ΗΠΑ και Ιράν θέτουν τις κόκκινες γραμμές: Πυρηνικά, Ορμούζ και Λίβανος τα όρια της διαπραγμάτευσης

Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ ξεκαθαρίζουν, μέσω του Μάρκο Ρούμπιο, ότι καμία τελική συμφωνία δεν μπορεί να επιτρέψει στην Τεχεράνη να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.

Από την άλλη, το Ιράν, μέσω του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, εμφανίζεται έτοιμο για διάλογο, αλλά αποκλείει κάθε συζήτηση για τους βαλλιστικούς πυραύλους, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί τα στρατηγικά του όπλα.

Πέραν αυτών, «αγκάθι» παραμένει ο Λίβανος, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται και οι συνομιλίες για την εκεχειρία δείχνουν να σκοντάφτουν ξανά στον ρόλο της Χεζμπολάχ και στην επιρροή του Ιράν.

Η Ουάσινγκτον βάζει φρένο σε κάθε σενάριο ελέγχου του Ορμούζ

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έστειλε σαφές μήνυμα ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία με το Ιράν δεν θα επιτρέπει στην Τεχεράνη να επιβάλει διόδια ή άλλες χρεώσεις στα Στενά του Ορμούζ.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι καμία χώρα δεν έχει δικαίωμα να επιβάλλει τέλη σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς, τονίζοντας ότι μια τέτοια ρύθμιση θα ήταν αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσινγκτον θέτει από την αρχή ένα σαφές όριο: ο διάλογος με το Ιράν μπορεί να συνεχιστεί, αλλά η ελεύθερη ναυσιπλοΐα δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Διάλογος χωρίς υποχώρηση στα στρατηγικά όπλα

Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε από το Ισλαμαμπάντ ότι το πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας δεν περιλαμβάνεται στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο μέλλον.

Ο Ιρανός πρόεδρος τόνισε ότι η Τεχεράνη «δεν θα διαπραγματευθεί ποτέ με κανέναν την αμυντική της ικανότητα», υποστηρίζοντας ότι χωρίς τους πυραύλους της η χώρα «θα είχε καταστραφεί».

Παράλληλα, εξέφρασε δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιτέθηκε δύο φορές στο Ιράν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

«Δεν εμπιστευόμαστε τις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή μας επιτέθηκαν δύο φορές ενώ διεξάγονταν συνομιλίες. Παρ' όλα αυτά, παραμένουμε έτοιμοι για διάλογο και ειρήνη», δήλωσε ο Πεζεσκιάν.

Οι δηλώσεις του έρχονται εν μέσω αντικρουόμενων μηνυμάτων από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη σχετικά με το περιεχόμενο των πρόσφατων συνομιλιών και τα ζητήματα που ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής συμφωνίας.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών και ο Λίβανος

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο. Το δεύτερο μεγάλο πεδίο πίεσης βρίσκεται στον Λίβανο. Ως προς το θέμα αυτό, έχει ήδη ξεκινήσει στην Ουάσινγκτον ο πέμπτος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο ίδιο διπλωματικό πλαίσιο εντάσσεται και η τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, με αντικείμενο τις προσπάθειες για την εκεχειρία και τον μηχανισμό παρακολούθησής της.

Σύμφωνα με τη λιβανική προεδρία, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι συζήτησαν με τον Αούν την πρόταση για τη δημιουργία τριμερούς μηχανισμού παρακολούθησης της εκεχειρίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Λιβάνου και Ιράν.

Παράλληλα, ενημέρωσαν τον Λιβανέζο πρόεδρο ότι οι ρυθμίσεις για τον μηχανισμό εφαρμογής και παρακολούθησης της εκεχειρίας βρίσκονται υπό εξέταση. Οι Βανς και Ρούμπιο επανέλαβαν επίσης τη στήριξη της Ουάσινγκτον προς την κρατική εξουσία και τους θεσμούς του Λιβάνου.

«Ναυάγιο» οι συνομιλίες Ισραήλ - Λιβάνου, λέει ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ

Από την ισραηλινή πλευρά, ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γέσιελ Λάιτερ, δήλωσε ότι ο πέμπτος γύρος συνομιλιών για την εκεχειρία στον Λίβανο, με μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει εξελιχθεί σε «ναυάγιο».

Ο Λάιτερ ανέφερε ότι η έννοια της αποκλιμάκωσης είναι λανθασμένη όσο το βασικό ζήτημα παραμένει η Χεζμπολάχ. Όπως είπε, η οργάνωση πρέπει να ηττηθεί και να απομακρυνθεί από την εξίσωση, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση ότι εμφανίζεται πιο ισχυρή και πιο τολμηρή.

Ο Ισραηλινός πρέσβης έθεσε επίσης ερωτήματα για το κατά πόσο κεφάλαια που ενδέχεται να καταστούν διαθέσιμα προς το Ιράν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη της Χεζμπολάχ.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας διαπραγμάτευσης με πολλά επίπεδα και ακόμη περισσότερα εμπόδια. Στο πρώτο επίπεδο βρίσκεται το πυρηνικό ζήτημα, που παραμένει ο βασικός λόγος για τον οποίο ΗΠΑ και Ιράν αναζητούν ένα πλαίσιο συνεννόησης. Στο δεύτερο επίπεδο βρίσκεται το Ορμούζ, όπου η Ουάσινγκτον δεν θέλει να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει θεσμικό ή πρακτικό έλεγχο στη ναυσιπλοΐα. Στο τρίτο επίπεδο βρίσκεται ο Λίβανος, όπου η Χεζμπολάχ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ιρανική ισχύς δεν περιορίζεται στα σύνορα του Ιράν.