Φον ντε Λάιεν: Σήμερα η εκταμίευση της πρώτης δόσης του δανείου των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία

Τα 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με το euronews.com, θα συμβάλουν στην κάλυψη των δημοσιονομικών κενών του Κιέβου και θα διασφαλίσουν τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.

Μια δεύτερη εκταμίευση, ύψους περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ, που προορίζεται για την παραγωγή drones, αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες.

Η είδηση έρχεται σε μια στιγμή που η Ουκρανία απολαμβάνει νέα δυναμική στο πεδίο της μάχης εναντίον των ρωσικών στρατευμάτων, ενώ ο πολεμικός μηχανισμός της Μόσχας παρουσιάζει αυξανόμενη καταπόνηση.

«Σήμερα, μεταφέρουμε την πρώτη δόση στο πλαίσιο αυτού του δανείου, η οποία ανέρχεται ακριβώς σε 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ μακροοικονομικής βοήθειας», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την Πέμπτη απευθυνόμενη στην Πρωθυπουργό της Ουκρανίας, Γιούλια Σβιρίντενκο, κατά τη συμμετοχή της στη Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας στο Γκντανσκ της Πολωνίας.

«Αυτό είναι πράγματι αλληλεγγύη στην πράξη. Δείχνει ότι η υποστήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία είναι εδώ για να μείνει», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν.

Η ανακοίνωση σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής σε έναν εξάμηνο πολιτικό αγώνα για την υλοποίηση του δανείου.

Οι 27 ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν για το έκτακτο πακέτο βοήθειας τον Δεκέμβριο, αφού μια ευρηματική πρόταση για την αξιοποίηση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας κατέρρευσε την τελευταία στιγμή.

Ως εναλλακτική λύση, επέλεξαν να διαμορφώσουν το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσω κοινού χρέους. Η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχική Δημοκρατία διαπραγματεύτηκαν την εξαίρεσή τους από το πρόγραμμα.

Οι Βρυξέλλες επιτάχυναν τις τεχνικές και νομικές προετοιμασίες για να ξεκινήσουν οι εκταμιεύσεις το συντομότερο δυνατόν και να αποτραπεί η χρεοκοπία της κυβέρνησης του Κιέβου, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα.

Οι διαβουλεύσεις και τα βέτο

Στα τέλη Φεβρουαρίου, ακριβώς όταν η πλήρης εισβολή της Ρωσίας επρόκειτο να συμπληρώσει τέσσερα χρόνια, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν συγκλόνισε τους ομολόγους του επιβάλλοντας ξαφνικά βέτο στο τελικό νομοθετικό κείμενο, λόγω μιας άσχετης διαμάχης με την Ουκρανία σχετικά με τον αγωγό πετρελαίου «Ντρουζμπά».

Το βέτο προκάλεσε μια οξεία ανταλλαγή αλληλοκατηγοριών μεταξύ Βουδαπέστης και Κιέβου, με τις Βρυξέλλες να βρίσκονται στη μέση. Το αδιέξοδο δεν επιλύθηκε παρά μόνο στα τέλη Απριλίου, αφού ο Όρμπαν υπέστη συντριπτική ήττα στις γενικές εκλογές της Ουγγαρίας.

Σήμερα, έξι μήνες μετά την κρίσιμη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου, η ΕΕ έχει φτάσει σε ένα στάδιο όπου μπορεί επιτέλους να αρχίσει να μεταφέρει τα χρήματα.

Το πλάνο της χρηματοδότησης

Τα 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ σηματοδοτούν την έναρξη μιας σειράς πληρωμών που θα πραγματοποιηθούν σταδιακά μέχρι το τέλος του έτους. Για το 2026, οι Βρυξέλλες έχουν διαθέσει 45 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 16,7 δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται για οικονομική στήριξη και 28,3 δισεκατομμύρια ευρώ για στρατιωτική στήριξη.

Οι πληρωμές θα εξαρτώνται από την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στο Κίεβο, ενώ οποιαδήποτε οπισθοδρόμηση στον αγώνα κατά της διαφθοράς θα μπορούσε να προκαλέσει προσωρινή αναστολή της βοήθειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το στρατιωτικό σκέλος του δανείου θα συνοδεύεται από όρους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα ωφελήσει οπλισμό και πυρομαχικά «Made in Europe».

Ωστόσο, η επόμενη εκταμίευση ύψους 5 δισ. ευρώ θα εξαιρείται από αυτή την υποχρέωση, καθώς η Ουκρανία χρειάζεται να αγοράσει ορισμένα εξαρτήματα από την Κίνα για την παραγωγή των χαμηλού κόστους drones της.

Το Κίεβο αναζητά επίσης τρόπους για την προμήθεια συστημάτων αεροπορικής άμυνας Patriot αμερικανικής κατασκευής. Δεν είναι σαφές εάν το ευρωπαϊκό δάνειο θα χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτό σε μεταγενέστερο στάδιο.

Τα υπόλοιπα 45 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για το 2027 και θα καλύψουν τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας. Οι δυτικοί σύμμαχοι αναμένεται να καλύψουν το υπόλοιπο ένα τρίτο.

«Συνεχίζουμε να καλούμε όλους τους εταίρους μας να διατηρήσουν τη στήριξή τους, διότι μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ουκρανία είναι προς το συμφέρον όλων μας», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν την Πέμπτη.

«Ο στόχος μας δεν είναι μόνο να βοηθήσουμε την Ουκρανία να αντέξει, αλλά και να την βοηθήσουμε να αναπτυχθεί και να ευημερήσει ως ελεύθερη και ευρωπαϊκή χώρα».

Τα 24 κράτη μέλη που συμμετέχουν στο κοινό δάνειο θα καταβάλουν ετήσιους τόκους ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ.

Η Ουκρανία θα κληθεί να επιστρέψει το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο εάν η Ρωσία συμφωνήσει ποτέ να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις, κάτι που η Μόσχα έχει κατηγορηματικά αποκλείσει.

Η Επιτροπή επιμένει ότι διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα 210 δισεκατομμύρια ευρώ σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, σε περίπτωση που δεν καταβληθούν αποζημιώσεις.