό φακό, ένα φαινόμενο που είχε προβλεφθεί από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν. Η βαρύτητα ενός ενδιάμεσου γαλαξία καμπύλωσε τον χωροχρόνο και ενίσχυσε την ακτινοβολία πριν αυτή φτάσει στη Γη, λειτουργώντας σαν φυσικό τηλεσκόπιο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ανακάλυψη μπορεί να οδηγήσει στον εντοπισμό εκατοντάδων ή και χιλιάδων παρόμοιων κρυμμένων μεγα-μέιζερ, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη γέννηση, την εξέλιξη και τις συγκρούσεις των γαλαξιών στην ιστορία του Σύμπαντος.