Τι προβλέπουν το άρθρο 4 και το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ στη «σκιά» της πτώσης drone στη Ρουμανία

Το άρθρο 5, περιλαμβάνει ρήτρα αλληλεγγύης η οποία προβλέπει ότι μία ένοπλη επίθεση εναντίον μίας χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ θα θεωρηθεί επίθεση εναντίον όλων.

Το άρθρο αυτό έχει χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2011 στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Υπονοεί όλες τις δραστηριότητες του ΝΑΤΟ στο πεδίο της αποτροπής και της άμυνας συμπεριλαμβανομένης της τακτικής διεξαγωγής στρατιωτικών γυμνασίων και της ανάπτυξης μόνιμων στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ» όπως αναφέρει η Συμμαχία.

Η πρώτη αντίδραση μετά την πτώση του drone

Μετά την πτώση του drone, το ΝΑΤΟ εξέφρασε την «αλληλεγγύη» του και έκανε λόγο για «ανεύθυνη» συμπεριφορά της Ρωσίας. Υποσχέθηκε δε να προστατεύσει το έδαφος της Συμμαχίας και να ενισχύσει τις ικανότητες άμυνάς του στα ανατολικά του σύνορα.

Στην περίπτωση που η ενδιαφερόμενη χώρα το ζητήσει, οι Σύμμαχοι μπορούν να συνέλθουν για «διαβουλεύσεις» σύμφωνα με το άρθρο 4.

Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι οι Σύμμαχοι «διαβουλεύονται κάθε φορά που, κατά τη γνώμη ενός από αυτούς, η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια ενός από τα μέρη απειλείται».

Επίκληση του άρθρου 4 έχει γίνει εννέα φορές σε όλη την ιστορία του ΝΑΤΟ, εκ των οποίων τρεις φορές πριν από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Μετά το 2014, επίκληση του άρθρου 4 έχει γίνει έξι φορές, εκ των οποίων οι τρεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Αυτές οι κεκλεισμένων των θυρών «διαβουλεύσεις» οδηγούν συχνά σε αποφάσεις, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ικανότητας αποτροπής της Συμμαχίας, κεντρικό στοιχείο αυτού του οργανισμού που δημιουργήθηκε το 1949.

Επίκληση του άρθρου 4 έγινε, αντίθετα, δύο φορές μέσα σε έναν μήνα τον περασμένο Σεπτέμβριο. Μετά την Πολωνία, η Εσθονία είχε ζητήσει επίσης «διαβουλεύσεις» μετά την υπέρπτηση πάνω από το έδαφός της τριών ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών.