Έμπολα: «Μπορούμε να σταματήσουμε» την επιδημία, λέει ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ

Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους έφτασε αεροπορικώς στην Κινσάσα το βράδυ. Σήμερα πάει στην Ιτουρί, επαρχία στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας που αποτελεί επίκεντρο της επιδημίας με 246 θανάτους επί συνόλου 1.000 και πλέον ύποπτων κρουσμάτων, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό που ωστόσο ενδέχεται να είναι πολύ υποτιμημένος.

Οι αρχές της ΛΔ Κονγκό κήρυξαν τη 15η Μαΐου νέα επιδημία του Έμπολα, τη 17η στην πελώρια κεντροαφρικανική χώρα περίπου 100 εκατομμυρίων κατοίκων.

Ο ιός είναι παρών σε τρεις επαρχίες και στη γειτονική Ουγκάντα, όπου έχουν επιβεβαιωθεί με εργαστηριακές εξετάσεις επτά κρούσματα και ένας θάνατος. Οι αρχές στην Καμπάλα δεν ανακοινώνουν τα ύποπτα κρούσματα.

Αντιδρώντας, ο ΠΟΥ κήρυξε κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος, όμως, στο επίκεντρο της κρίσης, η αντίδραση αργεί να οργανωθεί. Τις τελευταίες ημέρες, ομάδες του Γαλλικού Πρακτορείου είδαν ασθενείς, κάποιους που παρουσίαζαν ήδη αιμορραγικά συμπτώματα, να φθάνουν σε απελπιστική κατάσταση με μοτοταξί, χωρίς κανένας οδηγός ή επιβάτης να είναι εφοδιασμένος, ή εφοδιασμένη, με μέσα ατομικής προστασίας.

Ο ιός, εξαιρετικά μεταδοτικός, προκαλεί αιμορραγικό πυρετό.

«Παρότι η κατάσταση είναι περίπλοκη, νομίζω ότι μπορούμε να σταματήσουμε αυτό το πράγμα», είπε ο Δρ. Τέντρος στον Τύπο κατεβαίνοντας από το αεροσκάφος, προσθέτοντας πως πήγε στη χώρα για «να διαπιστώσει την κατάσταση επιτόπου και να προσφέρει βοήθεια».

Ο αιθίοπας επικεφαλής του ΠΟΥ, ακόμη, παρατήρησε πως το κυριότερο εμπόδιο στις προσπάθειες για τον περιορισμό της επιδημίας είναι οι εχθροπραξίες που συνεχίζονται στην περιοχή.

Στην απομονωμένη επαρχία Ιτουρί, οι υπηρεσίες του κράτους, από τα φτωχότερα στην υφήλιο, είναι ουσιαστικά απούσες. Και η πρόσβαση είναι δύσκολη, εξαιτίας της δράσης ένοπλων οργανώσεων, όπως η ADF (Συμμαχικές Δημοκρατικές Δυνάμεις), που έχει ορκιστεί πίστη στο Ισλαμικό Κράτος, ή αντίπαλες παραστρατιωτικές ομάδες φυλών και κοινοτήτων που διαπράττουν συχνά σφαγές.

Οι γειτονικές επαρχίες Βόρειο Κίβου και Νότιο Κίβου, που πλήττονται επίσης από την επιδημία, είναι επίσης θέατρο σχεδόν αδιάκοπων συγκρούσεων εδώ και 30 χρόνια. Αχανή εδάφη ελέγχονται από την ένοπλη αντικυβερνητική οργάνωση M23, που υποστηρίζεται από τον στρατό της Ρουάντας.

«Δεν είσαστε μόνοι»

Η τρέχουσα επιδημία οφείλεται στο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, πιο σπάνιο, για το οποίο δεν υπάρχει σήμερα ούτε συγκεκριμένη θεραπεία, ούτε εμβόλιο. Οι περισσότερες προηγούμενες επιδημίες οφείλονταν στο στέλεχος Ζαΐρ του ιού, για το οποίο αντιθέτως υπάρχει εμβόλιο.

«Ως τα τέλη του 2026, τα ACDC θα εγγυηθούν πως θα διαθέτουμε εμβόλιο και φάρμακο εναντίον του Μπουντιμπουγκιό», υποσχέθηκε ο Ζαν Κασέγια, ο επικεφαλής της κυριότερης υγειονομικής υπηρεσίας της Αφρικανικής Ένωσης, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης μέσω διαδικτύου χθες.

Επίσης χθες, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι συμβουλευτικές επιτροπές έχουν συστήσει να γίνουν κλινικές δοκιμές διαφόρων εμβολίων και φαρμάκων, δυνητικά αποτελεσματικών, για το στέλεχος αυτό.

Νωρίτερα χθες, ο Δρ. Τέντρος απηύθυνε μέσω X ανοικτή επιστολή στους πολίτες της ΛΔ Κονγκό, διαβεβαιώνοντάς τους ότι «δεν είσαστε μόνοι σας».

«Ξέρω πως πολλοί από εσάς είσαστε εξαντλημένοι», τόνισε, «έχετε υποστεί τόσα πολλά: την ελονοσία, την πείνα, την ανασφάλεια, τον καθημερινό αγώνα για να κρατήσετε την οικογένειά σας ασφαλή. Και τώρα, τον Έμπολα».

Η Ουγκάντα και η Ρουάντα ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα πως κλείνουν τα σύνορά τους με την ΛΔ Κονγκό. Κι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν «ούτε ένα κρούσμα του Έμπολα να εισέλθει» στην επικράτεια της χώρας του.

Τέτοια μέτρα γενικά περιπλέκουν την επιδημιολογική επιτήρηση και ωθούν κόσμο να περνά ανεξέλεγκτα, παράνομα τα σύνορα, παρατηρούν ειδικοί σε ζητήματα δημόσιας υγείας.

«Ο ΠΟΥ δεν συνιστά ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, διότι δεν βοηθούν» να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η εξάπλωση της επιδημίας από τη μια χώρα στην άλλη, σημείωσε ο Δρ. Τέντρος φθάνοντας στην Κινσάσα χθες.

Η Ουάσιγκτον θέλει να ανοίξει στην Κένυα κέντρο καραντίνας για ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα του Έμπολα, κυρίως Αμερικανούς, επιβεβαίωσε χθες αμερικανός αξιωματούχος που εκφράστηκε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί.

Ο Έμπολα έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία πενήντα χρόνια, με τον δείκτη θνητότητας να κυμαίνεται μεταξύ του 25% και του 90%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Η πιο φονική επιδημία στη ΛΔ Κονγκό είχε στοιχίσει τη ζωή σε σχεδόν 2.300 ανθρώπους επί συνόλου 3.500 κρουσμάτων μεταξύ του 2018 και του 2020.