Διαφωνίες στην ΕΕ για τις επαφές των Βρυξελλών με τη Μόσχα

Ο Πέδρο Λούρτι, προσωπάρχης του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επικοινώνησε δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες με αξιωματούχο στη Μόσχα, καθώς η ΕΕ αναζητούσε τρόπους επανέναρξης των διαπραγματεύσεων με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

• Δίαυλο επικοινωνίας με τον Πούτιν για την Ουκρανία ανοίγει η Ευρωπαϊκή Ένωση

Με τις προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία να φαίνονται αδιέξοδες, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διχαστεί ως προς το πόσο πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία έναντι της βοήθειας προς την Ουκρανία ώστε να κερδίσει στο πεδίο της μάχης.

Καθώς η σύνοδος κορυφής των ηγετών της ΕΕ ξεκίνησε στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης, έγινε σαφές ότι πολλές κυβερνήσεις δεν γνώριζαν την πρωτοβουλία. Κάποιες δήλωσαν ότι αντιτίθενται στην πραγματοποίησή της, σύμφωνα με το Politico, που συνομίλησε με πέντε διπλωμάτες που έχουν γνώση των συζητήσεων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι χώρες της Βαλτικής — Λετονία, Λιθουανία και Εσθονία — αντέδρασαν έντονα στην προοπτική προσέγγισης της Ρωσίας, ενώ αρκετοί ηγέτες έμαθαν για τις τηλεφωνικές κλήσεις μόνο αφού εμφανίστηκαν σε δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης και εξέφρασαν την οργή τους.

Ο Πορτογάλος Λούρτι, ο οποίος έχει τη φήμη έμπειρου διαπραγματευτή, απευθύνθηκε στους πρέσβεις των 27 κυβερνήσεων της ΕΕ την Τετάρτη (17/6), όταν δημοσιοποιήθηκαν τα νέα για τις τηλεφωνικές κλήσεις, τις οποίες ανέφερε για πρώτη φορά το Bloomberg. Ενώ παραπονέθηκε ότι είχαν διαρρεύσει στα μέσα ενημέρωσης, τις δικαιολόγησε λέγοντας ότι πραγματοποιήθηκαν μετά από αίτημα του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς την Ευρώπη να συμμετάσχει στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Ο Λούρτι δεν επιβεβαίωσε εάν θα υπάρξει περαιτέρω επικοινωνία, αλλά δεσμεύτηκε να ενημερώσει τους πρεσβευτές σε περίπτωση που συμβεί αυτό.

Επίσης, ο Ευρωπαίος αξιωματούχος ενημέρωσε ότι συζήτησε με τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Πούτιν.

Ποιος εκπροσωπεί την Ευρώπη;

Η διαφωνία αντικατοπτρίζει ευρύτερες εντάσεις στην ΕΕ. Αξιωματούχοι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής έχουν υποστηρίξει ότι τυχόν μελλοντικές επαφές με τη Μόσχα θα πρέπει να διεξάγονται από ένα θεσμικό όργανο της ΕΕ ικανό να εκπροσωπεί και τις 27 χώρες μέλη και όχι από μεμονωμένους εθνικούς ηγέτες.

Η ομάδα γνωστή ως E3, η οποία αποτελείται από τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, πιέζει να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων σε οποιεσδήποτε μελλοντικές συνομιλίες, λέγοντας στους άλλους εταίρους της ΕΕ ότι έχουν ήδη συμφωνήσει σε αυτήν την προσέγγιση με τον Ζελένσκι κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Λονδίνο νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

«Χρειαζόμαστε ένα σχήμα που να είναι ικανό να αναλάβει δράση», δήλωσε ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα αποκτούσε νομιμοποίηση με την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή των άλλων Ευρωπαίων εταίρων και με στενό συντονισμό με το Κίεβο και την Ουάσινγκτον.

Την ίδια ώρα, είναι γνωστό ότι η Πολωνία και η Ιταλία έχουν επίσης πιέσει για ρόλο στις συνομιλίες.

Η διαμάχη υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες καθώς επιδιώκουν κεντρικό ρόλο για την ΕΕ σε οποιαδήποτε μελλοντική ειρηνευτική διαδικασία για την Ουκρανία. Μπορεί οι κυβερνήσεις να συμφωνούν ότι η Ευρώπη θα πρέπει να έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εντούτοις υπάρχουν διαφωνίες για το πώς θα επιτευχθεί αυτό και ποιος θα μιλάει εκ μέρους της ΕΕ.